<p><em>Ushbu maqolada bargxo‘r qo‘ng‘iz Chrysolina coerulans (Scriba, 1791) ning yalpiz (Mentha) turkumiga mansub o‘simliklar bilan trofik aloqalari dala va laboratoriya sharoitida o‘rganildi. Kuzatuvlar qo‘ng‘izning oligofag xususiyatga ega ekanini tasdiqladi: imago va lichinka bosqichlari asosan bog‘ yalpizi, oddiy yalpiz va Melissa officinalis barglarini iste’mol qilib, 48 soat ichida barg yuzasining 85–92 % qismini yeydi, Tanacetum barglariga murojaat esa kam hollarda (≤ 6 %) kuzatildi. Kimyoviy analizlar va xatti-harakat kuzatuvlari kardenolid tipidagi himoya glikozidlarining ajralishini hamda “o‘likka tashlanish” refleksini ko‘rsatdi, bu esa yirtqichlardan samarali himoya strategiyasini tasdiqlaydi. Ozuqa cheklanganda populyatsiya zichligi pasayishi, yalpiz monodominantligi kamayishi va biologik xilma-xillikning oshishi mumkinligi ta’kidlandi. Olingan natijalar bargxo‘r qo‘ng‘izlarning o‘simlik-hasharot koevolyutsiyasini chuqurroq tushunish hamda yalpiz plantatsiyalarini zararlanishdan muhofaza qilish strategiyalarini ishlab chiqish uchun ilmiy asos yaratadi. </em></p>
| Mualliflar | Zohidova, Muxayyoxon, Zokirova, Gulnora |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2026-02-28 |
| Jild | 31 |
| Son | 3 |
| Betlar | 229-233 |
| Til | Ingliz |
bargxo‘r qo‘ng‘iz; Chrysolina coerulans; trofik munosabat; oziqlanish xatti-harakati; yalpiz (Mentha); kimyoviy himoya; oligofag., bargxo‘r qo‘ng‘iz; Chrysolina coerulans; trofik munosabat; oziqlanish xatti-harakati; yalpiz (Mentha); kimyoviy himoya; oligofag.
Mazkur maqolada ekologik ta’lim-tarbiya jarayonida fan va amaliyot birligini ta’minlash bo‘yicha dolzarb masalalar ko‘rib chiqiladi. Ekologik ta’lim-tarbiya nafaqat nazariy jihatdan, balki amaliy tajriba orqali ham…
Mazkur maqolada Farg‘ona vodiysidagi ichki suv havzalarida uchraydigan Nemacheilidae oilasiga mansub yalangbaliqlarni muhofaza qilish masalalari o‘rganildi. Vodiyning ichki suv tizimlaridagi baliqlarning ekotizimga…
Ushbu maqolada landshaft yondashuvi asosida ekologik yo‘laklarni modellashtirish tamoyillari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Urbanizatsiya, yer resurslaridan jadal foydalanish va tabiiy hududlarning fragmentatsiyasi…
Maqolada barg ustki yong‘oq shirasi (Panaphis juglandis Goeze)ning morfologik o‘zgaruvchanligiga tashqi muhit omillarining ta’siri haqida ma’lumotlar keltirilgan. Panaphis juglandisning morfologik o‘zgaruvchanligini…
Jahonda yuz beradigan ekologik halokatlarning aksariyati s el toshqinlari hissasiga to‘g‘ri keladi. Suv toshqinlari kutilmaganda ro‘y berishi, insonlarning xayotiga jiddiy xavf solishi, ularning uy-joylari, mol-mulklari…
Ushbu maqolada Farg‘ona vodiysining turli landshaft sharoitlarida Lymantria dispar (tengsiz ipakchi) populyatsiyasining mavsumiy dinamikasi hamda iqlim omillarining zararkunanda soni va zarar yetkazish darajasiga…
Ushbu maqolada tunlam kapalaklar oilasi vakillarining dunyo faunasida tur-tarkibi, bioekologiyasi va muhim turlarining tarqalishiga oid ma’lumotlari o‘rganilib, xorijiy ва Respublikamiz miqyosidagi lepidopterologik…
Ushbu maqolada mevali bog‘larda shiralar (Aphidoidea) koloniyalarining ortib ketishini tabiiy ravishda cheklovchi afidofag hasharotlar (xonqizi, oltinko‘z, sirfid pashsha, parazit ariqlar)ning roli o‘rganilgan. Shiralar…
Hosil qilingan kompleks birikmalarning tuzulishi, takibi va xossalari izomolyar qatori, SEM-EDA va rentgenfluoretsent tahlillari yordamida o‘rganildi. Co(II) va Cu(II) ligant 2-aminooksazol malekulasidagi azot atomi…
Mazkur maqolada Farg‘ona vodiysi sharoitida keng tarqalgan va dominant tur hisoblangan Argiope bruennichi o‘rgimchagining biologiyasi, hayot sikli, trofik o‘rni va ekologik xususiyatlari o‘rganilgan. Tadqiqot davomida…