O‘zbekistonning Farg‘ona vodiysida ilk marta qayd etilgan euproctis chrysorrhoea (lepidoptera: erebidae) turining geografik tarqalishi va biologiyasi

Masodikova, Mokhidabonu, Zokirova, Gulnora, Zokirov, Islomjon

FarDU ilmiy xabarlari · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada Euproctis chrysorrhoea Linnaeus, 1758 (Brown-tail Moth) turining O‘zbekistonning Farg‘ona vodiysida birinchi marotaba топилгани баён этилган. Shu bilan birga, turning ma’lum tarqalish doirasi Markaziy Osiyogacha kengaygani ta’kidlangan. Quvasoy (Kokilon – ~40°18'21"N, 71°54'50"E; Sufon – ~40°22'37"N, 71°57'11"E), Farg‘ona tumani (Satkak – ~40°24'24"N, 71°41'59"E), Quva tumani (Akbarobod – ~40°32'59"N, 71°55'27"E) va Mingbuloq tumani (~40°24'24"N, 71°41'59"E) hududlarida o‘tkazilgan dala kuzatuvlari davomida mazkur kapalakning iqtisodiy ahamiyatga ega bo‘lgan mevali daraxtlarda (masalan, gilos – Prunus cerasus, olxo‘ri – Prunus domestica, olma – Malus domestica, nok – Pyrus communis) keng tarqalganligi aniqlangan. Jami 71 ta voyaga yetgan namuna (51 ta erkak, 20 ta urg‘ochi) yig‘ilgan, shundan 7 tasi batafsil morfologik tahlil uchun tanlab olingan. Asosiy belgilar (masalan, qanot kengligi 37,6 ± 1,7 mm) bo‘yicha o‘tkazilgan oddiy statistik tahlillar turning oldindan ma’lum tavsiflariga mos kelishini ko‘rsatgan. Turning hayot sikli va zarar keltiradigan o‘simliklarga ta’siriga oid kuzatuvlar uning mintaqaning kontinental iqlimi va bog‘dorchilik ekotizimlariga muvaffaqiyatli moslashganligini tasdiqlagan hamda integratsiyalashgan zararkunandalarga qarshi kurash (IPM) zarurligini қайд etgan. Ushbu topilган namunalar turni o‘rganish uchun muhim dastlabki ma’lumotlarni taqdim etsa-da, ko‘p yillik tadqiqotlar va kengroq geografik doirada kuzatuvlar turning uzoq muddatli populyatsion dinamikasi hamda ekologik ta’sirini chuqur baholash uchun muhim sanaladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMasodikova, Mokhidabonu, Zokirova, Gulnora, Zokirov, Islomjon
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2025-07-28
Jild31
Son2
Betlar200-200
TilO‘zbek
Ilmiy sohaBiologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Euproctis chrysorrhoea, Brown-tail Moth, Farg‘ona vodiysi, O‘zbekiston, invaziv turlar, Lepidoptera, zararkunandalarga qarshi kurash, bog‘dorchilik ekotizimlari, Euproctis chrysorrhoea, Brown-tail Moth, Fergana Valley, Uzbekistan, invasive species, Lepidoptera, pest management, orchard ecosystems

Ilmiy soha

Biologiya

Iqtibos keltirish

APAMasodikova, Mokhidabonu, Zokirova, Gulnora, & Zokirov, Islomjon (2025). O‘ZBEKISTONNING FARG‘ONA VODIYSIDA ILK MARTA QAYD ETILGAN EUPROCTIS CHRYSORRHOEA (LEPIDOPTERA: EREBIDAE) TURINING GEOGRAFIK TARQALISHI VA BIOLOGIYASI. FarDU ilmiy xabarlari, 31(2), 200-200. https://journal.fdu.uz/main/article/1337
GOST (OAK)Masodikova, Mokhidabonu, Zokirova, Gulnora, Zokirov, Islomjon O‘ZBEKISTONNING FARG‘ONA VODIYSIDA ILK MARTA QAYD ETILGAN EUPROCTIS CHRYSORRHOEA (LEPIDOPTERA: EREBIDAE) TURINING GEOGRAFIK TARQALISHI VA BIOLOGIYASI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 31, № 2. – B. 200-200.
MLAMasodikova, Mokhidabonu, Zokirova, Gulnora, and Zokirov, Islomjon. “O‘ZBEKISTONNING FARG‘ONA VODIYSIDA ILK MARTA QAYD ETILGAN EUPROCTIS CHRYSORRHOEA (LEPIDOPTERA: EREBIDAE) TURINING GEOGRAFIK TARQALISHI VA BIOLOGIYASI.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(2), 200-200, 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/1337
ChicagoMasodikova, Mokhidabonu, Zokirova, Gulnora, and Zokirov, Islomjon. “O‘ZBEKISTONNING FARG‘ONA VODIYSIDA ILK MARTA QAYD ETILGAN EUPROCTIS CHRYSORRHOEA (LEPIDOPTERA: EREBIDAE) TURINING GEOGRAFIK TARQALISHI VA BIOLOGIYASI.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(2), 200-200 (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/1337
HarvardMasodikova, Mokhidabonu, Zokirova, Gulnora, and Zokirov, Islomjon (2025) ‘O‘ZBEKISTONNING FARG‘ONA VODIYSIDA ILK MARTA QAYD ETILGAN EUPROCTIS CHRYSORRHOEA (LEPIDOPTERA: EREBIDAE) TURINING GEOGRAFIK TARQALISHI VA BIOLOGIYASI’, FarDU ilmiy xabarlari, 31(2), 200-200. https://journal.fdu.uz/main/article/1337
BibTeX
@article{masodikovamokhidabonu2025,
  title = {O‘ZBEKISTONNING FARG‘ONA VODIYSIDA ILK MARTA QAYD ETILGAN EUPROCTIS CHRYSORRHOEA (LEPIDOPTERA: EREBIDAE) TURINING GEOGRAFIK TARQALISHI VA BIOLOGIYASI},
  author = {Masodikova, Mokhidabonu and Zokirova, Gulnora and Zokirov, Islomjon},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2025},
  volume = {31},
  number = {2},
  pages = {200-200},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/1337}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Biologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Biologiya sohasidagi OAK jurnallari