Iqlim o‘zgarishi va sho‘rlanish sharoitida kremniy preparatlarin-ing BUXORO-8 g‘o‘za nihollarining unuvchanligi va biokimyoviy faolligiga ta’siri

Usmanov, Turgun, Xalilova, Nigora, Ibragimov, Akmal, Mamasolieva, Malika

FarDU ilmiy xabarlari · 2025-yil

Annotatsiya

Sho‘r va qurg‘oqchil sharoitlarda urug‘larning unib chiqishi ko‘pincha stress omillari ta’sirida cheklanadi, bu esa o‘simliklarning chidamliligini oshirish bo‘yicha samarali yondashuvlarga ehtiyoj borligini ko‘rsatadi. Ushbu tadqiqot g‘o‘zaga (Gossypium hirsutum L., cv. Bukhara-8) qo‘llangan kremniy asosidagi va biologik faol preparatlar Aminosid-Silicon, Aminosid-Aton hamda Bioazot ta’sirini baholashga qaratildi. Urug‘larning unish dinamikasi ekilgandan keyingi 10-22 kun davomida kuzatildi va tajriba guruhlarida sezilarli yaxshilanish qayd etildi. Ulardan Aminosid-Silicon eng yuqori unish ko‘rsatkichini (79,3%) namoyon qildi, nazorat variantida esa bu ko‘rsatkich 65,3%ni tashkil etdi. Biokimyoviy tahlillar kremniy qo‘llanilganda antioksidant fermentlar superoksid dismutaza (SOD), katalaza (CAT) va peroksidaza (POD) faolligining oshishi, shuningdek, nihollarda prolin to‘planishining kuchayishini ko‘rsatdi. Ushbu natijalar kremniy asosidagi preparatlar tuproqdagi tabiiy kremniy еtishmovchiligini qoplashini va urug‘larning unib chiqishini yaxshilash hamda sho‘rlanish va qurg‘oqchilik sharoitida fiziologik himoya mexanizmlarini kuchaytirishda muhim rol o‘ynashini tasdiqlaydi. Xususan, Aminosid-Silicon ishlatilganda superoksid dismutaza faolligi 143,12 dan 158,69 U/mg oqsilgacha, katalaza 81,78 dan 103,21 U/mg oqsilgacha, peroksidaza 134,96 dan 152,01 U/mg oqsilgacha, prolin miqdori esa 112,3 dan 144,7 μg/g nam massa gacha oshib, stress sharoitida fiziologik himoya mexanizmlarining sezilarli darajada kuchayishini ko‘rsatdi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarUsmanov, Turgun, Xalilova, Nigora, Ibragimov, Akmal, Mamasolieva, Malika
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2025-10-25
Jild31
Son5
Betlar142-142
TilO‘zbek
Ilmiy sohaBiologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

tuproq, kremniy asosidagi preparatlar, unish tezligi, antioksidant fermentlar, prolin., Soil, silicon-based preparations, germination rate, antioxidant enzymes, proline.

Ilmiy soha

Biologiya

Iqtibos keltirish

APAUsmanov, Turgun, Xalilova, Nigora, Ibragimov, Akmal, & Mamasolieva, Malika (2025). IQLIM O‘ZGARISHI VA SHO‘RLANISH SHAROITIDA KREMNIY PREPARATLARIN-ING BUXORO-8 G‘O‘ZA NIHOLLARINING UNUVCHANLIGI VA BIOKIMYOVIY FAOLLIGIGA TA’SIRI. FarDU ilmiy xabarlari, 31(5), 142-142. https://journal.fdu.uz/main/article/829
GOST (OAK)Usmanov, Turgun va b. IQLIM O‘ZGARISHI VA SHO‘RLANISH SHAROITIDA KREMNIY PREPARATLARIN-ING BUXORO-8 G‘O‘ZA NIHOLLARINING UNUVCHANLIGI VA BIOKIMYOVIY FAOLLIGIGA TA’SIRI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 31, № 5. – B. 142-142.
MLAUsmanov, Turgun, Xalilova, Nigora, Ibragimov, Akmal, and Mamasolieva, Malika. “IQLIM O‘ZGARISHI VA SHO‘RLANISH SHAROITIDA KREMNIY PREPARATLARIN-ING BUXORO-8 G‘O‘ZA NIHOLLARINING UNUVCHANLIGI VA BIOKIMYOVIY FAOLLIGIGA TA’SIRI.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(5), 142-142, 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/829
ChicagoUsmanov, Turgun, Xalilova, Nigora, Ibragimov, Akmal, and Mamasolieva, Malika. “IQLIM O‘ZGARISHI VA SHO‘RLANISH SHAROITIDA KREMNIY PREPARATLARIN-ING BUXORO-8 G‘O‘ZA NIHOLLARINING UNUVCHANLIGI VA BIOKIMYOVIY FAOLLIGIGA TA’SIRI.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(5), 142-142 (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/829
HarvardUsmanov, Turgun, Xalilova, Nigora, Ibragimov, Akmal, and Mamasolieva, Malika (2025) ‘IQLIM O‘ZGARISHI VA SHO‘RLANISH SHAROITIDA KREMNIY PREPARATLARIN-ING BUXORO-8 G‘O‘ZA NIHOLLARINING UNUVCHANLIGI VA BIOKIMYOVIY FAOLLIGIGA TA’SIRI’, FarDU ilmiy xabarlari, 31(5), 142-142. https://journal.fdu.uz/main/article/829
BibTeX
@article{usmanovturgun2025,
  title = {IQLIM O‘ZGARISHI VA SHO‘RLANISH SHAROITIDA KREMNIY PREPARATLARIN-ING BUXORO-8 G‘O‘ZA NIHOLLARINING UNUVCHANLIGI VA BIOKIMYOVIY FAOLLIGIGA TA’SIRI},
  author = {Usmanov, Turgun and Xalilova, Nigora and Ibragimov, Akmal and Mamasolieva, Malika},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2025},
  volume = {31},
  number = {5},
  pages = {142-142},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/829}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Biologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Biologiya sohasidagi OAK jurnallari