Proton nasos ingibitorlari (ppi)ni uzoq muddat qabul qilish: foyda–xavf balansi, noo‘rin buyurilish va depreskribing strategiyalari

Kibriyeva, Maxfirat, Qurbonova, Gulnoza

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Proton nasos ingibitorlari (PPI) gastroezofageal reflyuks kasalligi (GERK), eroziv ezofagit, peptik yara va ayrim yuqori GI qon ketish xavfi yuqori bemorlarda profilaktika uchun eng samarali antisekretor vositalardan hisoblanadi. Shu bilan birga, so‘nggi yillarda PPI’larni uzoq muddat “avtomatik” davom ettirish, aniq ko‘rsatmasiz buyurish va polifarmatsiyani kuchaytirish holatlari ko‘paygani qayd etilmoqda. Bu tahliliy maqolada 2016–2025 yillardagi klinik qo‘llanmalar, amaliy tavsiyalar, randomizatsiyalangan tadqiqotlar hamda sistematik sharh va meta-tahlillar asosida PPI’larning uzoq muddatli qo‘llanishida “foyda–xavf” balansi ko‘rib chiqildi. Asosiy e’tibor noo‘rin buyurilish sabablari, uzoq muddatli davolashda uchrashi mumkin bo‘lgan nojo‘ya holatlar (rebound kislota gipersekresiyasi, enterik infeksiyalar, gipomagnezemiya, suyak salomatligi va buyrak bilan bog‘liq xavflar), shuningdek depreskribing (bosqichma-bosqich kamaytirish yoki to‘xtatish)ning amaliy strategiyalariga qaratildi. AGA best-practice bayonotlariga ko‘ra, PPI’ni to‘xtatish qarori nojo‘ya hodisalardan “qo‘rqish” asosida emas, balki klinik ko‘rsatmaning mavjud-yo‘qligi va yuqori GI qon ketish xavfi baholangan holda qabul qilinishi kerak.¹ Depreskribing muvaffaqiyatining kaliti — indikatsiyani hujjatlashtirish, yuqori xavf guruhlarini ajratish, bemorni rebound simptomlar haqida oldindan ogohlantirish hamda “eng past samarali doza” yoki “on-demand” rejimiga o‘tishdir.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKibriyeva, Maxfirat, Qurbonova, Gulnoza
JurnalЖанубий оролбўйи тиббиёт журнали
NashriyotТТА Урганч филиали
ISSN3093-8740, 2012-2021
Nashr sanasi2026-02-14
Jild2
Betlar216-220
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Kalit so‘zlar

proton nasos ingibitorlari, GERK, eroziv ezofagit, peptik yara, polifarmatsiya

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APAKibriyeva, Maxfirat, & Qurbonova, Gulnoza (2026). PROTON NASOS INGIBITORLARI (PPI)NI UZOQ MUDDAT QABUL QILISH: FOYDA–XAVF BALANSI, NOO‘RIN BUYURILISH VA DEPRESKRIBING STRATEGIYALARI. Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2, 216-220. http://journal.urdti.uz/index/article/view/311
GOST (OAK)Kibriyeva, Maxfirat, Qurbonova, Gulnoza PROTON NASOS INGIBITORLARI (PPI)NI UZOQ MUDDAT QABUL QILISH: FOYDA–XAVF BALANSI, NOO‘RIN BUYURILISH VA DEPRESKRIBING STRATEGIYALARI // Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали. – 2026. – T. 2. – B. 216-220.
MLAKibriyeva, Maxfirat, and Qurbonova, Gulnoza. “PROTON NASOS INGIBITORLARI (PPI)NI UZOQ MUDDAT QABUL QILISH: FOYDA–XAVF BALANSI, NOO‘RIN BUYURILISH VA DEPRESKRIBING STRATEGIYALARI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2, 216-220, 2026. http://journal.urdti.uz/index/article/view/311
ChicagoKibriyeva, Maxfirat, and Qurbonova, Gulnoza. “PROTON NASOS INGIBITORLARI (PPI)NI UZOQ MUDDAT QABUL QILISH: FOYDA–XAVF BALANSI, NOO‘RIN BUYURILISH VA DEPRESKRIBING STRATEGIYALARI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2, 216-220 (2026). http://journal.urdti.uz/index/article/view/311
HarvardKibriyeva, Maxfirat, and Qurbonova, Gulnoza (2026) ‘PROTON NASOS INGIBITORLARI (PPI)NI UZOQ MUDDAT QABUL QILISH: FOYDA–XAVF BALANSI, NOO‘RIN BUYURILISH VA DEPRESKRIBING STRATEGIYALARI’, Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2, 216-220. http://journal.urdti.uz/index/article/view/311
BibTeX
@article{kibriyevamaxfirat2026,
  title = {PROTON NASOS INGIBITORLARI (PPI)NI UZOQ MUDDAT QABUL QILISH: FOYDA–XAVF BALANSI, NOO‘RIN BUYURILISH VA DEPRESKRIBING STRATEGIYALARI},
  author = {Kibriyeva, Maxfirat and Qurbonova, Gulnoza},
  journal = {Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали},
  year = {2026},
  volume = {2},
  pages = {216-220},
  url = {http://journal.urdti.uz/index/article/view/311}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Kibriyeva, Maxfirat — boshqa maqolalari

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari