Tarkibida amino va karboksil guruh tutgan ion almashinuvchi polimer materialning sorbsion xossalari (sharhiy maqola)

Uboydullayeva, Fotima, Qutlimuratov, Nurbek, Bekchanov, Davron, Xushvaqtov, Suyun

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur tadqiqot tarkibida amino va karboksil funksional guruhlarni tutgan ion almashinuvchi polimer materiallarning sorbsion xossalarini kompleks o‘rganishga bag‘ishlangan. Polimer zanjirida mavjud bo‘lgan ushbu guruhlar polifunksional faol markazlar sifatida namoyon bo‘lib, sorbsiya jarayonida ionlar bilan elektrostatik, koordinatsion hamda vodorod bog‘lari hosil qilish imkoniyatiga ega. Amino guruhlarning protonlanish darajasi va karboksil guruhlarning dissotsiatsiya holati tashqi muhitning kislota-ishqor muvozanatiga bevosita bog‘liq bo‘lib, bu holat polimerning ion almashinish qobiliyatini, selektivligini hamda sorbsiya kinetikasini boshqaruvchi muhim omil sifatida namoyon bo‘ladi. Tadqiqot davomida polimer materialning sorbsiya sig‘imi, muvozanat holatiga erishish tezligi va qayta tiklanish xususiyatlari baholandi hamda ushbu ko‘rsatkichlarning eritma tarkibi va ion tabiatiga bog‘liqligi tahlil qilindi. Amino va karboksil guruhlarning o‘zaro ta’siri natijasida polimerda ichki zaryad muvozanati yuzaga kelishi, bu esa ayrim ionlarning tanlab yutilishini kuchaytirishi aniqlandi. Shuningdek, bunday bifunksional tuzilishga ega polimerlarning an’anaviy bir funksional guruhli ion almashinuvchilarga nisbatan kengroq qo‘llanish imkoniyatlariga ega ekanligi ko‘rsatildi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarUboydullayeva, Fotima, Qutlimuratov, Nurbek, Bekchanov, Davron, Xushvaqtov, Suyun
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-06-19
Jild7
Son3
Betlar39-46
TilO‘zbek
Ilmiy sohaKimyo
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

amino va karbosil guruh, ion almashinadigan qatronlar, sorbsiya, polietilenpoliamin (PEPA)., amino and carboxyl groups, ion exchange resins, sorption, polyethylenepolyamine (PEPA).

Ilmiy soha

Kimyo

Iqtibos keltirish

APAUboydullayeva, Fotima, Qutlimuratov, Nurbek, Bekchanov, Davron, & Xushvaqtov, Suyun (2026). TARKIBIDA AMINO VA KARBOKSIL GURUH TUTGAN ION ALMASHINUVCHI POLIMER MATERIALNING SORBSION XOSSALARI (SHARHIY MAQOLA). FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 39-46. https://journal.fdu.uz/main/article/7114
GOST (OAK)Uboydullayeva, Fotima va b. TARKIBIDA AMINO VA KARBOKSIL GURUH TUTGAN ION ALMASHINUVCHI POLIMER MATERIALNING SORBSION XOSSALARI (SHARHIY MAQOLA) // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 3. – B. 39-46.
MLAUboydullayeva, Fotima, Qutlimuratov, Nurbek, Bekchanov, Davron, and Xushvaqtov, Suyun. “TARKIBIDA AMINO VA KARBOKSIL GURUH TUTGAN ION ALMASHINUVCHI POLIMER MATERIALNING SORBSION XOSSALARI (SHARHIY MAQOLA).” FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 39-46, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7114
ChicagoUboydullayeva, Fotima, Qutlimuratov, Nurbek, Bekchanov, Davron, and Xushvaqtov, Suyun. “TARKIBIDA AMINO VA KARBOKSIL GURUH TUTGAN ION ALMASHINUVCHI POLIMER MATERIALNING SORBSION XOSSALARI (SHARHIY MAQOLA).” FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 39-46 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7114
HarvardUboydullayeva, Fotima, Qutlimuratov, Nurbek, Bekchanov, Davron, and Xushvaqtov, Suyun (2026) ‘TARKIBIDA AMINO VA KARBOKSIL GURUH TUTGAN ION ALMASHINUVCHI POLIMER MATERIALNING SORBSION XOSSALARI (SHARHIY MAQOLA)’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 39-46. https://journal.fdu.uz/main/article/7114
BibTeX
@article{uboydullayevafotima2026,
  title = {TARKIBIDA AMINO VA KARBOKSIL GURUH TUTGAN ION ALMASHINUVCHI POLIMER MATERIALNING SORBSION XOSSALARI (SHARHIY MAQOLA)},
  author = {Uboydullayeva, Fotima and Qutlimuratov, Nurbek and Bekchanov, Davron and Xushvaqtov, Suyun},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {3},
  pages = {39-46},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7114}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Kimyo sohasidagi boshqa maqolalar

Kimyo sohasidagi OAK jurnallari