<p><em>Maqolada O‘zbek xalqi va davlatchiligi tarixida muhim o‘rin tutgan anushteginiylar sulolasi davridagi aholining umumiy tarkibi (xo‘jalik mashg‘ulotiga ko‘ra) hamda qatlamlari o‘rganilgan. Anushteginiylar sulolasi davri tarixiga oid manbalarning juda oz qismida aholining tarkibi haqida ma’lumot berilgan. Ishda shu yo‘nalishga oid manbashunoslik tadqiqoti, oldingi sulolalar davri bilan qiyoslash, noma’lum jihatlarda tarixiy maketlashtirish va boshqa metodlardan foydalanildi. Anushteginiylar sulolasi davrida aholining tarkibida birinchi navbatda hukmdor va uning oilasi bo‘lishi tabiiy. Tadqiqotda ushbu davrda aholining tarkibi xo‘jalik turmush tarzi jihatidan harbiylar, dehqonlar, hunarmandlar, savdogarlar va chorvadorlarga bo‘lingani ko‘rish mumkin. Ular umumiy “raiyat” deb nomlanib, “xazinaga soliq to‘lovchilar” degan nom bilan atash ham mumkin. Aholi qatlamlari bu davrda hukmdorlar va shariat tomonidan belgilangan bo‘lib, bu orqali davlatdagi umumiy aholining o‘rni va majburiyatlari belgilangan. Misol uchun sayidlar va ulamolar aholining ma’naviy jihatdan birligi ramzi sifatida mavjudligi rag‘batlantirilgan bo‘lsa, oqsoqollar aholini kichik birlikda davlat hayotida ishtirok etishida ta’minlash masalasida muhim shaxslar bo‘lgan. Qozilar tabiiy-ki shariat va adolatni ta’minlovchilar sifatida aholining muhim qatlamlaridan bo‘lgan. Anushteginiylar sulolasi davrida aholining umumiy tarkibi ularni nimalar bilan shug‘ullangani, qatlamlar esa davlat va jamiyat hayotida qanday o‘rin tutgani bilan belgilangan. </em><em>Bu mezonlar tariximizni deyarli barcha davrida kuzatilgan deyish ham mumkin.</em></p>
| Mualliflar | Toirov, Akobir |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2024-07-29 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Betlar | 369-372 |
| Til | O‘zbek |
anushteginiylar, ijtimoiy hayot, aholi tarkibi, aholi qatlamlar, devon al-ard, shariat, raiyat., Anushteginids, social life, composition of the population, strata of the population, Dewan al-ard, shariat, raiat.
Ushbu maqolada bir necha asrlar mobaynida Farg‘ona vodiysiga ko‘chib kelib o‘rnashgan Qorategin tojiklarining kirib kelishlari tarixi va sabablari, ularning madaniyati, urf-odatlari, bayram va marosimlarining…
Ushbu maqolada Rossiya imperiyasi tomonidan Qo‘qon xonligining bosib oli nishi va tugatilishi “Turkiston viloyatining gazeti” sahifalaridagi ma’lumotlar asosida o‘rgan il adi. Gazetada Turkiston…
Mazkur maqolada Buxoro amirligi tarixchilik maktabining ilk namoyandalaridan biri bo‘lgan Muhammad Vafo Karmanagiy hayoti va faoliyati muallifning “Tuhfat al-xoniy” asari asosida bayon etilgan . Buxoro amirligi tarixiga…
Ushbu maqolada 1926-yilda o‘tkazilgan rayonlashtirish jarayonlari va bu hududda yangi tashkil etilgan respublikalar va avtonom oblastlar taraqqiyotida o‘ziga xos o‘ringa egaligi haqida so‘z yuritiladi. O‘rta Osiyoda…
Дар мақола маводҳо перомуни аҳволоти макотиб ва мадорис, ки дар “Ёддоштҳо”-и нависанда ва олими барҷаста Садриддин Айнӣ оварда шудаанд, мавриди таҳқиқ қарор доранд. Қайд карда мешавад, ки азбаски муаллиф солиёни дароз…
Ushbu maqolada Temuriylar saltanatining eng yorqin vakillaridan biri b о ‘lgan Sulton Husayn Boyqaroning hokimiyatga kelishi tarixi, Xuroson va Movarounnahrdagi iqtisodiy va siyosiy jarayonlar, uning davlat va jamiyat…
Maqolada retseptiv estetika va badiiy asar retsepsiyasining tarkibiy paradigmalari tahlilga tortilgan. Unda adabiy aloqalar adabiyot taraqqiyotini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etishi ta’kidlanib, “Adabiy munosabat”…
Maqolada Agrotis obesaning tarqalishi, morfologik tavsifi va biologiyasi keltirilgan. Ozuqa ixtisosligiga ko‘ra tor polifag, mezofil ekologik guruhiga mansub, mavsumiy aspekti bahorgi-yozgi-kuzgi tur. Ko‘p uchraydigan…
Maqolada polifonik roman asoschisi F.Dostoevskiy badiiy mahorati tahlil etiladi. Yozuvchining falsafiy, psixologik yoki ijtimoiy-psixologik deb yuritilgan «Jinoyat va jazo», «Aka-uka Karamazovlar», «Telba» kabi…
Maqolada Farg‘ona viloyatida shakllangan sug‘oriladigan och tusli bo‘z tuproqlarning kimyoviy makroelement tarkibi aniqlangan va ularning fon miqdorlari ishlab chiqilgan hamda ushbu elementlarni geokimyoviy…