Polifarmatsiya va dori–dori o‘zaro ta’sirlari: klinik xavflar, profilaktika va dori ko‘rib chiqish (medication review) algoritmlari

Qurbonova, Gulnoza, Kibriyeva, Maxfirat

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Polifarmatsiya (odatda 5 va undan ortiq dori vositasini bir vaqtda qabul qilish) ko‘p kasallikli bemorlarda klinik natijalarni yaxshilashi mumkin, biroq u dori–dori o‘zaro ta’sirlari (DDI), nojo‘ya dori reaksiyalari, dori xatolari, adherens pasayishi hamda davolash xarajatlarining ortishi bilan bog‘liq xavflarni sezilarli oshiradi. Ayniqsa, keksa yosh, buyrak/jigar funksiyasi pasayishi, tor terapevtik oraliqli preparatlar (antikoagulyantlar, antiaritmiklar va boshqalar) qabul qilinishi hamda OTC/fitopreparatlar qo‘shilishi klinik ahamiyatli DDI ehtimolini kuchaytiradi. Ushbu tahliliy maqolada polifarmatsiyaning asosiy sabablari va “o‘rinli” hamda “muammoli” polifarmatsiya tushunchalari yoritiladi; farmakokinetik (CYP fermentlari, P-gp, absorbsiya va eliminatsiya o‘zgarishi) va farmakodinamik (qon ketish, giperkalemiya, sedatsiya/yiqilish, QT oralig‘i uzayishi) o‘zaro ta’sir mexanizmlari tizimlashtiriladi. Shuningdek, xavfni kamaytirish uchun dori yarashtirish (medication reconciliation), strukturali dori ko‘rib chiqish (medication review), skrining mezonlari (Beers, STOPP/START) hamda “Avoid–Adjust–Monitor” tamoyiliga asoslangan amaliy boshqaruv algoritmi taklif etiladi. Maqola yakunida individual depreskribing yondashuvi va monitoring orqali polifarmatsiya xavfsizligini oshirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarQurbonova, Gulnoza, Kibriyeva, Maxfirat
JurnalЖанубий оролбўйи тиббиёт журнали
NashriyotТТА Урганч филиали
ISSN3093-8740, 2012-2021
Nashr sanasi2026-02-14
Jild2
Betlar205-210
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

polifarmatsiya, dori–dori o‘zaro ta’siri, nojo‘ya dori reaksiyasi, dori xavfsizligi, medication reconciliation

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAQurbonova, Gulnoza, & Kibriyeva, Maxfirat (2026). POLIFARMATSIYA VA DORI–DORI O‘ZARO TA’SIRLARI: KLINIK XAVFLAR, PROFILAKTIKA VA DORI KO‘RIB CHIQISH (MEDICATION REVIEW) ALGORITMLARI. Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2, 205-210. http://journal.urdti.uz/index/article/view/309
GOST (OAK)Qurbonova, Gulnoza, Kibriyeva, Maxfirat POLIFARMATSIYA VA DORI–DORI O‘ZARO TA’SIRLARI: KLINIK XAVFLAR, PROFILAKTIKA VA DORI KO‘RIB CHIQISH (MEDICATION REVIEW) ALGORITMLARI // Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали. – 2026. – T. 2. – B. 205-210.
MLAQurbonova, Gulnoza, and Kibriyeva, Maxfirat. “POLIFARMATSIYA VA DORI–DORI O‘ZARO TA’SIRLARI: KLINIK XAVFLAR, PROFILAKTIKA VA DORI KO‘RIB CHIQISH (MEDICATION REVIEW) ALGORITMLARI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2, 205-210, 2026. http://journal.urdti.uz/index/article/view/309
ChicagoQurbonova, Gulnoza, and Kibriyeva, Maxfirat. “POLIFARMATSIYA VA DORI–DORI O‘ZARO TA’SIRLARI: KLINIK XAVFLAR, PROFILAKTIKA VA DORI KO‘RIB CHIQISH (MEDICATION REVIEW) ALGORITMLARI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2, 205-210 (2026). http://journal.urdti.uz/index/article/view/309
HarvardQurbonova, Gulnoza, and Kibriyeva, Maxfirat (2026) ‘POLIFARMATSIYA VA DORI–DORI O‘ZARO TA’SIRLARI: KLINIK XAVFLAR, PROFILAKTIKA VA DORI KO‘RIB CHIQISH (MEDICATION REVIEW) ALGORITMLARI’, Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2, 205-210. http://journal.urdti.uz/index/article/view/309
BibTeX
@article{qurbonovagulnoza2026,
  title = {POLIFARMATSIYA VA DORI–DORI O‘ZARO TA’SIRLARI: KLINIK XAVFLAR, PROFILAKTIKA VA DORI KO‘RIB CHIQISH (MEDICATION REVIEW) ALGORITMLARI},
  author = {Qurbonova, Gulnoza and Kibriyeva, Maxfirat},
  journal = {Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали},
  year = {2026},
  volume = {2},
  pages = {205-210},
  url = {http://journal.urdti.uz/index/article/view/309}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Qurbonova, Gulnoza — boshqa maqolalari

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari