Maqolada kimyo kursida misning valent holatlarini, xususan Cu(I) va Cu(II) birikmalari misolida tushuntirishda yuzaga keladigan metodik qiyinchiliklar tahlil qilingan. Valentlikni juftlanmagan elektronlar soni bilan bog‘lovchi an’anaviy yondashuvning didaktik afzalliklari hamda uning o‘tish metallariga nisbatan qo‘llanilishidagi cheklanishlari ko‘rsatib berilgan. Cu, Cu⁺ va Cu²⁺ ionlarining elektron konfiguratsiyalari tahlili asosida valentlik, oksidlanish darajasi, formal zaryad va elektron konfiguratsiya tushunchalarini o‘zaro farqlash zarurligi asoslangan. Cu⁺ ioni juftlanmagan elektronlarga ega bo‘lmasa-da barqaror birikmalar hosil qilishi, Cu²⁺ ionining xossalari esa faqat bitta juftlanmagan elektron mavjudligi bilan izohlanmasligi alohida ta’kidlangan. Shuningdek, Klechkovskiy–Madelung qoidasining didaktik ahamiyati va qo‘llanish chegaralari yoritilib, orbitallarning to‘lish tartibi bilan ionlanishda elektronlarning ajralib chiqish tartibi o‘rtasidagi farq ochib berilgan. Tadqiqot natijasida d-elementlar kimyosini o‘qitishda klassik modellardan voz kechmasdan, ularning qo‘llanish chegaralarini bosqichma-bosqich ochib beruvchi metodik yondashuv taklif etilgan. Taklif etilgan ketma-ketlik maktab va oliy ta’lim kimyo kurslari o‘rtasidagi uzviylikni saqlashga xizmat qiladi.
| Mualliflar | Eshchanov, Ruzimboy, Rakhimov, Tokhir |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2026-07-03 |
| Jild | 7 |
| Son | 3 |
| Betlar | 74-84 |
| Til | O‘zbek |
valentlik, oksidlanish darajasi, mis, Cu⁺, Cu²⁺, elektron konfiguratsiya, Klechkovskiy–Madelung qoidasi, o‘tish metallari, kimyoviy bog‘lanish, kimyo o‘qitish metodikasi., valency, oxidation state, copper, Cu⁺, Cu²⁺, electronic configuration, Klechkowski–Madelung rule, transition metals, chemical bonding, chemistry teaching methodology.
Ushbu maqolada Mirzacho‘l sug‘oriladigan yerlarida asosiy iqlim ko‘rsatkichlarining 2060-yilgacha bo‘lgan mavsumiy va davriy o‘zgarishlari tahlil qilingan. Tadqiqotda Jizzax, Do‘stlik, Guliston va Sirdaryo…
Mazkur maqolada Quvasoy shahrining shakllanishida sanoatning hal qiluvchi o‘rni tarixiy-iqtisodiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi Quvasoyning industrial markazga aylanish jarayonida mahalliy tabiiy…
Zamonaviy falsafaning psixologik jihatlari inson faoliyatining ko‘plab sohalarida namoyon bo‘ladi. Psixologiya, gnoseologiya, etika, estetika hamda inson falsafasi zamonaviy falsafa taraqqiyotining o‘ziga xos asosiy…
Mazkur maqolada talabalarda funksional imkoniyatlarni oshirishga qaratilgan zamonaviy sport-trening metodlarining samaradorligi o‘rganildi. Tadqiqot jarayonida HIIT (High-Intensity Interval Training) va Functional…
Annotatsiya. Maqolada Farg‘ona vodiysining hududiy jihatdan tabiiy-geografik, landshaft-ekologik va geodemografik rayonlashtirilishiga oid tadqiqotlar tahlil qilingan hamda mintaqada “Markaziy Farg‘ona” atamasini…
Mazkur tadqiqot “Pulmoklin” biologik faol qo‘shimcha (BFQ) ning suvda eriydigan vitaminlar miqdori va antimikrob faolligini in vitro sharoitda baholashga bag‘ishlangan. BFQ tarkibidagi suvda eruvchan vitaminlar miqdori…
Ushbu maqolada o'zbek va ingliz tillarida professional muloqotda modallik kategoriyasining namoyon bo'lishining lingvokulturologik tahlili keltirilgan. Modal vositalar (modal fe'llar, modal so'zlar, modal-predikatif…
Ushbu maqolada jazz musiqasining kelib chiqishi, rivojlanishi va dunyo hamda O‘zbekistondagi tarixi haqida keng qamrovli ma’lumot beriladi. Jazz XIX asr oxirida AQShning Yangi Orlean shahrida Afrika va Yevropa musiqa…
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida muloqot jarayonida modallikning yosh omili bilan bog‘liq ifodalanish xususiyatlari qiyosiy-pragmatik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda bolalar, o‘smirlar va yoshlar…
Mazkur maqolada o‘quv-mashq bosqichida shug‘ullanayotgan 11–14 yoshli bokschi qizlarda tezkor-kuch sifatini rivojlantirishning ilmiy-pedagogik asoslari yoritilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi ushbu yoshdagi…