Статья посвящена анализу лексико-семантических трансформаций при переводе научно-фантастических произведений американской литературы XX века на материале романов Айзека Азимова. Научная фантастика представляет собой особый тип художественного дискурса, сочетающий элементы научного и художественного стилей, что обусловливает повышенную сложность перевода. Цель исследования - выявить, классифицировать и описать лексико-семантические трансформации, применяемые при передаче научной и квазинаучной лексики в русскоязычных переводах романов Азимова. Материалом исследования послужили произведения «The End of Eternity», «The Gods Themselves», «Nemesis» и «The Bicentennial Man». В работе применялись методы сопоставительного анализа оригинала и перевода, метод сплошной выборки, классификационный анализ переводческих трансформаций, а также элементы количественного анализа. В результате установлено, что доминирующими способами передачи научной лексики являются калькирование, модуляция и описательный перевод, что обусловлено стремлением переводчика сохранить научную достоверность текста при одновременном обеспечении его функционально-стилистической адекватности. Полученные результаты могут быть использованы в теории и практике художественного перевода, а также в курсах по переводоведению
| Mualliflar | Рано Ражабовна, Хамраева |
|---|---|
| Jurnal | World of Philology |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали |
| Nashr sanasi | 2026-03-18 |
| Jild | 5 |
| Son | 2 |
| Betlar | 335-344 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.70728/phil.v05.i02.054 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-13 |
DOI: 10.70728/phil.v05.i02.054 · Maqolaning asl sahifasi
научная фантастика, художественный перевод, лексико-семантические трансформации, научный дискурс, терминология, Айзек Азимов, переводческая стратегия
| APA | Рано Ражабовна, Хамраева (2026). ЛЕКСИКО-СЕМАНТИЧЕСКИЕ ТРАНСФОРМАЦИИ ПРИ ПЕРЕВОДЕ НАУЧНО-ФАНТАСТИЧЕСКОГО ТЕКСТА (НА МАТЕРИАЛЕ РОМАНОВ АЙЗЕКА АЗИМОВА). World of Philology, 5(2), 335-344. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.054 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Рано Ражабовна, Хамраева ЛЕКСИКО-СЕМАНТИЧЕСКИЕ ТРАНСФОРМАЦИИ ПРИ ПЕРЕВОДЕ НАУЧНО-ФАНТАСТИЧЕСКОГО ТЕКСТА (НА МАТЕРИАЛЕ РОМАНОВ АЙЗЕКА АЗИМОВА) // World of Philology. – 2026. – T. 5, № 2. – С. 335-344. – DOI: 10.70728/phil.v05.i02.054. |
| MLA | Рано Ражабовна, Хамраева. “ЛЕКСИКО-СЕМАНТИЧЕСКИЕ ТРАНСФОРМАЦИИ ПРИ ПЕРЕВОДЕ НАУЧНО-ФАНТАСТИЧЕСКОГО ТЕКСТА (НА МАТЕРИАЛЕ РОМАНОВ АЙЗЕКА АЗИМОВА).” World of Philology, 5(2), 335-344, 2026. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.054 |
| Chicago | Рано Ражабовна, Хамраева. “ЛЕКСИКО-СЕМАНТИЧЕСКИЕ ТРАНСФОРМАЦИИ ПРИ ПЕРЕВОДЕ НАУЧНО-ФАНТАСТИЧЕСКОГО ТЕКСТА (НА МАТЕРИАЛЕ РОМАНОВ АЙЗЕКА АЗИМОВА).” World of Philology, 5(2), 335-344 (2026). https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.054 |
| Harvard | Рано Ражабовна, Хамраева (2026) ‘ЛЕКСИКО-СЕМАНТИЧЕСКИЕ ТРАНСФОРМАЦИИ ПРИ ПЕРЕВОДЕ НАУЧНО-ФАНТАСТИЧЕСКОГО ТЕКСТА (НА МАТЕРИАЛЕ РОМАНОВ АЙЗЕКА АЗИМОВА)’, World of Philology, 5(2), 335-344. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.054 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {ЛЕКСИКО-СЕМАНТИЧЕСКИЕ ТРАНСФОРМАЦИИ ПРИ ПЕРЕВОДЕ НАУЧНО-ФАНТАСТИЧЕСКОГО ТЕКСТА (НА МАТЕРИАЛЕ РОМАНОВ АЙЗЕКА АЗИМОВА)},
author = {Рано Ражабовна, Хамраева},
journal = {World of Philology},
year = {2026},
volume = {5},
number = {2},
pages = {335-344},
doi = {10.70728/phil.v05.i02.054},
url = {https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.054}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada mavzulashtirilgan lug‘atlar yaratish jarayonida leksik birliklar va matnlarni saralash hamda kategoriyalash tamoyillari tahlil qilinadi. Tadqiqotda tematik lug‘at tuzishning nazariy asoslari, leksik…
В статье рассматриваются формирование и развитие эколингвистики, её теоретико-методологические основы, а также роль в междисциплинарной интеграции. Освещается обоснование концепции языковой экологии Эйнаром Хаугеном и…
Ushbu maqolada aktyorlik mahoratida eng kerakli bо’lgan sifatlar va haqiqat tuyg‘usi, ishonch va ushbu sifatlarni rivolantirishdagi pedagogik bosqichlar haqida sо’z boradi.
Данная работа ставит своей целью выявить педагогические условия наиболее эффективного использования интерактивных методов и приёмов на уроках русского языка при изучении темы, рассмотрены основы интерактивных методов и…
Ushbu maqolada jurnalist, publitsist S.Umirovning adabiy-tanqidiy faoliyati tahlilga tortildi. U nafaqat jurnalist va publitsist sifatida, balki adabiyotshunos olim sifatida ham o‘zbek madaniy hayotida o‘z o‘rniga ega…
This study examines the history of the emergence and development of the project-based learning method. Its use in Russian language and literature lessons enables the development of new forms of student organization and…
В статье рассматриваются ценностные основания профессионального взаимодействия в системе подготовки и развития учителя. На материале русского и узбекского языков анализируются особенности дискурса, отражающие…
Ushbu maqolada Erkin A’zam asarlarida uchraydigan frazeologizmlar tahlil qilindi va ularning lingvopoetik tahlili ayrim misollar orqali ko‘rsatildi.
Ushbu maqolada metafora va uning yozuvchi badiiy mahorati, individual uslubi va asar badiiyatini ta’minlovchi muhim tasviriy vosita sifatidagi xususiyatlari lingvopoetik tahlil qilingan.
Mazkur ilmiy tezisda trevel telejurnalistikada boshlovchi mahoratining o‘ziga xos xususiyatlari xorijiy tajriba asosida tahlil qilinadi. Boshlovchining kommunikativ, ijodiy va kasbiy kompetensiyalari, auditoriya bilan…
World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…