<p>Ushbu ilmiy maqola ilk turkiy yozma adabiyot na’munasi hisoblangan “Qutadg‘u bilig” asarining “badiiy san’atlar gultoji” hisoblanadigan istioraning ifodalanishi va ular mutarjimlar tomonidan qanday amalga oshirilganligini baholash yuzasidan amalga oshirilgan. Asosiy maqsad tarjimonlar Volter Mey hamda Robert Denkof tomonidan amalga oshirilgan inglizcha tarjimalar orqali Yusuf Xos Hojibning o‘ziga xos poetik mahoratini qanday baholanganligi aniqlash. Ushbu maqsadga erishish uchun “Qutadg‘u bilig” asliyatida aniqlangan metaforalar avvalo o‘zbekcha tadbildagi ifodasi bilan o‘zaro qiyosan tahlilga tortildi va inglizcha tarjimalar bilan ham o‘rganib chiqildi. Avvalo, tarjimashunoslik sharqda yartilgan manbaning boshqa g‘arb tiliga qilingan o‘girmasi bilan solishtirish o‘zining murakkablik doirasidan o‘zining bor bo‘y bastini doimo ko‘rsata olgan. Qolaversa, bu murakkablik metaforaning tarjimadagi ifodasi yuzasidan ketganda esa tadqiqot ishining dolzarbligi hamda zaruratini yanada ochiq namoyon qiladi. Ana shunday murakkabliklarni tarjimonlar tomonidan hal qilingan yoki yo‘qligini aniqlash maqolada belgilab olingan dolzarb masalalardan biri. Tadqiqot natijasida tarjimonlar metafora ifodasida so‘zma-so‘z tarjima, ma’no oddiy ifoda qilish va bazi o‘rinlarda metafora turshurib qoldirganligi ayon bo‘ldi. Ayniqsa, bu holat V.Meyning she’riy tarjimasida ko‘p kuzatiladi. O‘zbekcha she’riy usuldagi tabdil va R.Denkofning ingliz tilidagi nasriy tarjimalarda esa, metafora ifodasi muvaffaqiyatli amalga oshirilganigi aniqlandi.</p>
| Mualliflar | Ibragimov, Jasurbek |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2025-04-25 |
| Jild | 31 |
| Son | 2 |
| Betlar | 55-60 |
| Til | O‘zbek |
istiora, tashbeh, realiya, badiiy san’at, poetika, tarjima, asliyat., metaphor, comparison, lacuna, art, poetics, translation, original work.
Ushbu maqolada toponimik spektr va toponimik stratigrafik qatlam haqida xorijiy va mahalliy olimlar tomonidan bildirilgan ma’lumotlar keltirilgan bo‘lib, asosan oykonimlarning shakllanishi va til xususiyati jihatidan…
Mazkur maqolada Namangan viloyatining sug‘orma dehqonchilik maydonlarida yuzaga kelayotgan ikkilamchi sho‘rlanish muammosi so‘nggi 23 yillik (2000-2022-yillar) ma’lumotlari asosida tahlil qilingan. Shuningdek, tuproq…
Ushbu maqolada dialogik nutq, uning tarkibiy birliklari va nutqiy akt tushunchasi tahlil qilingan. Maqolada so’zlovchining kommunikativ maqsadini ifodalovchi intensional tahlil hodisasi ham namunalar asosida tadqiq…
Rux oksidi (ZnO) nanozarrachalari o‘zining yuqori fotokatalitik faolligi, zaharli bo‘lmagan tabiati va ko‘p qirrali qo‘llanilishi tufayli materialshunoslikda muhim ahamiyatga ega. Ushbu tadqiqotda ZnO nanozarrachalari…
Maqolada kompyuter lingvistikasi va emotiv so‘zlarni aniqlash sohasidagi asosiy muammolar va ularni hal qilish usullari muhokama qilingan. Emotiv so‘zlar tildagi his-tuyg‘ular, ehtiroslar va ichki holatlarni ifoda…
Ushbu tadqiqotda turli xil chiqindi suv va oqava suvlarni tozalash, ion almashinuvi, gazlarni ajratish, metallarni ajratish va boshqalar kabi ba'zi ilmiy ishlarga e'tibor qaratilib, ion almashinadigan sorbentlar va…
Ushbu tadqiqot Limonium otolepis ildiz po‘stlog‘ining kimyoviy tarkibini o‘rganishga bag‘ishlangan bo‘lib, uning polifenollar bilan boyligi aniqlandi. Stiasniy soni orqali kondensirlangan tanninlar miqdoriy tahlil…
Ushbu maqolada yoshlarning maʼnaviy va intellektual salohiyatini oshirish, ularni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashning dolzarb masalalari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida taʼlim tizimi, axborot makoni, intellektual…
Ushbu maqolada O‘zbekistonda uchraydigan Yapon saforasi ( lat. Styphnolo‘bium japo‘nicum ) daraxti va Lupin ( lat. Lupus ) o‘simligi aralashmasi tarkibidagi antioksidantlik faolligi tekshiriliganda 1:1…
Ironiya ko‘plab tillarda, jumladan ingliz va o‘zbek tillarida muhim lingvistik va madaniy xususiyat hisoblanadi. U ko‘pincha bevosita ma’nolarga qarama-qarshi bo‘lgan ma’nolarni ifodalovchi dolzarb kommunikatsiya shakli…