Maqolada jahonda funksional tilshunoslikning yuzaga kelishi, shakllanishi va rivojlanishi haqida ma’lumot berish bilan birga, o‘zbek tilshunosligida funksional lingvistika bo‘yicha amalga oshirilishi lozim bo‘lgan tadqiqotlar bo‘yicha yo‘nalishlar ko‘rsatib o‘tilgan. Jahon tilshunosligida keyingi yillarda tilni nafaqat aloqa-aralashuv vositasi sifatida o‘rganish, balki ta’sir etish vositasi sifatida ham o‘rganish ommalashdi. Endi lisoniy birliklarning nafaqat kommunikatsiya jarayonidagi ishtiroki, balki ularning ma’lum bir vazifa uchun xoslanishi – funksionallashuvi masalalarini o‘rganish kun tartibiga chiqdi. Ularning funksional imkoniyatlarini tadqiq etish har tomonlama, atroflicha va turli aspektlarda amalga oshirilmoqda.. Bunday vositalarni funksional yondashuv asosida o‘rganish nutqning shakllanish jarayonini, fikr ifodalashning tasviriy vositalarini baholash, leksik va frazeologik birliklarning vazifalarini, nutq birliklarining sintaktik-stilistik xususiyatlarini aniqlash imkoniyatini beradi. Shu ma’noda sitntaktik birliklarning ham funksional imkoniyatlarini baholash imkoniyati tug‘iladi. Bugungi kunda dunyo tilshunosligida olib borilayotgan tadqiqotlar, jumladan, funksional sintaksis doirasida amalga oshirilayotgan izlanishlar soha rivojida alohida amaliy ahamiyatga ega. Shuningdek, o‘zbek tili funksional sintaksisining umumiy masalalari yoritilgan.
| Mualliflar | Abdupattoev, Muhammadtohir |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2024-12-31 |
| Jild | 30 |
| Son | 6 |
| Betlar | 168-168 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
funksionalizm, funksionallik, funksional imkoniyat, kommunikatsiya, funksional tilshunoslik, funksional grammatika, funksional sintaksis. sintaktik qurilma, sintaktik munosabat, sintaktik paradigma, function, functionalism, functionality, communication, functional linguistics, functional grammar, functional syntax. syntactic unit, syntactic connection, syntactic paradigm
| APA | Abdupattoev, Muhammadtohir (2024). O‘ZBEK TILINING FUNKSIONAL SINTAKSISI MASALALARI. FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 168-168. https://journal.fdu.uz/main/article/1662 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Abdupattoev, Muhammadtohir O‘ZBEK TILINING FUNKSIONAL SINTAKSISI MASALALARI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 6. – B. 168-168. |
| MLA | Abdupattoev, Muhammadtohir. “O‘ZBEK TILINING FUNKSIONAL SINTAKSISI MASALALARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 168-168, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/1662 |
| Chicago | Abdupattoev, Muhammadtohir. “O‘ZBEK TILINING FUNKSIONAL SINTAKSISI MASALALARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 168-168 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/1662 |
| Harvard | Abdupattoev, Muhammadtohir (2024) ‘O‘ZBEK TILINING FUNKSIONAL SINTAKSISI MASALALARI’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 168-168. https://journal.fdu.uz/main/article/1662 |
| BibTeX | @article{abdupattoevmuhammadtohir2024,
title = {O‘ZBEK TILINING FUNKSIONAL SINTAKSISI MASALALARI},
author = {Abdupattoev, Muhammadtohir},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2024},
volume = {30},
number = {6},
pages = {168-168},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/1662}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqola neyrolingvistika doirasida ijodiy fikrlash jarayonining mexanizmlarini o‘rganishga bag'ishlangan. Miya substantsiyasining subkortikal sohasi va neokorteksida ijodiy fikrlash shakllari sifatida murakkab…
Ushbu mаqоlаdа o‘zbek tilshunosligida poetik nutq masalasi, nutqda individual uslub va uning o‘rganilishi to‘g‘risida fikr yuritilgan. Shuningdek, bu mavzudagi tadqiqotlarning mavzu ko‘lami, idiostil termini va poetik…
Maqolada antroposentrik kategoriya hisoblangan aksiologik baho va uning olamning lisoniy manzarasini aks ettirishda tutgan ahamiyati to‘g‘risida fikr yuritilgan. Mazkur kategoriya haqidagi tilshunos olimlar fikriga…
Maqolada nutq va til jarayonlarini tahlil qilish uchun nevrologiya va psixolingvistika yutuqlarini birlashtirgan neyropsixolingvistik tushunchalar muhokama qilinadi. Miyaning til ma’lumotlarini, shu jumladan nutqni…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek til tizimida yordamchi so‘zlarning o‘rni, ularning nutqda qo‘llanishi, o‘ziga xos grammatik shakli va vazifalari xususida so‘z yuritilgan.
Ishda janubiy Farg‘ona tog‘li va tog‘oldi zonalarida mualliflarning ko‘p yillik tadqiqotlari natijalari keltirilgan. Natijada tog‘li jigarrang, karbonatli tuproqlarning chirindi-akkumulyativ gorizontlarida gumus…
Maqolada Orol dengizi qurigan tubi hududida tuproq-guruntlarining sho‘rlanganlik holatiga ko‘ra o‘simlik turlarini tanlash va guruhlashning ilmiy asosini yaratishda tuproq-guruntlarining fizik, kimyoviy, biologik…
Maqolada Farg‘ona vodiysida tarixiy shakllangan qumli hududlarga umumiy tavsif berilgan. Qumli hududlarning geomorfologik xususiyatlari, iqlim sharoitlari va biologik xilma-xilligi, shuningdek, antropogen ta’sirlar…
Ushbu maqolada beda ekish uchun 2 yoki 14 t/ga maydalangan g‘o‘zapoya, 30 t/ga go‘ng va ularning turli kombinatsiyalarini qo‘llash o‘rganilib, natijada bakteriyalar soniga ijobiy ta’sir ko‘rsatildi (17,0-ga 63,5)…
Maqolada dorivor qora zirkning biologik xususiyati, kimyoviy tarkibi, xalq tabobatida qo‘llanilishi, organik va mineral o‘g‘itlar qo‘llashning ilmiy asoslari keltirilgan.
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
Мақолада поэтик нутқнинг лингвистик белги-хусусиятларини аниқлашда унга тизимли ёндашиш ‒ нутқни поэтик фонетика, поэтик лексика, поэтик морфология, поэтик синтаксис мезонлари асосида тадқиқ этиш лозимлиги ҳақида фикр…
Мақолада поэтик синтаксис доирасида ўрганилувчи синтактик фигураларнинг бир кўриниши бўлган полисиндетон ҳодисасининг функц ионал имкониятлари ҳақида маълумот берилади. Шунингдек, полисиндетоннинг полифункционал…
Mazkur maqolada poetik sintaksis sohasining muammoli masalalaridan biri hisoblangan muallif idiostilini o‘rganish bo‘yicha nazariy qarashlar bayon etilgan. Poetik asarlarning lingvopoetik tahliliga qaratilgan…
Maqolada matnni statistik tahlil qilishda belgi (so‘z yoki birikmalari)ning takrorlanish chastotasi, shuningdek, hodisaning namoyon bo‘lish chastotasiga e’tibor berishi, voqea-hodisa yoki belgining yuzaga chiqish…
Mazkur maqolada poetik sintaksis sohasining muammoli masalalaridan biri hisoblangan poetik nutqning kompozitsion-sintaktik qurilishi va unda aktual bo‘linishni o‘rganish bo‘yicha nazariy qarashlar bayon etilgan. Nutq…
Maqolada lingvopoetikaning asosiy sohalaridan biri hisoblangan poetik sintaksis masalalari, poetik sintaksisning asosiy tadqiqot obyekti hisoblangan poetik nutq tarkibida ishtirok etuvchi ekspressiv va ekstralingvistik…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…