Kimyo kursida misning valent holatlarini tushuntirishdagi metodik qiyinchiliklar

Eshchanov, Ruzimboy, Rakhimov, Tokhir

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada kimyo kursida misning valent holatlarini, xususan Cu(I) va Cu(II) birikmalari misolida tushuntirishda yuzaga keladigan metodik qiyinchiliklar tahlil qilingan. Valentlikni juftlanmagan elektronlar soni bilan bog‘lovchi an’anaviy yondashuvning didaktik afzalliklari hamda uning o‘tish metallariga nisbatan qo‘llanilishidagi cheklanishlari ko‘rsatib berilgan. Cu, Cu⁺ va Cu²⁺ ionlarining elektron konfiguratsiyalari tahlili asosida valentlik, oksidlanish darajasi, formal zaryad va elektron konfiguratsiya tushunchalarini o‘zaro farqlash zarurligi asoslangan. Cu⁺ ioni juftlanmagan elektronlarga ega bo‘lmasa-da barqaror birikmalar hosil qilishi, Cu²⁺ ionining xossalari esa faqat bitta juftlanmagan elektron mavjudligi bilan izohlanmasligi alohida ta’kidlangan. Shuningdek, Klechkovskiy–Madelung qoidasining didaktik ahamiyati va qo‘llanish chegaralari yoritilib, orbitallarning to‘lish tartibi bilan ionlanishda elektronlarning ajralib chiqish tartibi o‘rtasidagi farq ochib berilgan. Tadqiqot natijasida d-elementlar kimyosini o‘qitishda klassik modellardan voz kechmasdan, ularning qo‘llanish chegaralarini bosqichma-bosqich ochib beruvchi metodik yondashuv taklif etilgan. Taklif etilgan ketma-ketlik maktab va oliy ta’lim kimyo kurslari o‘rtasidagi uzviylikni saqlashga xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarEshchanov, Ruzimboy, Rakhimov, Tokhir
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-07-03
Jild7
Son3
Betlar74-84
TilO‘zbek
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

valentlik, oksidlanish darajasi, mis, Cu⁺, Cu²⁺, elektron konfiguratsiya, Klechkovskiy–Madelung qoidasi, o‘tish metallari, kimyoviy bog‘lanish, kimyo o‘qitish metodikasi., valency, oxidation state, copper, Cu⁺, Cu²⁺, electronic configuration, Klechkowski–Madelung rule, transition metals, chemical bonding, chemistry teaching methodology.

Iqtibos keltirish

APAEshchanov, Ruzimboy, & Rakhimov, Tokhir (2026). KIMYO KURSIDA MISNING VALENT HOLATLARINI TUSHUNTIRISHDAGI METODIK QIYINCHILIKLAR. FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 74-84. https://journal.fdu.uz/main/article/7258
GOST (OAK)Eshchanov, Ruzimboy, Rakhimov, Tokhir KIMYO KURSIDA MISNING VALENT HOLATLARINI TUSHUNTIRISHDAGI METODIK QIYINCHILIKLAR // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 3. – B. 74-84.
MLAEshchanov, Ruzimboy, and Rakhimov, Tokhir. “KIMYO KURSIDA MISNING VALENT HOLATLARINI TUSHUNTIRISHDAGI METODIK QIYINCHILIKLAR.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 74-84, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7258
ChicagoEshchanov, Ruzimboy, and Rakhimov, Tokhir. “KIMYO KURSIDA MISNING VALENT HOLATLARINI TUSHUNTIRISHDAGI METODIK QIYINCHILIKLAR.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 74-84 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7258
HarvardEshchanov, Ruzimboy, and Rakhimov, Tokhir (2026) ‘KIMYO KURSIDA MISNING VALENT HOLATLARINI TUSHUNTIRISHDAGI METODIK QIYINCHILIKLAR’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 74-84. https://journal.fdu.uz/main/article/7258
BibTeX
@article{eshchanovruzimboy2026,
  title = {KIMYO KURSIDA MISNING VALENT HOLATLARINI TUSHUNTIRISHDAGI METODIK QIYINCHILIKLAR},
  author = {Eshchanov, Ruzimboy and Rakhimov, Tokhir},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {3},
  pages = {74-84},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7258}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Eshchanov, Ruzimboy — boshqa maqolalari