<p><em>X-XII asrlar falsafasi va fani oldingi davr fanlaridan tubdan farq qiladi. O‘rta asrlar falsafiy tafakkurining eng mashhur yo‘nalishlari Sharq peripatizmi, ismoilizm, so‘fiylik va ayniqsa kalomning falsafiy va diniy-falsafiy maktablari hisoblangan. Bu harakatlar doirasida, ularning alohida yirik vakillari o‘rtasidagi munozaralar falsafiy g‘oyalarning rivojlanishiga yordam berdi. Mutakallimlar falsafasini adekvat tushunish, eng avvalo, uning ma’naviy hayotdagi o‘rnini, uni tashkil etuvchi mafkuraviy oqimlar va maktablarning xilma-xilligi – kalom, so‘fiylik, peripatetizm, ismoillik va boshqalarni to‘g‘ri tushunish uchun zarurdir. “Kalom” jarayonini oʻrganish va tadqiq etish amaliyoti ongga asos boʻlganini, aql imkoniyatlarini mustahkamlovchi uslubiy qurollarga ega boʻlganini koʻrsatadi. Islom dinining nazariy va falsafiy ta’limoti ilg‘or falsafiy fikrlarning keyingi rivojlanishi uchun asos bo‘ldi. Bu qo‘shilgan hissa oʻrta asrlar islom olami falsafasida markaziy oʻrinni egallaydi.</em></p>
| Mualliflar | Karimov, Aslam |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2024-02-05 |
| Jild | 29 |
| Son | 6 |
| Betlar | 203-209 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.56292/sjfsu/vol29_iss6/a43 |
DOI: 10.56292/sjfsu/vol29_iss6/a43 · Maqolaning asl sahifasi
Kalom, mo‘taziliylar, ash’ariylar, ratsionalizm, xudo, gunoh, najot, mutakallim., Kalam, Mu'tazilites, Ash'arites, rationalism, God, sin, salvation, Mutakallim.
Maqolada XIX-asr oʻrtalaridan arab dunyosida «Nahda» (uygʻonish) deb atalgan umumarab madaniyati yuksalishi va siyosiy koʻtarinkilik davri ekanligi yoritilgan. Yangi arab adabiyotini vujudga keltirish, maʼrifatchilikni…
Muallif ushbu maqolasida 16—17-asrlarda M.V.M.V. Hindistonning ijtimoiy-madaniy va ilmiy muhitini tahlil qilib, tavsiflab bergan. “Boburnoma” falsafiy-diniy tushunchasida shoirning gumanistik va falsafiy qarashlari…
Maqolada barcha davrlarda ijtimoiy-ma’naviy hayotning muhim qismi bo‘lgan estetik tarbiya, uning inson kamolidagi o‘rni va roli, o‘z davri yetuk mutafakkirlarining estetik tarbiya va uning ahamiyati haqidagi qarashlari…
Muallif ushbu maqolasida mirzo Bedil ta’limotidagi adolat va inson va jamiyat tengligi muammosining o‘ziga xos tadqiqotini tahlil qilib, bayon qilgan. Sof e’tiqod va e’tiqod, insonparvarlik, vatanparvarlik, adolat…
Bugungi kunda har bir jamiyatni keksa avlodning axloqiy vorisiylik tajribasini yosh avlodga yetkazish, mazkur jarayonni ijtimoiy-gumanitar fanlar doirasida tadqiq etish va uning amaliy natijalaridan oqilona foydalanish…
Ushbu maqolada Xojagon tasavvufiy tariqatining takomillashib, keng yoyilishi, ushbu tasavvufiy tariqat asoschisi Abdulxoliq G‘ijduvoniydan keyingi rivojlanish, ularning tariqatdagi faoliyatlarining falsafiy tahlili…
Mazkur maqolada fuqarolik jamiyati rivojlanishini xozirgi davrdagi iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy omillari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari taxlil qilinadi xamda muayyaan ilmiy-falsafiy xulosalar beriladi.
Ushbu maqolada Xoja Muhammad Porsoning xojagon-naqshbandiya tariqatida amal qiluvchi muqaddas kalimalarga oid fikrlari falsafiy tahlil etilgan. Insonni o‘z zotiga bo‘lgan yuksak ehtiromini shakllantirish orqali uni…
Ushbu maqolada hozirgi davrda fanlar tasnifi, ijtimoiy fanlar, ularning kelib chiqish tarixi, bugungi kunda ijtimoiy fanlarga bo‘lgan munosabat, ijtimoiy fanlar tizimida falsafaning o‘rni va barkamol yoshlar tarbiyasiga…
Muallif mazkur maqolasida O‘zbekistonda, jamiyatni modernizatsiya qilish sharoitida ayollarning ijtimoiy harakatchanligini oshirish mexanizmlarini tahlil qilib, bayon qilgan. Mamlakatimizda xotin-qizlarning bilim…