Статья предлагает целостную модель учета затрат и аудита для предприятий Узбекистана,интегрирующую национальную нормативную базу с Международными стандартами аудита (МСА) и современнымиметодами управленческого учета. В рамках Introduction обосновывается актуальность перехода к IFRS-совместимому раскрытию и к риск-ориентированному аудиту на фоне институциональных реформ в стране. ВMethods описывается смешанный дизайн:(1) постановка модели Time-Driven Activity-Based Costing (TD-ABC) с калибровкой «временных уравнений» наERP-данных;(2) оценка рисков по ISA 315 (Revised 2019) с картированием факторов inherent risk по assertion;(3) проектирование ответных процедур по ISA 330, включая тесты средств контроля и субстантивные процедуры;(4) применение автоматизированных инструментов и техник (ATT/CAATs), process-mining и популяционныханалитик;(5) пилотная интеграция индикаторов устойчивости (ESG) в контуры TD-ABC для последующего assurance поISSA 5000.В Results фиксируются эффекты: рост точности калькуляции и сопоставимости затрат (через CCR и «временныеуравнения»), снижение доли аудиторских корректировок в областях повышенного риска (запасы, распределениенакладных, капитализация), усиление трассируемости «от источника к отчетности», а также готовность кограниченному/разумному заверению данных устойчивости. В Discussion/Conclusions аргументируется, что синтезTD-ABC + ISA 315/330 + ATT формирует воспроизводимую архитектуру доказательств, повышает надежностьфинансовой и нефинансовой отчетности и согласуется с траекторией национальных реформ, создавая основудля масштабирования на ПИО и крупные государственные предприятия
| Mualliflar | Юлчиев , Ойбек |
|---|---|
| Jurnal | Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт |
| Nashriyot | Тошкент давлат иқтисодиёт университети |
| ISSN | 2992-8982 |
| Nashr sanasi | 2025-10-01 |
| Jild | 3 |
| Son | 10 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Iqtisodiyot |
| DOI | 10.5281/zenodo.17515207 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
DOI: 10.5281/zenodo.17515207 · Maqolaning asl sahifasi
TD-ABC, ABC, «временные уравнения», риск-ориентированный аудит, ISA 315, ISA 330, автоматизированные инструменты, IT-контроли и приложения, запасы и WIP, капитализация затрат, устойчивость и ESG; ISSA 5000.
| APA | Юлчиев , Ойбек (2025). СОВРЕМЕННАЯ МОДЕЛЬ УЧЕТА ЗАТРАТ И АУДИТА В УЗБЕКИСТАНЕ: НАЦИОНАЛЬНАЯ БАЗА И МСА. Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(10). https://doi.org/10.5281/zenodo.17515207 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Юлчиев , Ойбек СОВРЕМЕННАЯ МОДЕЛЬ УЧЕТА ЗАТРАТ И АУДИТА В УЗБЕКИСТАНЕ: НАЦИОНАЛЬНАЯ БАЗА И МСА // Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт. – 2025. – T. 3, № 10. – DOI: 10.5281/zenodo.17515207. |
| MLA | Юлчиев , Ойбек. “СОВРЕМЕННАЯ МОДЕЛЬ УЧЕТА ЗАТРАТ И АУДИТА В УЗБЕКИСТАНЕ: НАЦИОНАЛЬНАЯ БАЗА И МСА.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(10), 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.17515207 |
| Chicago | Юлчиев , Ойбек. “СОВРЕМЕННАЯ МОДЕЛЬ УЧЕТА ЗАТРАТ И АУДИТА В УЗБЕКИСТАНЕ: НАЦИОНАЛЬНАЯ БАЗА И МСА.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(10) (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.17515207 |
| Harvard | Юлчиев , Ойбек (2025) ‘СОВРЕМЕННАЯ МОДЕЛЬ УЧЕТА ЗАТРАТ И АУДИТА В УЗБЕКИСТАНЕ: НАЦИОНАЛЬНАЯ БАЗА И МСА’, Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(10). https://doi.org/10.5281/zenodo.17515207 |
| BibTeX | @article{article2025,
title = {СОВРЕМЕННАЯ МОДЕЛЬ УЧЕТА ЗАТРАТ И АУДИТА В УЗБЕКИСТАНЕ: НАЦИОНАЛЬНАЯ БАЗА И МСА},
author = {Юлчиев , Ойбек},
journal = {Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт},
year = {2025},
volume = {3},
number = {10},
doi = {10.5281/zenodo.17515207},
url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.17515207}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi sharoitida soliq tizimini modernizatsiya qilish barqaror iqtisodiyo‘sish va samarali davlat boshqaruvini ta’minlashning eng muhim ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylanmoqda…
Совершенствование практики управления валютными рисками является одним из обязательныхусловий обеспечения ликвидности и стабильности коммерческих банков. Это объясняется тем, что, во первых,валютные операциии являются…
Ushbu maqolada dyuzdo sportida jarohatlar profilaktikasi va tibbiy tiklanish usullarining samaradorligiatroflicha tahlil qilingan. Tadqiqotda dyuzdo mashg‘ulotlarida yuzaga keladigan asosiy jarohat turlari, ularning…
Havo transporti zamonaviy global iqtisodiyotda yuqori tezlik, ishonchlilik va logistika samaradorligi bilanajralib turadigan strategik sohalardan biridir. So‘nggi yillarda xalqaro savdo va elektron tijorat hajmining…
Mazkur maqolada hududiy iqtisodiyotda innovatsion siyosat mexanizmini shakllantirishning tizimli modelinazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi — mintaqaviy iqtisodiyotning…
Jahon amaliyotida bank mahsulotlari bozorini rivojlantirishda mijozlarning moliyaviy savodxonligini oshirishorqali ularning yangi bank xizmatlariga bo‘lgan ishonchini mustahkamlash maqsad qilingan. Hozirgi davrda…
Ushbu maqolada yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayonida kichik biznes uchun yaratilayotgan iqtisodiy, ekologikva institutsional imkoniyatlar chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot davomida muallif o‘tish davriga xos iqtisodiy…
Maqolada 2020–2024-yillarda O‘zbekiston, Markaziy Osiyo mamlakatlari va Yevropa Ittifoqida o‘rmonxo‘jaligini moliyalashtirishning manbalari va instrumentlari tizimli tahlil qilinadi. Tadqiqot usuli sifatida hujjat…
Ushbu maqolada zamonaviy jahon iqtisodiyotida oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash, yetkazib berishzanjirlaridagi uzilishlar, iqlim o‘zgarishi ta’siri va geosiyosiy tangliklar oqibatida yuzaga kelayotgan muammolar tahlil…
Ushbu ilmiy ishda korxona foydasini oshirishda raqobatbardosh narx siyosatining ahamiyati tahlil qilinadi.Bozor iqtisodiyoti sharoitida korxonalar narx belgilash strategiyasini shakllantirishda talab va taklif omillari…
Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
The purpose of the research was to theoretically substantiate the principles of oxidation and directions in the development of ways to prevent the appearance of derivatives of oxidation of vegetable oils based on…
This study examines the association between Internet use and self-rated health and investigates the role of online health information behaviors in this relationship. Using data from the 2021 Chinese General Social…
На материалах, опубликованных по август 2024 года, исследуется достаточность бюджетного покрытия обязательств государственно-частного партнёрства. Предложена совместная проверка объёма, сроков и допустимых источников…
Maqolada O‘zbekiston sport tashkilotlarida sun’iy intellekt (SI) va ma’lumotlarga asoslangan boshqaruvning iqtisodiy samaradorlik bilan bog‘liqligini o‘rganish uchun rasmiy statistik ma’lumotlar tahlil qilinadi…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
В статье исследуется, почему налоговые и тарифные льготы могут не приводить к привлечению инвестиций в дата-центры для искусственного интеллекта (ИИ). На основе теории комплементарности М. Кремера построена…