<p><em>Badriddin al-Ayniy (1361–1451) — Misrda faoliyat yuritgan yirik fiqhshunos va muarrixlardan biri boʻlib, oʻzining keng qamrovli tarixiy asarlarida Movarounnahr hududidagi siyosiy, madaniy va ijtimoiy jarayonlarga alohida e’tibor bergan. Ayniqsa, Temuriylar davriga oid ma’lumotlar al-Ayniy asarlarida puxta tahlil qilingan. Uning <strong>“Iqd al-juman fi tarikh ahl al-zaman”</strong> (“Zamondoshlar tarixi haqida dur marjonlar”) nomli asarida Amir Temur va uning vorislarining siyosiy faoliyati, harbiy yurishlari, davlat boshqaruvi va ilm-fan rivojiga qoʻshgan hissasi keng yoritilgan. Al-Ayniy Temurni mohir sarkarda, adolatli hokim sifatida tasvirlaydi. U Samarqanddagi obodliklar, madrasa va kutubxonalar haqida ijobiy fikr bildirgan. Shuningdek, uning “Iqd al-juman fi tarikh ahl al-zaman” asarida Temuriylar sulolasining Misr va boshqa mamlakatlar bilan diplomatik munosabatlari haqida qimmatli ma’lumotlar berilgan. Ayniy bu asarlarida Movarounnahr hududidagi siyosiy barqarorlikni islomiy dunyoning boshqa mintaqalari bilan solishtirib, bu еrda ilm-fan, madaniyat va iqtisodiyotning rivojlanganini e’tirof etadi. Ayniy yondashuvida tarixiy voqealarga nafaqat xolis tarixchi sifatida, balki fiqhshunos va din peshvosi sifatida ham yondashgan. U uchun adolatli boshqaruv, diniy qadriyatlarning saqlanishi va ilm-fanga e’tibor asosiy mezon bo‘lgan. Shuning uchun u Movarounnahrni o‘sha davrda musulmon dunyosining eng nufuzli ilmiy markazlaridan biri sifatida tasvirlaydi.</em></p>
| Mualliflar | Turgʻunboyev, Zaylobiddin |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2025-10-25 |
| Jild | 31 |
| Son | 5 |
| Betlar | 166-170 |
| Til | O‘zbek |
Amir Temur, Badriddin al-Ayniy, Samarqand, Arab, Islom dini, harbiy strategiya, diplomatiya, tinchlik bitimi, madrasa, kutubxona., Amir Temur, Badr al-Din al-Ayni, Samarkand, Arab, Islam, military strategy, diplomacy, peace treaty, madrasa, library.
Ushbu maqolada respublika qishloq xoʻjaligida sugʻorish tizimining oʻrni yoritilgan. Sovet hukumatining paxta hosilini koʻpaytirishdagi yuritgan siyosati va buning natijasida sugʻorish tizimida amalga oshirilgan…
Mazkur maqolada Buyuk Ipak yo‘li bo‘ylab amalga oshirilgan transkontinental savdo aloqalarida Choy va Ot savdosi agentligi (Cha Ma Si)ning instituциonal tuzilmasi va strategik ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot Xitoy…
Maqolada Sankt-Peterburg hamda mahalliy arxiv xujjatlari va boshqa tarixiy manbalar asosida bosib olingandan keyin Farg‘ona viloyatida paxtachilikni rivojlantirish uchun mustamlaka ma’murlar tomonidan ko‘rilgan…
Ushbu maqolada Rossiya imperiyasi tomonidan Qo‘qon xonligining bosib olinishi hamda tugatilishi natijasida uning o‘rnida tashkil etilgan Farg‘ona viloyatida Rossiya imperiyasining turli hududlaridan rus millatiga mansub…
Mazkur maqolada Sharq mamlakatlarida tarixiy xotira va ma’naviy merosning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni tahlil qilinadi. Tarixiy xotira milliy o‘zlikni anglash, qadriyatlarni asrab-avaylash va kelajak avlodni…
Maqolada fan tarixida hozirga qadar deyarli e’tibor qaratilmagan masala – musulmon Sharqi olimlari asarlarining o‘rta asrlarda Yevropa bo‘ylab tarqalish bosqichlari va geografik yo‘nalishlarini aniqlash borasida olib…
Mazkur tadqiqotda uchta dorivor o ‘ simlik - Matricaria chamomilla L . ( romashka ), Jasminum officinale L . ( yasmin ) va Urtica dioica L . ( qichitqi o ‘ t ) ning kimyoviy tarkibi va antioksidant salohiyati o ‘…
Bu maqola kasaba uyushmalarining notijorat tashkilotining ma’lum bir qismi sifatidagi o‘rni va ahamiyati to‘g‘risidagi fikrlar ilgari surilgan. Kasaba uyushmalari eng yirik jamoat birlashmalaridan biri hisoblanadi…
B iologik faollikni namoyon qiladigan quyi molekulyar bioregulyatorlarning manbai bo‘lgan o‘simlik xom ashyosi asosida d avolash xususiyatlariga ega biologik faol qo‘shimchalar yaratish, me’yoriy-texnik hujjatlarni…
Bu maqola jamoat birlashmalari notijorat tashkilotining ma’lum bir qismi sifatidagi o‘rni va ahamiyati to‘g‘risidagi fikrlar ilgari surilgan. Jamoat birlashmalari – jamiyatda nodavlat notijorat tashkilotlarning muhim…