<p><em>Maqolada polifonik roman asoschisi </em><em>F.Dostoevskiy badiiy mahorati tahlil etiladi. Yozuvchining falsafiy, psixologik yoki ijtimoiy-psixologik deb yuritilgan «Jinoyat va jazo», «Aka-uka Karamazovlar», «Telba» kabi romanlari M.Baxtin tadqiqotlari natijasida o‘zining xolisona bahosini oldi. Dostoevskiyning </em><em>o‘</em><em>zi ham e’tirof etgan «boshqacha tafakkur etish» ning ijod psixologiyasida voqeylikni, olamni, qahramon botiniy kechinmalarini yangicha idrok etishi natijasida turli fikr, kechinma va qarashlarning birdan jaranglashi, asar strukturasidagi k</em><em>o‘</em><em>p ovozlilik, k</em><em>o‘</em><em>pqatlamlilikni yuzaga keltiradi. Aynan mana shu yangicha tafakkur etish va uning badiiy talqini falsafiy va psixologik romanlar poetikasi badiiy xususiyatlaridan tubdan farq qiladi. Dostoevskiyning badiiy-estetik novatorligi natijasida olamni, inson ruhiy olamini badiiy mushohada etishning yangi modeli yuzaga keldi. M.Baxtin yozuvchi romanlarini bir yoqlama talqin etish “uning polifonik poetikasini monologlashtirib q</em><em>o‘</em><em>yadi” degan qat</em><em>‘</em><em>iy fikrni bildirdi. F.Dostoevskiy mukammal talqin darajasiga k</em><em>o‘</em><em>targan tom ma’nodagi inson botiniy olami, uning voqelikdagi mavjudligi polifonik talqinning ta’siri natijasidir. «Polifonik poetika» termini aynan polifonik roman poetikasini anglatsa, «roman poetikasida polifoniya k</em><em>o‘</em><em>rinishi» tushunchasini polifonik b</em><em>o‘</em><em>lmagan romanda polifonik talqin ayrim hollarda namoyon b</em><em>o‘</em><em>lishini anglatadi. Polifoniyaga xos b</em><em>o‘</em><em>lgan ikkiovozlilik eng k</em><em>o‘</em><em>p namoyon b</em><em>o‘</em><em>ladigan polifonik badiiy komponentlardandir. Polifonik roman badiiy hodisa sifatida adabiy jarayonga ijobiy ta</em><em>‘</em><em>sir qildi</em><em>:</em><em> modern romanlaridagi ong talqinida, realistik romanlardagi qalb va ruh kechinmalarida namoyon b</em><em>o‘</em><em>la bordi, roman janr dinamikasining keyingi davrlarida janrlar sintezlashuviga olib keldi. </em></p>
| Mualliflar | Pardayeva, Zulfiya |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2024-07-29 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Betlar | 393-400 |
| Til | O‘zbek |
polifonik roman, F.Dostoevskiy, ko‘p ovozlilik, ko‘pqatlamlilik, badiiy-estetik novatorlik, monologlashtirish., polyphonic novel, F.Dostoevsky, polyphonic, multi-layered, artistic-aesthetic innovation, monologization.
Maqolada bo‘ri obrazining jahon xalqlari tasavvuridagi totemistik xususiyatlari haqida so‘z boradi. Bu obrazning mushtarak va umumiy xususiyatlari tahlilga tortilgan. Totemizm odamning ko‘pincha bir hayvon yoki…
Maqolada retseptiv estetika va badiiy asar retsepsiyasining tarkibiy paradigmalari tahlilga tortilgan. Unda adabiy aloqalar adabiyot taraqqiyotini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etishi ta’kidlanib, “Adabiy munosabat”…
Maqolada tabiat hodisalari, xususan, qushlar hayoti, yashash tarzining odamlar xarakteri, fe’l-atvori, xatti-harakatlari bilan o‘xshash jihatlari badiiy adabiyotda ifodalanishi haqida so‘z boradi. Folklor va yozma…
Дар мақола маводҳо перомуни аҳволоти макотиб ва мадорис, ки дар “Ёддоштҳо”-и нависанда ва олими барҷаста Садриддин Айнӣ оварда шудаанд, мавриди таҳқиқ қарор доранд. Қайд карда мешавад, ки азбаски муаллиф солиёни дароз…
Ushbu maqolada o’zbek adabiyotida o’ziga xos o’ringa ega bo’lgan dramaturg Sharof Boshbekovning “Eshik qoqqan kim bo’ldi?” dramasidagi sahnada ko’rinmaydigan bosh qahramon va uning yaratilishi xususida so’z yuritiladi…
Mazkur maqolada Buxoro amirligi tarixchilik maktabining ilk namoyandalaridan biri bo‘lgan Muhammad Vafo Karmanagiy hayoti va faoliyati muallifning “Tuhfat al-xoniy” asari asosida bayon etilgan . Buxoro amirligi tarixiga…
Maqolada safarnoma janrining taraqqiyoti uning kelib chiqishi, janr sifatidagi xususiyatlari tahlil etildi. Jadid adabiyotidagi safarnoma janri Mahmudxo‘ja Behbudiy, Abdulla Avloniy, Munavvar Qori, Abdurauf Fitrat va…
Ushbu maqolada bir necha asrlar mobaynida Farg‘ona vodiysiga ko‘chib kelib o‘rnashgan Qorategin tojiklarining kirib kelishlari tarixi va sabablari, ularning madaniyati, urf-odatlari, bayram va marosimlarining…
Maqolada inson hayotining tabiat va jamiyatdagi hodisalar bilan uyg‘un jihatlari, ana shu uyg‘unlikning badiiy adabiyotda aks etishi masalalari yoritilgan. Qush obrazining ijtimoiy-falsafiy tafakkur taraqqiyoti…
Maqolada O‘zbek xalqi va davlatchiligi tarixida muhim o‘rin tutgan anushteginiylar sulolasi davridagi aholining umumiy tarkibi (xo‘jalik mashg‘ulotiga ko‘ra) hamda qatlamlari o‘rganilgan. Anushteginiylar sulolasi davri…