Comparative analysis of timurid era realia in uzbek and english: translation challenges and linguistic solutions

Yaxshiyeva, Zebo Rashidovna, Tolipova, Mahbuba Zokir qizi

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada Temuriylar davri (XIV–XV asrlar) ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotiga xos bo‘lgan realliklarning (realia) leksik-semantik xususiyatlari hamda ularni ingliz tiliga o‘girishdagi tarjima muammolari tadqiq etiladi. Temuriylar sulolasining tarixiy o‘ziga xosligini aks ettiruvchi realiyalar madaniy-markazlashgan birliklar sifatida tahlil qilingan. Tadqiqot davomida transliteratsiya, tavsifiy tarjima va moslashtirish kabi strategiyalarning samaradorligi aniqlangan. Shuningdek, tarjima jarayonida "milliy kolorit"ning qisman yo‘qolishi muammosi ilmiy asoslab berilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarYaxshiyeva, Zebo Rashidovna, Tolipova, Mahbuba Zokir qizi
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-06-01
Jild8
Son4
Betlar1375-1383
TilIngliz
DOI10.70728/a.series.ijt.v08.i04.014
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/a.series.ijt.v08.i04.014 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Temuriylar davri, realiyalar, tarjimashunoslik, tarixiy terminologiya, o‘zbek tilshunosligi, madaniy ekvivalentlik, Asosiy qismlar:  Tarixiy kontekst: Temuriylar davri tili (eski o‘zbek tili) o‘zida ham turkiy, ham forsiy qatlamni birlashtirgan bo‘lib, davlat boshqaruvi (devonbegi, parvonachi), harbiy unvonlar (tumanboshi, bahodir) va kiyim-kechak (to‘n, qabo) kabi sohalarda o‘ziga xos terminologiyani shakllantirgan.  Tarjima muammosi: Ingliz tilida ushbu tushunchalarning bevosita ekvivalenti yo‘qligi sababli, tarjimon ko‘pincha "loss of meaning" (ma’no yo‘qolishi) xavfiga duch keladi.

Iqtibos keltirish

APAYaxshiyeva, Zebo Rashidovna, & Tolipova, Mahbuba Zokir qizi (2026). COMPARATIVE ANALYSIS OF TIMURID ERA REALIA IN UZBEK AND ENGLISH: TRANSLATION CHALLENGES AND LINGUISTIC SOLUTIONS. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(4), 1375-1383. https://doi.org/10.70728/a.series.ijt.v08.i04.014
GOST (OAK)Yaxshiyeva, Zebo Rashidovna, Tolipova, Mahbuba Zokir qizi COMPARATIVE ANALYSIS OF TIMURID ERA REALIA IN UZBEK AND ENGLISH: TRANSLATION CHALLENGES AND LINGUISTIC SOLUTIONS // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 4. – P. 1375-1383. – DOI: 10.70728/a.series.ijt.v08.i04.014.
MLAYaxshiyeva, Zebo Rashidovna, and Tolipova, Mahbuba Zokir qizi. “COMPARATIVE ANALYSIS OF TIMURID ERA REALIA IN UZBEK AND ENGLISH: TRANSLATION CHALLENGES AND LINGUISTIC SOLUTIONS.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(4), 1375-1383, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.ijt.v08.i04.014
ChicagoYaxshiyeva, Zebo Rashidovna, and Tolipova, Mahbuba Zokir qizi. “COMPARATIVE ANALYSIS OF TIMURID ERA REALIA IN UZBEK AND ENGLISH: TRANSLATION CHALLENGES AND LINGUISTIC SOLUTIONS.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(4), 1375-1383 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.ijt.v08.i04.014
HarvardYaxshiyeva, Zebo Rashidovna, and Tolipova, Mahbuba Zokir qizi (2026) ‘COMPARATIVE ANALYSIS OF TIMURID ERA REALIA IN UZBEK AND ENGLISH: TRANSLATION CHALLENGES AND LINGUISTIC SOLUTIONS’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(4), 1375-1383. https://doi.org/10.70728/a.series.ijt.v08.i04.014
BibTeX
@article{yaxshiyevazeborashidovna2026,
  title = {COMPARATIVE ANALYSIS OF TIMURID ERA REALIA IN UZBEK AND ENGLISH: TRANSLATION CHALLENGES AND LINGUISTIC SOLUTIONS},
  author = {Yaxshiyeva, Zebo Rashidovna and Tolipova, Mahbuba Zokir qizi},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {4},
  pages = {1375-1383},
  doi = {10.70728/a.series.ijt.v08.i04.014},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.ijt.v08.i04.014}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi