<p><em>Ushbu tadqiqotda bentonitning turli sirt-faol moddalar (SFM) bilan modifikatsiya qilinishining uning morfologik xususiyatlari va element tarkibiga ta’siri o‘rganildi. Bentonit yuqori adsorbsion qobiliyatga ega bo‘lgan mineral bo‘lib, uning kimyoviy va fizik xususiyatlarini yaxshilash uchun organik modifikatsiya usullari qo‘llaniladi. Tadqiqot davomida bentonit namunalarini tayyorlashda quyidagi SFM lar qo‘llanildi: tetradetsiltrimetil ammoniy bromid (TDTMAB), oktadetsiltrimetil ammoniy bromid (ODTMAB) va dokozantrimetil ammoniy bromid (DKTMAB). Modifikatsiyaning bentonit tarkibiga ta’siri skanerlovchi elektron mikroskopiya (SEM) va energiya-dispersiya rentgen spektroskopiyasi (EDS) usullari yordamida baholandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, modifikatsiyalangan namunalar zarrachalar tuzilishining o‘zgarishi va ularning aglomeratsiya darajasining pasayishini namoyon etdi. Organik modifikatorlarning uglevodorod zanjiri uzunligining oshishi bentonit zarrachalarining yanada zich joylashishiga va uning gidrofob xususiyatlarining oshishiga yordam berdi. Tadqiqot natijalari bentonitning ekologik tozalash, farmatsevtika va neft-kimyo sanoati kabi turli sohalarda qo‘llanilish imkoniyatlarini kengaytirishga yordam beradi. Bentonitning modifikatsiyasi uning funksional xususiyatlarini sezilarli darajada yaxshilashi aniqlandi.</em></p>
| Mualliflar | No‘monov, Muhammadrajab, Mirsalimova, Saodat, Abdikamalova, Aziza, Ergashev, Dilmurod |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2025-07-28 |
| Jild | 31 |
| Son | 2 |
| Betlar | 76-82 |
| Til | O‘zbek |
bentonit, modifikatsiya, sirt-faol moddalar, SEM, EDS, morfologiya, adsorbsion., : bentonite, modification, surfactants, SEM, EDS, morphology, adsorption.
N-(1H-1,2,4-triazol-il) asetamidning rux (II) xlorid bilan kompleks birikmasining sintez usuli ishlab chiqildi, hamda sintez qilingan kompleks birikmalarning tarkibi, tuzilishi zamonaviy fizik–kimyoviy usullar yordamida…
Ushbu maqolada Liridendron tulipifera L. o‘simligi alkaloid tarkibini tadqiq qilish natijalari keltirilgan. Liridendron tulipifera L. tarkibi UB, IQ va mass spektromeriya usuli bilan o‘rganildi. Aniqlangan…
G‘arbiy Farg‘ona hududida Pentatomoidea (Heteroptera) qandalalarining turlar tarkibi, ekologik xususiyatlari va agroekotizimlardagi roli ilmiy asosda tahlil qilindi. Tadqiqot davomida fitofag va entomofag qandalalarning…
Ushbu maqolada sun’iy intellekt (SI) vositalarining zamonaviy ilmiy-tadqiqot faoliyatidagi rolini tahlil etilgan. Mualliflar tomonidan ChatGPT’ning to‘rtta rejimi (o1-pro, o3, o3 Search, DeepResearch) hamda…
Ushbu maqolada Euproctis chrysorrhoea Linnaeus, 1758 (Brown-tail Moth) turining O‘zbekistonning Farg‘ona vodiysida birinchi marotaba топилгани баён этилган. Shu bilan birga, turning ma’lum tarqalish doirasi Markaziy…
Ushbu ishda anʼanaviy arrali jinlar konstruksiyasi takomillashtirilib, ishchi qismlar—arrali disklar, cho‘tka barabanlar va chigit ajratgich mexanizmlar modernizatsiya qilinishi nazarda tutilgan. Takomillashtirilgan…
Maqolada B. integerrima respublikaning Jizzax, Surxondaryo, Toshkent va Farg‘ona viloyatlaridagi tabiiy resurslarining zamonaviy holati bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan. O‘simlikning o‘rtacha 300,0 ga maydonlarda zahira…
Ushbu maqolada “Arduino” platformasi orqali o`quvchilarning kreativ qobiliyatlarini rivojlantirish to`g`risidagi mulohazalar keltirilgan. O`rgatish jarayonida ushbu platformani qo`llash orqali o`quvchilarning…
Ushbu maqolada O‘zbekiston sharoitida o‘rganilgan Reduviidae oilasiga mansub yirtqich qandalalarni adabiyotlar asosida qiyosiy tahlil natijalari keltirilgan. Shuningdek, Janubiy Oʻzbekistoning (Qashqadaryo…
Optotransformator qurilmasining iste’molchiga ulanadigan chiqish zanjirining konturi yuqori kuchlanishli bo‘ladi. Bu kontur anomal kuchlanish hosil qiluvchi generator tipidagi foto qabul qilgichlar va uning ishchi…