Энтомофагларни қўллаш самарадорлиги

Алиддин Норқулов, доцент,, Самарқанд ветеринария медицинаси институти Тошкент филиали,, Зебинисо Холмуродова, магистрант,, Кимсанбоев Хожимурод Хамрақулович, қ.х.ф.д., профессор,, Тошкент давлат аграр университети,, Орзиқулов Бобоқул Орзиқул ўғли, лаборант,, Ўсимликларни биологик ҳимоя қилиш илмий-тадқиқот маркази.

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) · 2026-yil

Annotatsiya

Ушбу мақолада тут парвонаси тухумларига қарши паразит энтомофаглардан Trichogramma ostrinae турини лаборатория шароитида қўллаб кўрилди. Бунда паразит:тухум нисбатлари турлича қилиб олинди жумладан 1:5, 1:10, 1:15 нисбатларда олинганда 1:5 нисбатда олингани 7 кунга келиб энг юқори биологик самара бергани кузатилди. Калит сўзлар: Trichogramma, зараркунанда, биоценоз, ҳашарот, glyphodes pylaialis. Аннотация: В данной статье в лабораторных условиях использовали Trichogramma ostrinae – вид-паразит энтомофага против яиц тутовой агнёвка. При этом соотношения паразит:яйцо брали в разных пропорциях, в том числе 1:5, 1:10, 1:15, а при соотношении 1:5 наблюдался наибольший биологический эффект через 7 дней.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarАлиддин Норқулов, доцент,, Самарқанд ветеринария медицинаси институти Тошкент филиали,, Зебинисо Холмуродова, магистрант,, Кимсанбоев Хожимурод Хамрақулович, қ.х.ф.д., профессор,, Тошкент давлат аграр университети,, Орзиқулов Бобоқул Орзиқул ўғли, лаборант,, Ўсимликларни биологик ҳимоя қилиш илмий-тадқиқот маркази.
JurnalAgro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)
Nashriyot«Ўзагрокимёҳимоя» АЖ
ISSN2181-8150
Nashr sanasi2026-04-07
Son102
TilO‘zbek
Ilmiy sohaQishloq xo‘jaligi
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Trichogramma, pest, biocenosis, insect, glyphodes pylaialis. Асосий қисм: Trichogramma энтомофаги билан олиб борилган тажрибалар лаборатория шароитида ўтказилди. Бунда трихограмма билан чақилиш орқали тут парвонаси тухумларининг бартараф қилиниши жараёни ўрганилди. Тут парвонаси (Glyphodes pylaialis Walker.) — қурти фақат тут барги билан озиқтанадиган зараркунанда ҳашарот. Айниқса, тут дарахтлари, ниҳоллари, баргига жиддий зарар келтиради. Тўлиқ ривожланадиган ҳашарот. Катта ёшдаги қуртлари дарахт пўстлоқлари тагида махсус ипакдан тўқиган беланчаги ичида қишлаб чиқади. Баҳорда ғумбакка айланади, 15—20 кундан сўнг ундан капалаклар учиб чиқади. Капалаги майда, қанотлари ёзилганда 15—17 мм, қанотида кўндаланг чизиклари бор. Ҳар бир капалак (тут баргига 2—3 тадан) ўртача 50-60 та тухум қўяди. Тухумдан чиққан қуртлари тут барги тўқималарини еб шикастлайди. Зарарланган дарахт новдалари қурийди, совуққа чидамлилиги пасайиб кета- ди. Йил давомида 6-7 марта авлод беради. Охирги авлоднинг қуртлари октябрь- ноябрь ойларида қишлашга ўтади. Тажрибаларда трихограммалар биолабораторияларда Тошкент давлат аграр университети олимлари томонидан таклиф қилинган усул (Кимсанбоев Х.Х. ва б., 1999)да кўпайтирилди. Трихограммани лаборатория шароитида кўпайтиришнинг шунга ўхшаш усули Д.В. Павлов ёзган дарс- ликда ҳам келтирилган (Павлов Д.В. ва б., 2015). Тажриба давомийлиги 3-авлод тут парвонаси ривожланиши даври (2016 й., июнь ойи) да 10 календарь кунини ташкил қилди., Трихограмма, вредитель, биоценоз, насекомое, glyphodes pylaialis. Abstract: In this article, Trichogramma ostrinae, a parasitic entomophagous species against glyphodes pylaialis eggs was used in laboratory conditions. In this case, the parasite:egg ratios were taken in different proportions, including 1:5, 1:10, 1:15, and 1:5 ratio was observed to have the highest biological effect after 7 days. Key words: Trichogramma, pest, biocenosis, insect, glyphodes pylaialis. Асосий қисм: Trichogramma энтомофаги билан олиб борилган тажрибалар лаборатория шароитида ўтказилди. Бунда трихограмма билан чақилиш орқали тут парвонаси тухумларининг бартараф қилиниши жараёни ўрганилди. Тут парвонаси (Glyphodes pylaialis Walker.) — қурти фақат тут барги билан озиқтанадиган зараркунанда ҳашарот. Айниқса, тут дарахтлари, ниҳоллари, баргига жиддий зарар келтиради. Тўлиқ ривожланадиган ҳашарот. Катта ёшдаги қуртлари дарахт пўстлоқлари тагида махсус ипакдан тўқиган беланчаги ичида қишлаб чиқади. Баҳорда ғумбакка айланади, 15—20 кундан сўнг ундан капалаклар учиб чиқади. Капалаги майда, қанотлари ёзилганда 15—17 мм, қанотида кўндаланг чизиклари бор. Ҳар бир капалак (тут баргига 2—3 тадан) ўртача 50-60 та тухум қўяди. Тухумдан чиққан қуртлари тут барги тўқималарини еб шикастлайди. Зарарланган дарахт новдалари қурийди, совуққа чидамлилиги пасайиб кета- ди. Йил давомида 6-7 марта авлод беради. Охирги авлоднинг қуртлари октябрь- ноябрь ойларида қишлашга ўтади. Тажрибаларда трихограммалар биолабораторияларда Тошкент давлат аграр университети олимлари томонидан таклиф қилинган усул (Кимсанбоев Х.Х. ва б., 1999)да кўпайтирилди. Трихограммани лаборатория шароитида кўпайтиришнинг шунга ўхшаш усули Д.В. Павлов ёзган дарс- ликда ҳам келтирилган (Павлов Д.В. ва б., 2015). Тажриба давомийлиги 3-авлод тут парвонаси ривожланиши даври (2016 й., июнь ойи) да 10 календарь кунини ташкил қилди.

Ilmiy soha

Qishloq xo‘jaligi

Iqtibos keltirish

APAАлиддин Норқулов, доцент,, Самарқанд ветеринария медицинаси институти Тошкент филиали,, Зебинисо Холмуродова, магистрант,, Кимсанбоев Хожимурод Хамрақулович, қ.х.ф.д., профессор,, Тошкент давлат аграр университети,, Орзиқулов Бобоқул Орзиқул ўғли, лаборант,, & Ўсимликларни биологик ҳимоя қилиш илмий-тадқиқот маркази. (2026). ЭНТОМОФАГЛАРНИ ҚЎЛЛАШ САМАРАДОРЛИГИ. Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (102). https://agrokarantin.uz/articles/2274/
GOST (OAK)Алиддин Норқулов, доцент, va b. ЭНТОМОФАГЛАРНИ ҚЎЛЛАШ САМАРАДОРЛИГИ // Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini). – 2026. – № 102.
MLAАлиддин Норқулов, доцент,, Самарқанд ветеринария медицинаси институти Тошкент филиали,, Зебинисо Холмуродова, магистрант,, Кимсанбоев Хожимурод Хамрақулович, қ.х.ф.д., профессор,, Тошкент давлат аграр университети,, Орзиқулов Бобоқул Орзиқул ўғли, лаборант,, and Ўсимликларни биологик ҳимоя қилиш илмий-тадқиқот маркази. “ЭНТОМОФАГЛАРНИ ҚЎЛЛАШ САМАРАДОРЛИГИ.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (102), 2026. https://agrokarantin.uz/articles/2274/
ChicagoАлиддин Норқулов, доцент,, Самарқанд ветеринария медицинаси институти Тошкент филиали,, Зебинисо Холмуродова, магистрант,, Кимсанбоев Хожимурод Хамрақулович, қ.х.ф.д., профессор,, Тошкент давлат аграр университети,, Орзиқулов Бобоқул Орзиқул ўғли, лаборант,, and Ўсимликларни биологик ҳимоя қилиш илмий-тадқиқот маркази. “ЭНТОМОФАГЛАРНИ ҚЎЛЛАШ САМАРАДОРЛИГИ.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (102) (2026). https://agrokarantin.uz/articles/2274/
HarvardАлиддин Норқулов, доцент,, Самарқанд ветеринария медицинаси институти Тошкент филиали,, Зебинисо Холмуродова, магистрант,, Кимсанбоев Хожимурод Хамрақулович, қ.х.ф.д., профессор,, Тошкент давлат аграр университети,, Орзиқулов Бобоқул Орзиқул ўғли, лаборант,, and Ўсимликларни биологик ҳимоя қилиш илмий-тадқиқот маркази (2026) ‘ЭНТОМОФАГЛАРНИ ҚЎЛЛАШ САМАРАДОРЛИГИ’, Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (102). https://agrokarantin.uz/articles/2274/
BibTeX
@article{article2026,
  title = {ЭНТОМОФАГЛАРНИ ҚЎЛЛАШ САМАРАДОРЛИГИ},
  author = {Алиддин Норқулов, доцент, and Самарқанд ветеринария медицинаси институти Тошкент филиали, and Зебинисо Холмуродова, магистрант, and Кимсанбоев Хожимурод Хамрақулович, қ.х.ф.д., профессор, and Тошкент давлат аграр университети, and Орзиқулов Бобоқул Орзиқул ўғли, лаборант, and Ўсимликларни биологик ҳимоя қилиш илмий-тадқиқот маркази.},
  journal = {Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)},
  year = {2026},
  number = {102},
  url = {https://agrokarantin.uz/articles/2274/}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) jurnalidan boshqa maqolalar

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi boshqa maqolalar

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi OAK jurnallari