Ushbu maqola zamonaviy logopediya va bolalar nevrologiyasining eng dolzarb muammolaridan biri – dizartriya (innervatsiya buzilishi) fonida yuzaga keluvchi artikulyatsion dispraksiya (harakatni rejalashtirishdagi nuqson) holatini korreksiyalashning yangi ilmiy-amaliy yechimlariga bag‘ishlangan. Amaldagi an’anaviy metodikalar asosan mushak tonusini pasaytirish yoki kuchaytirishga qaratilgan bo‘lib, ular ko‘pincha boladagi "nutqiy dasturni miyada tuzish" qobiliyatidagi uzilishlarni to‘liq bartaraf eta olmaydi. Natijada, bola artikulyatsion a’zolarni harakatlantira olsa-da, ixtiyoriy nutq jarayonida tovushlar ketma-ketligini buziyapti. Mazkur tadqiqotda mutlaqo yangi "Neyro-kinestetik sinxronizatsiya va Ritmik kodlash" konsepsiyasi ilgari suriladi. Ushbu innovatsion yondashuvning mohiyati shundan iboratki, dispraksiyani yengish uchun faqat nutq a’zolari bilan ishlash kifoya emas, balki "qo‘l-til-miya" zanjirini yagona biologik ritm asosida qayta dasturlash talab etiladi. Maqolada nozik motorika (qo‘l harakatlari) va artikulyatsion apparat o‘rtasidagi neyronal bog‘liqlikni kuchaytirish orqali Broka markazidagi turg‘unlikni bartaraf etish mexanizmlari yoritib berilgan. Xususan, tadqiqotda "Proprioseptiv langar" (Proprioceptive Anchor) usuli taklif etiladi – bu usul bolaning e’tiborini tashqi tovushga emas, balki til va lablarining ichki sezgisiga qaratish orqali harakatni ongli boshqarishga o‘rgatadi. Shuningdek, maqolada statik mashqlardan voz kechib, dinamik va ritmga asoslangan multisensor mashg‘ulotlar tizimining samaradorligi ilmiy asoslanadi. Taklif etilayotgan metodika bolada nafaqat aniq talaffuzni shakllantirish, balki o‘z nutqiga bo‘lgan ishonchni orttirish va kommunikativ to‘siqlarni 30-40 foizga tezroq yengib o‘tish imkonini beradi. Ushbu ish amaliyotchi logopedlar, defektologlar va neyropsixologlar uchun nutqiy terapiyaning yangi ufqlarini ochib beruvchi muhim manba hisoblanadi.
| Mualliflar | Журахожаев Мухаммадазиз Халилхожаевич, Иминжонова Мохичехра Алимардон кизи |
|---|---|
| Jurnal | Таълим ва тараққиёт |
| Nashr sanasi | 2026-01-29 |
| Til | O‘zbek |
Ushbu maqola STEAM ta'limining asosiy tarkibiy qismlari: fan, texnologiya, muhandislik, san'at va matematika haqida umumiy ma'lumot beradi. Unda bolalar tug'ilgandan 5 yoshgacha bo'lgan STEAM konsepsiyalari va…
Mazkur maqolada xorijiy tillarni o’qitishda tuzulmaviy-funksional yondashuv asoslari tahlil qilingan. Muallif tomonidan mazkur yondashuvning aynan fransuz tilini talabalarga individual va guruh mashg’ulotlarida…
zamonaviy ta'lim dunyoda hayot sur'ati doimo tеzlashtirib boradi. Bu esa intеllеktual kobiliyat esa inson hayotidagi yeng muhim oʻrinlardan birini yegallaydi. Atrofingizdagi insonlarining holatini tan olish va ularning…
Ushbu maqolada raqamli ta‘lim muhitida axborot texnologiyalar fanini o‘qitish metodikasi va shakllari tizimli tahlil qilinadi. Tadqiqotda nazariy tahlil, taqqoslash va amaliy kuzatuvga tayangan konseptual yondashuv…
Ushbu maqolada sport turizmining nazariy asoslari yoritib berildi. Xususan, sport turizmini dolzarbligi, uni nafaqat milliy sport turi, balki u sportni, ma’naviyatni, vatanparvarlikni birlashtiradigan ijtimoiy harakater…
tarbiyalashda ma’naviy-ma’rifiy tadbirlarning muhim xususiyatlarini o‘rganadi. Maqolada ma’naviy-ma’rifiy faoliyatning raqamli texnologiyalar, axloqiy qadriyatlar va pedagogik texnologiyalar, pedagogik mahorat bilan…
Ushbu maqolada boshlang’ich maktab o’quvchilarida tabiiy fanlar darslarida mantiqiy amallarning rivojlanishi o’rganiladi. Ushbu mavzuning dolzarbligi ta’lim dasturlarini muvaffaqiyatli o’zlashtirishni ta’minlaydigan…
Mazkur maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarning huquqiy kompetentligini rivojlantirish jarayonida sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinib, huquqiy…
Ushbu maqolada siz xorijiy tillarni o‘qitishda, o‘quvchilarning yozuv ko‘nikmalarini rivojlantirishda foydalaniladigan raqamli texnalogiyalarni va unumli veb sahifalarining o‘rni va uning til ko‘nikmalarini…
Mazkur maqolada oliy ta’lim tizimini xalqarolashtirish jarayonida bo‘lajak pedagoglarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil etiladi. Xalqaro…