Yer atmosferasida quyosh nurlanishining uzatilishi: optik qalinlik, sochilish va qutblanish jarayonlarining asosiy muammolari

Roziqov, Jurabek

FarDU ilmiy xabarlari · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqola Yer atmosferasida nurlanish uzatilishining asosiy muammolarini yoritadi. Avvalo, yutilish, sochilish va issiqlik nurlanishining murakkab o‘zaro ta’siri sababli radiatsion jarayonlarni aniq yechishning umumiy usuli yo‘qligi ta’kidlanadi; amaliy hisoblar turli soddalashtiruvchi farazlarga tayanadi. Asosiy e’tibor quyosh nurlanishi diapazoniga qaratilib, uzun to‘lqinli («yer sharoitidagi») emissiya ikkinchi planga suriladi. Atmosfera va yer–yuzasi tizimida quyosh nuri bir qismini yutadi, bir qismini esa molekulalar, aerosol va bulut tomchilarida ko‘p martalab sochib, fazoviy va burchak nazoratini murakkablashtiradi; ayniqsa, qutblanish maydoni muhim rol o‘ynaydi. Maqolada tekis qatlamli (plane‑parallel) modelni keltirib, optik qalinlik, bir martalik sochilish albedosi va faza funksiyasi tushunchalarini izohlaydilar; Rayleigh, aerosol va ozon komponentlarining to‘lqin uzunligiga bog‘liq o‘zgaruvchanligi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, uzaqdan zondlashda radiatsiyani o‘lchash orqali atmosfera va yer sirtining fizik xossalarini qayta aniqlash imkoniyati muhokama qilinadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarRoziqov, Jurabek
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2025-12-31
Jild31
Son3
Betlar165-165
TilO‘zbek
Ilmiy sohaKimyo
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

Kalit so‘zlar

quyosh radiatsiyasi, nurlanishni ko‘chirish, optik qalinlik, qora jism spektri, atmosfera., quyosh radiatsiyasi, nurlanishni ko‘chirish, optik qalinlik, qora jism spektri, atmosfera.

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APARoziqov, Jurabek (2025). YER ATMOSFERASIDA QUYOSH NURLANISHINING UZATILISHI: OPTIK QALINLIK, SOCHILISH VA QUTBLANISH JARAYONLARINING ASOSIY MUAMMOLARI. FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 165-165. https://journal.fdu.uz/main/article/1096
GOST (OAK)Roziqov, Jurabek YER ATMOSFERASIDA QUYOSH NURLANISHINING UZATILISHI: OPTIK QALINLIK, SOCHILISH VA QUTBLANISH JARAYONLARINING ASOSIY MUAMMOLARI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 31, № 3. – B. 165-165.
MLARoziqov, Jurabek. “YER ATMOSFERASIDA QUYOSH NURLANISHINING UZATILISHI: OPTIK QALINLIK, SOCHILISH VA QUTBLANISH JARAYONLARINING ASOSIY MUAMMOLARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 165-165, 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/1096
ChicagoRoziqov, Jurabek. “YER ATMOSFERASIDA QUYOSH NURLANISHINING UZATILISHI: OPTIK QALINLIK, SOCHILISH VA QUTBLANISH JARAYONLARINING ASOSIY MUAMMOLARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 165-165 (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/1096
HarvardRoziqov, Jurabek (2025) ‘YER ATMOSFERASIDA QUYOSH NURLANISHINING UZATILISHI: OPTIK QALINLIK, SOCHILISH VA QUTBLANISH JARAYONLARINING ASOSIY MUAMMOLARI’, FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 165-165. https://journal.fdu.uz/main/article/1096
BibTeX
@article{roziqovjurabek2025,
  title = {YER ATMOSFERASIDA QUYOSH NURLANISHINING UZATILISHI: OPTIK QALINLIK, SOCHILISH VA QUTBLANISH JARAYONLARINING ASOSIY MUAMMOLARI},
  author = {Roziqov, Jurabek},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2025},
  volume = {31},
  number = {3},
  pages = {165-165},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/1096}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Roziqov, Jurabek — boshqa maqolalari

Kimyo sohasidagi boshqa maqolalar

Kimyo sohasidagi OAK jurnallari