ELEKTR TA’MINOTIDAGI UZILISHLAR TUFAYLI YUZAGA KELADIGAN BEVOSITA VA BILVOSITA IQTISODIY YO‘QOTISHLARNI HISOBLASH METODOLOGIYASI

Oltiboyeva , Feruza

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada elektr ta’minotidagi uzilishlar natijasida yuzaga keladigan bevosita va bilvosita iqtisodiyyo‘qotishlarni baholashning kompleks metodologiyasi tadqiq etilgan. Tadqiqotda O‘zbekiston iqtisodiyoti misolidaenergetika tizimidagi uzilishlarning sanoat korxonalari va xizmat ko‘rsatish sohasiga ta’siri statistik ma’lumotlar asosidatahlil qilingan. Ma’lumotlarga ko‘ra, elektr ta’minotidagi uzilishlar O‘zbekiston iqtisodiyotiga yiliga o‘rtacha 6–7 milliardAQSh dollari miqdorida zarar yetkazmoqda, bu esa mamlakat yalpi ichki mahsulotining sezilarli qismini tashkil etadi.Maqolada bevosita yo‘qotishlar (texnika vositalarining shikastlanishi, xomashyo isrofi) va bilvosita yo‘qotishlar (ishlabchiqarishning to‘xtashi, sotilmagan mahsulotlar, investitsiyaviy jozibadorlikning pasayishi) o‘rtasidagi farqlar hamda ularnihisoblash algoritmlari ishlab chiqilgan. Shuningdek, “Yetkazib berilmagan energiya qiymati” (Value of Lost Load – VoLL)konsepsiyasi tahlil qilinib, uni milliy iqtisodiyot sharoitlariga moslashtirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Tadqiqot natijalarienergetika infratuzilmasini modernizatsiya qilish strategiyalarini ishlab chiqishda muhim amaliy ahamiyat kasb etadi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarOltiboyeva , Feruza
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
Nashr sanasi2026-04-01
Jild4
Son4
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

elektr ta’minoti, iqtisodiy yo‘qotishlar, bevosita zarar, bilvosita zarar, YaIM, VoLL metodologiyasi, energiya samaradorligi, sanoat tahlili

Ilmiy soha

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar