BUDJET TUSHUMLARINI OSHIRISHDA BOJXONA TOʻLOVLARIGA TAʼSIR ETUVCHI OMILLARNI EKONOMETRIK BAHOLASH VA PROGNOZLASH

Fayzullayev , Farrux

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Oʻzbekistonda bojxona toʻlovlari tushumlarining 2020–2025-yillardagi dinamikasi hamda ularning importhajmi bilan statistik bogʻliqligi baholangan. Kuzatuvlar sonining cheklanganligi hisobga olinib, import hajmiga asoslanganbir omilli OLS regressiya modeli qoʻllanildi. Model natijasiga ko‘ra, import hajmining 1 mlrd AQSH dollariga oshishi bojxonatushumlarining o‘rtacha 2,196 trln soʻmga ko‘payishi bilan bogʻliq bo‘lib, model bojxona tushumlaridagi o‘zgarishlarning98,4 foizini izohlaydi. 2026–2028-yillar uchun bazaviy prognoz ishlab chiqildi. Raqamlashtirish, risklarni boshqarish,post-bojxona auditi va idoralararo axborot almashinuvi regressiyaga kiritilmagan bo‘lsa-da, bojxona maʼmuriyatchiligisamaradorligini oshiruvchi institutsional omillar sifatida tahlil qilindi. Tadqiqot yakunida bojxona tushumlarini baholash vaprognozlashga moʻljallangan CRFM konseptual modeli taklif etildi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarFayzullayev , Farrux
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
Nashr sanasi2026-07-01
Jild4
Son7
Betlar33-40
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

bojxona toʻlovlari, davlat byudjeti, fiskal siyosat, ekonometrik model, regressiya tahlili, prognozlash, import hajmi, bojxona maʼmuriyatchiligi, risklarni boshqarish, raqamlashtirish.

Ilmiy soha

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar