Ichki bozorda parranda go‘shti mahsulotining narx barqarorligi va kelgusi tendensiyalarini ekonometrik modellar orqali baholash

Jumayev , Olimjon

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт · 2025-yil

Annotatsiya

Mazkur tadqiqot orqali parranda go‘shti mahsuloti narxlarini ekonometrik yondashuvlar asosida prognozlashmodeli ishlab chiqildi hamda ichki bozordagi raqobat muhiti kompleks tahlil qilindi. Parranda go‘shtining kelgusi 3 oydakutilayotgan narxlarini prognozlash Milliy statistika qo‘mitasi tomonidan taqdim etilgan 5 yillik narxlardan foydalanilib,ARIMA (Autoregressive Integrated Moving Average) modellaridan foydalanildi. Ishning dolzarbligi parranda go‘shtinarxining yuqori oʻzgaruvchanligi bilan bogʻliq boʻlib, bu aholining turmush darajasi, inflyatsiya darajasi, iqtisodiy barqarorlikva ijtimoiy rivojlanishga bevosita taʼsir koʻrsatadi. Ishlab chiqilgan model davlat organlarining narxlar dinamikasini prognozqilish, bozorni oʻz vaqtida tartibga solish va inqiroz ssenariylarini oldini olishda qoʻllanilishi mumkin.Tadqiqot doirasida parranda go‘shti narxlariga ta’sir etuvchi ichki va tashqi omillar kompleks yondashuv asosida tahlilqilindi. Jumladan, ichki bozorda ishlab chiqarish hajmi va taklif dinamikasi, parrandachilikda ozuqa (omuxta yem, soyashroti, yog‘lar va vitamin qo‘shimchalari) narxlarining o‘zgarishi, nasldor ona jo‘jalar importiga bog‘liqlik, import bozorituzilmasi va konsentratsiya darajasi, shuningdek chakana savdo tarmoqlarida narx shakllanish mexanizmlari baholandi.Shuningdek, tashqi omillar sifatida jahon bozorida go‘sht mahsulotlari narxlari dinamikasi, xalqaro logistika xarajatlari,valyuta kurslari o‘zgarishi hamda global oziq-ovqat bozoridagi shoklar ta’siri o‘rganildi. Ushbu omillarning o‘zaro bog‘liqligiva ularning parranda go‘shti narxlari barqarorligiga ta’siri ekonometrik usullar orqali asoslab berildi.Tadqiqot oziq-ovqat xavfsizligi muammolari uchun ARIMA modelining ustunligini namoyish etadi, shuningdek, kelgusiishlarda ekzogen omillarni birlashtirish zarurligini taʼkidlaydi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarJumayev , Olimjon
JurnalЯшил иқтисодиёт ва тараққиёт
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN2992-8982
Nashr sanasi2025-12-01
Jild3
Son12
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
DOI10.5281/zenodo.18037047
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

DOI: 10.5281/zenodo.18037047 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Parranda go‘shti, talab va taklif, import, bozor konsentratsiyasi, HHI indeksi, ARIMA modeli, oziq-ovqat xavfsizligi.

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAJumayev , Olimjon (2025). ICHKI BOZORDA PARRANDA GO‘SHTI MAHSULOTINING NARX BARQARORLIGI VA KELGUSI TENDENSIYALARINI EKONOMETRIK MODELLAR ORQALI BAHOLASH. Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(12). https://doi.org/10.5281/zenodo.18037047
GOST (OAK)Jumayev , Olimjon ICHKI BOZORDA PARRANDA GO‘SHTI MAHSULOTINING NARX BARQARORLIGI VA KELGUSI TENDENSIYALARINI EKONOMETRIK MODELLAR ORQALI BAHOLASH // Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт. – 2025. – T. 3, № 12. – DOI: 10.5281/zenodo.18037047.
MLAJumayev , Olimjon. “ICHKI BOZORDA PARRANDA GO‘SHTI MAHSULOTINING NARX BARQARORLIGI VA KELGUSI TENDENSIYALARINI EKONOMETRIK MODELLAR ORQALI BAHOLASH.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(12), 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.18037047
ChicagoJumayev , Olimjon. “ICHKI BOZORDA PARRANDA GO‘SHTI MAHSULOTINING NARX BARQARORLIGI VA KELGUSI TENDENSIYALARINI EKONOMETRIK MODELLAR ORQALI BAHOLASH.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(12) (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.18037047
HarvardJumayev , Olimjon (2025) ‘ICHKI BOZORDA PARRANDA GO‘SHTI MAHSULOTINING NARX BARQARORLIGI VA KELGUSI TENDENSIYALARINI EKONOMETRIK MODELLAR ORQALI BAHOLASH’, Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(12). https://doi.org/10.5281/zenodo.18037047
BibTeX
@article{jumayevolimjon2025,
  title = {ICHKI BOZORDA PARRANDA GO‘SHTI MAHSULOTINING NARX BARQARORLIGI VA KELGUSI TENDENSIYALARINI EKONOMETRIK MODELLAR ORQALI BAHOLASH},
  author = {Jumayev , Olimjon},
  journal = {Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт},
  year = {2025},
  volume = {3},
  number = {12},
  doi = {10.5281/zenodo.18037047},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.18037047}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Jumayev , Olimjon — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari