ONTOLOGIYAGA ASOSLANGAN BILIMLARNI QAZIB OLISH VA ELEKTR JIHOZLARINI ETKAZIB BERISH ZANJIRLARI UCHUN BILIMLAR GRAFIGINI QURISH: MASSHTABLI ARXITEKTURA VA O'ZBEKISTON VA MDH MAMLAKATLARI TAJRIBASINING QIYOSIY TAHLILI

Абдуллабекова Д.Р., Кутбидинов О.М.

Таълим ва тараққиёт · 2025-yil

Annotatsiya

Maqolada elektr ta’minoti zanjirini to‘liq raqamli qo‘llab-quvvatlash uchun bilimlarni olish va ontologiyalarni yaratishga zamonaviy yondashuv taqdim etilgan. Iyerarxik ontologik model, bilimlarni ajratib olishning gibrid konveyeri (D2R/ETL → NLP → LLM) va gibrid grafga asoslangan saqlash arxitekturasi (Neo4j + RDF-xotira) taklif etilgan. Markaziy Osiyo va MDH mamlakatlari uchun amaliy moslashuvga alohida e’tibor qaratilgan - O‘zbekiston va qo‘shni davlatlar bo‘yicha statistik ko‘rsatkichlar (elektr energiyasi ishlab chiqarish, qayta tiklanadigan manbalar ulushi, tarmoqlardagi yo‘qotishlar) keltirilgan, tezkor kuzatuvchanlik va nuqsonlarni tahlil qilishda raqamli egizaklar va SCADA/IIoT ning roli ko‘rsatilgan. 15M mohiyatdagi sintetik yuklamada arxitektura so‘rovlarning past latentligi va bilimlarni avtomatlashtirilgan tarzda olishning yuqori aniqligini namoyish etadi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarАбдуллабекова Д.Р., Кутбидинов О.М.
JurnalТаълим ва тараққиёт
Nashr sanasi2025-10-29
TilO‘zbek

Ilmiy soha

Таълим ва тараққиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Таълим ва тараққиёт — barcha maqolalar