<p><em>Maqolada jahonda funksional tilshunoslikning yuzaga kelishi, shakllanishi va rivojlanishi haqida ma’lumot berish bilan birga, o‘zbek tilshunosligida funksional lingvistika bo‘yicha amalga oshirilishi lozim bo‘lgan tadqiqotlar bo‘yicha yo‘nalishlar ko‘rsatib o‘tilgan. Jahon tilshunosligida keyingi yillarda tilni nafaqat aloqa-aralashuv vositasi sifatida o‘rganish, balki ta’sir etish vositasi sifatida ham o‘rganish ommalashdi. Endi lisoniy birliklarning nafaqat kommunikatsiya jarayonidagi ishtiroki, balki ularning ma’lum bir vazifa uchun xoslanishi – funksionallashuvi masalalarini o‘rganish kun tartibiga chiqdi. Ularning funksional imkoniyatlarini tadqiq etish har tomonlama, atroflicha va turli aspektlarda amalga oshirilmoqda.. Bunday vositalarni funksional yondashuv asosida o‘rganish nutqning shakllanish jarayonini, fikr ifodalashning tasviriy vositalarini baholash, leksik va frazeologik birliklarning vazifalarini, nutq birliklarining sintaktik-stilistik xususiyatlarini aniqlash imkoniyatini beradi. Shu ma’noda sitntaktik birliklarning ham funksional imkoniyatlarini baholash imkoniyati tug‘iladi. Bugungi kunda dunyo tilshunosligida olib borilayotgan tadqiqotlar, jumladan, funksional sintaksis doirasida amalga oshirilayotgan izlanishlar soha rivojida alohida amaliy ahamiyatga ega. Shuningdek, o‘zbek tili funksional sintaksisining umumiy masalalari yoritilgan.</em></p>
| Mualliflar | Abdupattoev, Muhammadtohir |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2025-02-03 |
| Jild | 30 |
| Son | 6 |
| Til | O‘zbek |
funksionalizm, funksionallik, funksional imkoniyat, kommunikatsiya, funksional tilshunoslik, funksional grammatika, funksional sintaksis. sintaktik qurilma, sintaktik munosabat, sintaktik paradigma, function, functionalism, functionality, communication, functional linguistics, functional grammar, functional syntax. syntactic unit, syntactic connection, syntactic paradigm
Ishda janubiy Farg ‘ ona tog ‘ li va tog ‘ oldi zonalarida mualliflarning ko ‘ p yillik tadqiqotlari natijalari keltirilgan . Natijada tog ‘ li jigarrang , karbonatli tuproqlarning chirindi - akkumulyativ gorizontlarida…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek til tizimida yordamchi so‘zlarning o‘rni, ularning nutqda qo‘llanishi, o‘ziga xos grammatik shakli va vazifalari xususida so‘z yuritilgan.
Maqolada Orol dengizi qurigan tubi hududida tuproq-guruntlarining sho‘rlanganlik holatiga ko‘ra o‘simlik turlarini tanlash va guruhlashning ilmiy asosini yaratishda tuproq-guruntlarining fizik, kimyoviy, biologik…
Maqolada nutq va til jarayonlarini tahlil qilish uchun nevrologiya va psixolingvistika yutuqlarini birlashtirgan neyropsixolingvistik tushunchalar muhokama qilinadi. Miyaning til ma’lumotlarini, shu jumladan nutqni…
Maqolada Farg‘ona vodiysida tarixiy shakllangan qumli hududlarga umumiy tavsif berilgan. Qumli hududlarning geomorfologik xususiyatlari, iqlim sharoitlari va biologik xilma-xilligi, shuningdek, antropogen ta’sirlar…
Maqolada antroposentrik kategoriya hisoblangan aksiologik baho va uning olamning lisoniy manzarasini aks ettirishda tutgan ahamiyati to‘g‘risida fikr yuritilgan. Mazkur kategoriya haqidagi tilshunos olimlar fikriga…
Ushbu maqolada beda ekish uchun 2 yoki 14 t/ga maydalangan g‘o‘zapoya, 30 t/ga go‘ng va ularning turli kombinatsiyalarini qo‘llash o‘rganilib, natijada bakteriyalar soniga ijobiy ta’sir ko‘rsatildi (17,0-ga 63,5)…
Ushbu mаqоlаdа o‘zbek tilshunosligida poetik nutq masalasi, nutqda individual uslub va uning o‘rganilishi to‘g‘risida fikr yuritilgan. Shuningdek, bu mavzudagi tadqiqotlarning mavzu ko‘lami, idiostil termini va poetik…
Maqolada dorivor qora zirkning biologik xususiyati, kimyoviy tarkibi, xalq tabobatida qo‘llanilishi, organik va mineral o‘g‘itlar qo‘llashning ilmiy asoslari keltirilgan.
Ushbu maqola neyrolingvistika doirasida ijodiy fikrlash jarayonining mexanizmlarini o ‘ rganishga bag ' ishlangan . Miya substantsiyasining subkortikal sohasi va neokorteksida ijodiy fikrlash shakllari sifatida murakkab…