Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligi chiqindilari, xususan paxta somoni, o‘simlik poyalari va boshqa lignosellyulozali biomassalardan Fe–Ni modifikatsiyalangan Y-tip FAU seolit katalizatori ishtirokida aktiv uglerod olishning kimyoviy asoslari yoritiladi. Asosiy e’tibor biomassa pirolizi, tar birikmalarining katalitik parchalanishi, deoksigenatsiya, aromatiklashuv, karbon skeletining shakllanishi va keyingi kimyoviy faollashtirish bosqichlariga qaratildi. Y-tip FAU seolitning uch o‘lchamli g‘ovak arxitekturasi, Brønsted va Lewis kislotali markazlari hamda Fe–Ni komponentlarining redoks xossalari aktiv uglerodning g‘ovak tuzilmasi va sirt kimyosini boshqaruvchi muhim omillar sifatida tahlil qilindi. Maqolada aktiv uglerod hosil bo‘lishi oddiy karbonizatsiya mahsuli sifatida emas, balki Fe–Ni/Y-tip seolit ishtirokida boshqariladigan katalitik-kimyoviy jarayon sifatida talqin qilindi. Fe(NO₃)₃ va Ni(NO₃)₂ tuzlaridan kelib chiqadigan Fe–Ni oksid markazlari biomassa parchalanishidan hosil bo‘ladigan kislorodli organik fragmentlarning deoksigenatsiyasi, tar molekulalarining parchalanishi, aromatik kondensatsiya va karbon skeletining barqarorlashuviga xizmat qiladi. FAU seolit esa adsorbsiya, diffuziya va kislota-katalitik cracking jarayonlarini boshqaradi. Natijada yuqori sirt maydoni, rivojlangan mikro- va mezog‘ovak tuzilma hamda adsorbsion faollikka ega aktiv uglerod olish uchun ilmiy asos shakllanadi.
| Mualliflar | Raxmarkariyeva, Firuza Gayratovna, Odina Zokirjonovna, Davlatova |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-06-01 |
| Jild | 8 |
| Son | 4 |
| Betlar | 89-95 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i04.016 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i04.016 · Maqolaning asl sahifasi
Y-tip seolit, FAU, Fe–Ni katalizator, biomassa, paxta somoni, piroliz, aktiv uglerod, tar parchalanishi, deoksigenatsiya, karbonizatsiya, g‘ovak tuzilma.
В статье представлены результаты оценки семей, линий и сортов хлопчатника по устойчивости к вилту в условиях естественного инфекционного фона. Исследование выполнено по показателям общей степени заражения и сильной…
Ushbu tadqiqotda Berberis vulgaris urug‘larining unuvchanligini tahlil qilish natijalari keltirilgan. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, 22 °C haroratda nazorat qilinadigan laboratoriya (xona) sharoitida biogumus…
Ushbu tadqiqotda ingichka tolali g‘o‘za (Gossypium barbadense L.) genotiplarining genetik xilma-xilligi SSR (Simple Sequence Repeat) markerlari asosida baholandi hamda abiotik stresslarga chidamlilik bilan bog‘liq…
Mazkur ilmiy maqolada mikroplastiklarning kelib chiqishi, atrof- muhitda tarqalish yo‘llari, ekologik tizimlarga ta’siri hamda inson salomatligi uchun yuzaga keltirayotgan ko‘rinmas xavflari ilmiy manbalar asosida…
Ushbu tadqiqot Chotqol davlat biosfera qo‘riqxonasida tabiiy holda o‘suvchi Ziziphora pedicellata o‘simligining makro- va mikroelementlar tarkibini aniqlashga qaratilgan. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, o‘simlik tarkibida…
Zamonaviy funksional oziq-ovqat bozori jadal rivojlanib bormoqda va oziqlanish hamda sog‘liqni yaxshilovchi xususiyatlarni birlashtirgan mahsulotlarga bo‘lgan talabning ortishiga javob bermoqda. Ushbu rivojlanish…
Mazkur maqolada Viburnum opulus L. (kalina) o‘simligining mevasi va barg qismidagi vitaminlar miqdorini aniqlash usullari haqida bayon etilgan. Olingan natijalar jadval va diagramma shaklida keltirilgan. Vitaminlar…
Maqolada somatik embriogenez jarayoni, uning turlari hamda kallusogenez bosqichlari tahlil qilingan. Shuningdek, kallus induksiyasiga ta’sir etuvchi asosiy omillar, xususan, ozuqa muhiti tarkibi, fitogormonlar nisbati…
Ushbu maqolada O'zbekistonning o'ziga xos keskin kontinental iqlimi, xususan, Farg'ona vodiysi (Qo'qon shahri) sharoitida quyosh fotoelektr panellarining real ish samaradorligi tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida 545 W…
U-box turiga mansub E3 ubikutin ligazalar (PUB) o‘simliklarda oqsillar ubikunitinatsiyasi va parchalanishini boshqaruvchi muhim genlar oilasini tashkil qiladi. Ushbu genlar o‘sish, rivojlanish, ko‘payish, abiotik va…