<p><em>Ushbu maqolada Euproctis chrysorrhoea Linnaeus, 1758 (Brown-tail Moth) turining O‘zbekistonning Farg‘ona vodiysida birinchi marotaba топилгани баён этилган. Shu bilan birga, turning ma’lum tarqalish doirasi Markaziy Osiyogacha kengaygani ta’kidlangan. Quvasoy (Kokilon – ~40°18'21"N, 71°54'50"E; Sufon – ~40°22'37"N, 71°57'11"E), Farg‘ona tumani (Satkak – ~40°24'24"N, 71°41'59"E), Quva tumani (Akbarobod – ~40°32'59"N, 71°55'27"E) va Mingbuloq tumani (~40°24'24"N, 71°41'59"E) hududlarida o‘tkazilgan dala kuzatuvlari davomida mazkur kapalakning iqtisodiy ahamiyatga ega bo‘lgan mevali daraxtlarda (masalan, gilos – Prunus cerasus, olxo‘ri – Prunus domestica, olma – Malus domestica, nok – Pyrus communis) keng tarqalganligi aniqlangan. Jami 71 ta voyaga yetgan namuna (51 ta erkak, 20 ta urg‘ochi) yig‘ilgan, shundan 7 tasi batafsil morfologik tahlil uchun tanlab olingan. Asosiy belgilar (masalan, qanot kengligi 37,6 ± 1,7 mm) bo‘yicha o‘tkazilgan oddiy statistik tahlillar turning oldindan ma’lum tavsiflariga mos kelishini ko‘rsatgan. Turning hayot sikli va zarar keltiradigan o‘simliklarga ta’siriga oid kuzatuvlar uning mintaqaning kontinental iqlimi va bog‘dorchilik ekotizimlariga muvaffaqiyatli moslashganligini tasdiqlagan hamda integratsiyalashgan zararkunandalarga qarshi kurash (IPM) zarurligini қайд etgan. Ushbu topilган namunalar turni o‘rganish uchun muhim dastlabki ma’lumotlarni taqdim etsa-da, ko‘p yillik tadqiqotlar va kengroq geografik doirada kuzatuvlar turning uzoq muddatli populyatsion dinamikasi hamda ekologik ta’sirini chuqur baholash uchun muhim sanaladi.</em></p>
| Mualliflar | Masodikova, Mokhidabonu, Zokirova, Gulnora, Zokirov, Islomjon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2025-07-28 |
| Jild | 31 |
| Son | 2 |
| Betlar | 127-131 |
| Til | O‘zbek |
Euproctis chrysorrhoea, Brown-tail Moth, Farg‘ona vodiysi, O‘zbekiston, invaziv turlar, Lepidoptera, zararkunandalarga qarshi kurash, bog‘dorchilik ekotizimlari, Euproctis chrysorrhoea, Brown-tail Moth, Fergana Valley, Uzbekistan, invasive species, Lepidoptera, pest management, orchard ecosystems
Maqolada B. integerrima respublikaning Jizzax, Surxondaryo, Toshkent va Farg‘ona viloyatlaridagi tabiiy resurslarining zamonaviy holati bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan. O‘simlikning o‘rtacha 300,0 ga maydonlarda zahira…
G‘arbiy Farg‘ona hududida Pentatomoidea (Heteroptera) qandalalarining turlar tarkibi, ekologik xususiyatlari va agroekotizimlardagi roli ilmiy asosda tahlil qilindi. Tadqiqot davomida fitofag va entomofag qandalalarning…
Ushbu maqolada O‘zbekiston sharoitida o‘rganilgan Reduviidae oilasiga mansub yirtqich qandalalarni adabiyotlar asosida qiyosiy tahlil natijalari keltirilgan. Shuningdek, Janubiy Oʻzbekistoning (Qashqadaryo…
N-(1H-1,2,4-triazol-il) asetamidning rux (II) xlorid bilan kompleks birikmasining sintez usuli ishlab chiqildi, hamda sintez qilingan kompleks birikmalarning tarkibi, tuzilishi zamonaviy fizik–kimyoviy usullar yordamida…
Mazkur maqolada Xanthogaleruca luteola (Müller, 1766) bargxo‘r qo‘ng‘izining Farg‘ona vodiysi sharoitida tarqalishi, biologik xususiyatlari va avlod almashinuvi o‘rganilgan. Tadqiqotlar 2024-yil aprelidan noyabr…
Ushbu tadqiqotda bentonitning turli sirt-faol moddalar (SFM) bilan modifikatsiya qilinishining uning morfologik xususiyatlari va element tarkibiga ta’siri o‘rganildi. Bentonit yuqori adsorbsion qobiliyatga ega bo‘lgan…
Mazkur maqolada respublikamizning toʻngʻich oliy oʻquv yurtlaridan biri boʻlgan Fargʻona davlat universiteti tarkibida tashkil topgan, tarixiy ildizlari va yuksalish bosqichlari oliygoh tarixi bilan uzviy bogʻlangan…
Ushbu maqolada Liridendron tulipifera L. o‘simligi alkaloid tarkibini tadqiq qilish natijalari keltirilgan. Liridendron tulipifera L. tarkibi UB, IQ va mass spektromeriya usuli bilan o‘rganildi. Aniqlangan…
O‘zbekiston suv havzalarining mahalliy baliq turlaridan biri bo‘lgan Schizothorax eurystomus ning morfologik o‘zgaruvchanlik xususiyatlari tadqiq etildi. Bunda, Shohimardonsoy va So‘x daryolaridan yig‘ilgan baliq…
Ushbu maqolada sun’iy intellekt (SI) vositalarining zamonaviy ilmiy-tadqiqot faoliyatidagi rolini tahlil etilgan. Mualliflar tomonidan ChatGPT’ning to‘rtta rejimi (o1-pro, o3, o3 Search, DeepResearch) hamda…