IQLIM O‘ZGARISHI VA SHO‘RLANISH SHAROITIDA KREMNIY PREPARATLARIN-ING BUXORO-8 G‘O‘ZA NIHOLLARINING UNUVCHANLIGI VA BIOKIMYOVIY FAOLLIGIGA TA’SIRI

Usmanov, Turgun, Xalilova, Nigora, Ibragimov, Akmal, Mamasolieva, Malika

FarDU ilmiy xabarlari · 2025-yil

Annotatsiya

<p><em>Sho‘r va qurg‘oqchil sharoitlarda urug‘larning unib chiqishi ko‘pincha stress omillari ta’sirida cheklanadi, bu esa o‘simliklarning chidamliligini oshirish bo‘yicha samarali yondashuvlarga ehtiyoj borligini ko‘rsatadi. Ushbu tadqiqot g‘o‘zaga (Gossypium hirsutum L., cv. Bukhara-8) qo‘llangan kremniy asosidagi va biologik faol preparatlar Aminosid-Silicon, Aminosid-Aton hamda Bioazot ta’sirini baholashga qaratildi. Urug‘larning unish dinamikasi ekilgandan keyingi 10-22 kun davomida kuzatildi va tajriba guruhlarida sezilarli yaxshilanish qayd etildi. Ulardan Aminosid-Silicon eng yuqori unish ko‘rsatkichini (79,3%) namoyon qildi, nazorat variantida esa bu ko‘rsatkich 65,3%ni tashkil etdi. Biokimyoviy tahlillar kremniy qo‘llanilganda antioksidant fermentlar superoksid dismutaza (SOD), katalaza (CAT) va peroksidaza (POD) faolligining oshishi, shuningdek, nihollarda prolin to‘planishining kuchayishini ko‘rsatdi. Ushbu natijalar kremniy asosidagi preparatlar tuproqdagi tabiiy kremniy еtishmovchiligini qoplashini va urug‘larning unib chiqishini yaxshilash hamda sho‘rlanish va qurg‘oqchilik sharoitida fiziologik himoya mexanizmlarini kuchaytirishda muhim rol o‘ynashini tasdiqlaydi. Xususan, Aminosid-Silicon ishlatilganda superoksid dismutaza faolligi 143,12 dan 158,69 U/mg oqsilgacha, katalaza 81,78 dan 103,21 U/mg oqsilgacha, peroksidaza 134,96 dan 152,01 U/mg oqsilgacha, prolin miqdori esa 112,3 dan 144,7 </em><em>μ</em><em>g/g nam massa gacha oshib, stress sharoitida fiziologik himoya mexanizmlarining sezilarli darajada kuchayishini ko‘rsatdi.</em></p>

Maqola ma’lumotlari
MualliflarUsmanov, Turgun, Xalilova, Nigora, Ibragimov, Akmal, Mamasolieva, Malika
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
Nashr sanasi2025-10-25
Jild31
Son5
Betlar211-217
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

tuproq, kremniy asosidagi preparatlar, unish tezligi, antioksidant fermentlar, prolin., Soil, silicon-based preparations, germination rate, antioxidant enzymes, proline.

Ilmiy soha

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar