Ushbu maqolada Aydar-Arnasoy ko‘llar tizimining (AAKT) tarixiy shakllanishi hamda gidroekologik rivojlanishbosqichlari ilmiy manbalar va statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, AAKT tabiiygeologik evolyutsiya mahsuli emas, balki 1969-1970-yillarda Chordara suv ombori bilan bog‘liq gidrotexnik jarayonlarta’sirida shakllangan antropogen suv tizimi hisoblanadi. Tizim rivojlanishi oltita asosiy bosqichga ajratilib, har bir davrninggidrologik, gidrokimyoviy hamda boshqaruv xususiyatlari izchil yoritilgan.Grafik tahlillar natijasida 2009-yildan keyin suv yuzasi maydonining qisqarishi, 2010-yildan boshlab suv kiriminingkamayishi va bug‘lanish jarayonining ustunlik qilishi aniqlangan. 2000-2019-yillarda kollektor-drenaj suvlari dinamikasihamda Chordara suv tashlamalarining pasayish tendensiyasi ko‘l tizimi suv balansining beqarorlashayotganini ko‘rsatadi.Sentinel-2 sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari asosida olingan NDVI ko‘rsatkichlari qirg‘oq zonalarida vegetatsiya qoplamidegradatsiyasi va sho‘rlanish jarayonlarining kuchayishini aks ettiradi.Tadqiqot natijalariga ko‘ra, 2010-yildan hozirgi davrgacha bo‘lgan bosqich “suv resurslarining kamayishi va ekologikxavf omillari kuchaygan davr” sifatida ilmiy jihatdan asoslangan. Maqolada AAKT barqarorligini ta’minlash maqsadidaintegratsiyalashgan monitoring tizimini joriy etish, suv balansini muvofiqlashtirish hamda ekologik boshqaruv choralarinitakomillashtirish zarurligi ta’kidlangan.
| Mualliflar | Aminov , Hamza, Madrimov , Rajabboy, Xamdullayeva , Aziza |
|---|---|
| Jurnal | Муҳандислик ва Иқтисодиёт |
| Nashr sanasi | 2026-03-01 |
| Jild | 4 |
| Son | 3 |
| Til | O‘zbek |
Aydar-Arnasoy ko‘llar tizimi, suv balansi, minerallashuv, kollektor-drenaj suvlari, ekologik xavf omillari, gidroekologik bosqichlar, NDVI, suv tashlamalari.
So‘nggi yillarda kiberxavfsizlik sohasida sun’iy intellekt va mashinaviy o‘rganish texnologiyalaridanfoydalanish sezilarli darajada kengayib bormoqda. Biroq ko‘plab algoritmlar “qora quti” tamoyiliga asoslanganligi…
Mazkur maqolada mahalliy yog‘och materiallaridan tayyorlangan orayopma konstruksiyalarningcho‘zilishdagi mustahkamligi va deformatsion xususiyatlari eksperimental usulda o‘rganilgan. Tadqiqotning maqsadi —mahalliy…
Mazkur tadqiqot fotoelektrik panellar (PV) samaradorligiga atrof-muhit omillari, xususan harorat va changto‘planishining ta’sirini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot natijalari PV modullarining ish haroratining…
В статье рассматривается устранение самовозбуждения, вызванного изменением параметров сети,путем правильного регулирования тока поперечной обмотки возбуждения синхронного генератора с продольными поперечным…
Mazkur maqolada qurilish sohasiga axborot texnologiyalarining integratsiyalashuvi hamda uningsamaradorlikka ta’siri jahon tajribasi asosida tahlil qilingan. BIM, ERP, sun’iy intellekt, IoT va bulutli…
This study examines youth entrepreneurship as a structural driver of economic transformation in Uzbekistanduring 2017-2025. The research integrates classical entrepreneurship theory, human capital theory…
В данной статье исследуется взаимосвязь между налоговой культурой и налоговой дисциплинойкак ключевыми факторами повышения эффективности налогового администрирования и собираемостиналогов. Проведен анализ понятий…
Ushbu ishda yopishqoq-elastik muhitlarning mexanik xatti-harakatini tavsiflovchi Standard Linear Solid(Standart chiziqli qattiq) model o‘rganilgan. SLS modeli ikki xil bo‘lib, ular elastiklik komponenti va demfer…
Экспертная оценка — ключевой инструмент эвристического прогнозирования в условияхнеопределённости и отсутствия количественных данных. Она объединяет мнения работодателей,HR-менеджеров, преподавателей и регуляторов…
В статье исследуются проблемы управления банковскими рисками и страхования финансовыхопераций в контексте ускоренного развития дистанционного банкинга в Хорезмской области РеспубликиУзбекистан в период 2019–2024 гг. На…