QO‘SHILGAN QIYMAT SOLIG‘INI HISOBLASH VA YIG‘ISH AMALIYOTINI RIVOJLANTIRISH

Bisenbaev , Sharyar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada qo‘shilgan qiymat solig‘ini (QQS) hisoblash va undirish amaliyotining nazariy asoslarihamda zamonaviy rivojlanish tendensiyalari kompleks ravishda tadqiq etilgan. Tadqiqotda QQSning davlat budjetidaromadlarini shakllantirishdagi o‘rni, iqtisodiyotni tartibga solishdagi ahamiyati va soliq ma’murchiligi samaradorliginioshirishdagi roli tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan soliq islohotlari doirasidaQQS tizimida yuz berayotgan o‘zgarishlar, elektron hisob-fakturalar va raqamli nazorat mexanizmlarining joriy etilishinatijalari baholangan.Maqolada QQSni hisoblash va undirish amaliyotida uchrayotgan muammolar, jumladan, soliq bazasini to‘liq qamrabolmaslik, noqonuniy soliq chegirmalari, ayrim xo‘jalik yurituvchi subyektlar tomonidan soliqlardan bo‘yin tovlash holatlarihamda QQSni qaytarish jarayonidagi mavjud kamchiliklar tahlil qilingan. Tadqiqot davomida iqtisodiy-statistik tahlil, qiyosiytahlil, tizimli yondashuv va ilmiy umumlashtirish usullaridan foydalanilgan. Tahlil natijalari QQS tushumlarining so‘nggiyillarda barqaror o‘sish tendensiyasiga ega ekanligini hamda davlat budjeti daromadlarining muhim qismini shakllantirayotganliginiko‘rsatdi.Xalqaro tajriba, xususan, rivojlangan davlatlarning QQS ma’murchiligini tashkil etish amaliyoti o‘rganilib, ularning ilg‘orjihatlarini O‘zbekiston sharoitida qo‘llash imkoniyatlari baholandi. Tadqiqot natijasida QQSni hisoblash va undirish amaliyotinitakomillashtirish bo‘yicha elektron nazorat tizimlarini yanada rivojlantirish, sun’iy intellekt va risk-tahlil texnologiyalariniqo‘llash, ma’lumotlar bazalarining integratsiyasini kuchaytirish hamda QQSni qaytarish jarayonlarini to‘liq avtomatlashtirishgaqaratilgan ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqildi. Mazkur takliflarning amaliyotga joriy etilishi QQS ma’murchiligi samaradorliginioshirish, soliq tushumlari barqarorligini ta’minlash va davlat moliyaviy resurslarini mustahkamlashga xizmatqiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBisenbaev , Sharyar
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
Nashr sanasi2026-06-01
Jild4
Son6
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

qo‘shilgan qiymat solig‘i, QQS, soliq ma’murchiligi, soliq siyosati, elektron hisob-faktura, raqamli iqtisodiyot, soliq nazorati, davlat budjeti, soliq tushumlari, risk-tahlil

Ilmiy soha

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar