Maqolada O‘zbekiston tijorat banklarida kredit risklarini baholashning mavjud ekonometrik modellarinitahlil qilish va yangi, zamonaviy gibrid model — CreditRisk-UZni ishlab chiqish natijalari keltirilgan. Tadqiqot 2015–2023-yillar davomida 18 ta tijorat bankidan to‘plangan 14 560 ta kredit shartnomasi ma’lumotlariga asoslanadi. Logistik regressiya,probit modeli, qaror daraxti, sun’iy neyron tarmoqlar (ANN), SVM va tasodifiy o‘rmon (Random Forest) modellariqiyosiy tarzda tahlil qilingan. Taklif etilayotgan CreditRisk-UZ gibrid modeli AUC-ROC ko‘rsatkichi bo‘yicha 0,912 natijagaerishib, mavjud modellarga nisbatan 4–13 foiz yuqori aniqlikni ta’minlaydi. Makroiqtisodiy o‘zgaruvchilarni modelga kiritishkreditlarning qaytmaslik ehtimolini prognozlash sifatini sezilarli darajada oshiradi.
| Mualliflar | Normamatova , Sitora, Raxmanov , Mexridin |
|---|---|
| Jurnal | Муҳандислик ва Иқтисодиёт |
| Nashriyot | Плеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали |
| ISSN | 3060-463X, 3060-463X |
| Nashr sanasi | 2026-05-01 |
| Jild | 4 |
| Son | 5 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Iqtisodiyot |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
kredit riski, ekonometrik modellashtirish, logistik regressiya, neyron tarmoqlar, tijorat banklari, O‘zbekiston, kredit baholash, CreditRisk-UZ, random forest, skoring tizimi
| APA | Normamatova , Sitora, & Raxmanov , Mexridin (2026). O‘ZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA KREDIT RISKLARINI BAHOLASHNING EKONOMETRIK MODELLARINI TAKOMILLASHTIRISH. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(5). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2991 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Normamatova , Sitora, Raxmanov , Mexridin O‘ZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA KREDIT RISKLARINI BAHOLASHNING EKONOMETRIK MODELLARINI TAKOMILLASHTIRISH // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 5. |
| MLA | Normamatova , Sitora, and Raxmanov , Mexridin. “O‘ZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA KREDIT RISKLARINI BAHOLASHNING EKONOMETRIK MODELLARINI TAKOMILLASHTIRISH.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(5), 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2991 |
| Chicago | Normamatova , Sitora, and Raxmanov , Mexridin. “O‘ZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA KREDIT RISKLARINI BAHOLASHNING EKONOMETRIK MODELLARINI TAKOMILLASHTIRISH.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(5) (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2991 |
| Harvard | Normamatova , Sitora, and Raxmanov , Mexridin (2026) ‘O‘ZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA KREDIT RISKLARINI BAHOLASHNING EKONOMETRIK MODELLARINI TAKOMILLASHTIRISH’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(5). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2991 |
| BibTeX | @article{normamatovasitora2026,
title = {O‘ZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA KREDIT RISKLARINI BAHOLASHNING EKONOMETRIK MODELLARINI TAKOMILLASHTIRISH},
author = {Normamatova , Sitora and Raxmanov , Mexridin},
journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
year = {2026},
volume = {4},
number = {5},
url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2991}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada Oʻzbekiston Respublikasining 14 ta hududi hamda maxsus iqtisodiy zonalari (MIZ) kesimidasanoat ishlab chiqarishi konsentratsiyasi Herfindahl–Hirschman indeksi (HHI) yordamida 2018–2024-yillar…
Mazkur maqolada xizmat ko‘rsatish tarmog‘ining rivojlanish tendensiyalari va resurs ehtiyojlari ilmiy jihatdantadqiq etilgan. Unda xizmatlar sohasining iqtisodiy o‘sishdagi o‘rni, tarkibiy o‘zgarishlari, raqamli…
Mazkur maqolada kadrlar salohiyatini oshirishga yo‘naltirilgan tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlarni takomillashtirishmasalalari tadqiq etilgan. Unda kadrlar salohiyatining iqtisodiy mazmuni, inson kapitalini…
This thesis analyzes the impact of inflationary processes and external economic shocks on the nationaleconomy. The study examines the causes of inflation, the transmission channels of external shocks, mechanisms…
Mazkur maqolada tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy barqarorligini ta’minlashda bank kreditining ahamiyati,kreditlash tizimining iqtisodiy mohiyati hamda bank kreditlari samaradorligini oshirish yo‘llari ilmiy…
Mazkur maqolada baholangan risklarga nisbatan auditorning xatti-harakatlarini tashkil etishning nazariyva amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Auditorlik tekshiruvida risklarni baholash, ularning muhimlik darajasini…
Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligi korxonalarida davlat subsidiyalaridan samarali foydalanish va ularnimoliyaviy hisobotda to‘g‘ri ochib berish masalalari yoritilgan. Maqolada subsidiyalar korxona xarajatlarini…
В статье проводится анализ современного состояния внешнеэкономической деятельностиРеспублики Узбекистан в условиях глобализации и структурных экономических преобразований. Рассматриваютсядинамика внешнеторгового…
Mazkur maqolada fizik xavfsizlik nazorati tizimlari hamda ularning axborot infratuzilmasini himoya qilishdagiahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida fizik xavfsizlik vositalari, jumladan kirishni nazorat qilish…
Mazkur maqolada Oʻzbekistonda yashil iqtisodiyotga oʻtishning mazmun-mohiyati, asosiy yoʻnalishlarihamda istiqbollari tahlil qilingan. Shuningdek, ekologik muammolarni kamaytirish, tabiiy resurslardan oqilona…
Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Mazkur maqolada biznes va raqamli texnologiyalar davrida kasbiy kommunikatsiyaning o‘rni va ahamiyatitahlil qilinadi. Zamonaviy axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi natijasida tashkilotlar ichki va tashqi…
This study examines the association between Internet use and self-rated health and investigates the role of online health information behaviors in this relationship. Using data from the 2021 Chinese General Social…
На материалах, опубликованных по август 2024 года, исследуется достаточность бюджетного покрытия обязательств государственно-частного партнёрства. Предложена совместная проверка объёма, сроков и допустимых источников…
Maqolada O‘zbekiston sport tashkilotlarida sun’iy intellekt (SI) va ma’lumotlarga asoslangan boshqaruvning iqtisodiy samaradorlik bilan bog‘liqligini o‘rganish uchun rasmiy statistik ma’lumotlar tahlil qilinadi…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
В статье исследуется, почему налоговые и тарифные льготы могут не приводить к привлечению инвестиций в дата-центры для искусственного интеллекта (ИИ). На основе теории комплементарности М. Кремера построена…