SKOLIOZLI BOLALARDA ANTROPOMETRIK KO‘RSATKICHLAR VA JISMONIY RIVOJLANISH: NAZORAT GURUHI BILAN TAQQOSLAMA TAHLIL

Hamdamov Sh.I.

Педиатрия · 2026-yil

Annotatsiya

Maqsad: Skolioz bilan og‘rigan bolalarda jismoniy rivojlanish va antropometrik ko‘rsatkichlarning xususiyatlarini deyarli sog‘lom tengdoshlari bilan taqqoslab baholash, individual davolash va reabilitatsiya yondashuvlarini ishlab chiqish.Materiallar va usullar: 9–12 yoshdagi (4–6-sinflar) 324 nafar bola o‘rtasida kesim (ko‘ndalang) tadqiqot o‘tkazildi. Tadqiqot ixtisoslashtirilgan ortopediya bo‘limi va umumta’lim maktablari bazasida olib borildi. Asosiy guruhga I–II darajali idiopatik skolioz (Kobb burchagi 10–25°) tashxisi qo‘yilgan 162 nafar bola, nazorat guruhiga esa 162 nafar deyarli sog‘lom bola kiritildi. Quyidagi antropometrik ko‘rsatkichlar o‘lchandi: o‘tirgan holdagi tana uzunligi, tana vazni, tik turgandagi bo‘yi, tana massasi indeksi (TMI) hisoblab chiqildi. Qo‘shimcha ravishda funksional ko‘rsatkichlar baholandi: o‘pkaning hayotiy sig‘imi, mushak kuchi, koordinatsion qobiliyatlar. Statistik tahlil Styudentning t-kriteriyasi, korrelyatsion va regressiya tahlillari yordamida amalga oshirildi.Natijalar va muhokama: Skoliozli bolalarda barcha yosh davrlarida nazorat guruhiga nisbatan antropometrik ko‘rsatkichlarda statistik jihatdan ahamiyatli farqlar aniqlandi. 4-sinfda tana vazni 19,3% ga past (26,4±0,66 kg ga qarshi 32,7±2,7 kg, p<0,05) va bo‘yi 6,2% ga kichik (130,1±1,4 sm ga qarshi 138,7±2,5 sm, p<0,05) ekani kuzatildi. 5-sinfda farqlar bo‘y ko‘rsatkichida saqlanib qoldi (138,0±3,5 sm ga qarshi 147,7±1,1 sm, p<0,05), tana vazni esa me’yorlashdi. Eng yaqqol o‘zgarishlar 6-sinfda qayd etildi: o‘tirgan holdagi tana uzunligi 19,6% ga kichik (59,3±1,2 sm ga qarshi 73,8±1,1 sm, p<0,001), bo‘yi 21,0% ga past (118,8±1,6 sm    ga qarshi 150,4±1,6 sm, p<0,001), shu bilan birga TMI 32,6% ga yuqori (24,4±0,65 ga qarshi 18,4±0,58, p<0,001).Korrelyatsion tahlil deformatsiya burchagi va bo‘y o‘rtasida kuchli manfiy bog‘liqlikni ko‘rsatdi (r = -0,78, p<0,001). Funksional ko‘rsatkichlar ham sezilarli darajada pasaygan: o‘pkaning hayotiy sig‘imi 15–20% ga, orqa mushaklari kuchi esa 25–30% ga kamaygan.Xulosa: Skoliozli bolalarda jismoniy rivojlanishning progressiv buzilishlari kuzatiladi, ular bo‘y o‘sishining ortda qolishi, tana proporsiyalarining o‘zgarishi va funksional imkoniyatlarning pasayishi bilan tavsiflanadi. Yosh o‘tishi bilan umurtqa pog‘onasi deformatsiyasining kuchayishi antropometrik buzilishlarni yanada chuqurlashtiradi. Bu esa har bir bemorning individual jismoniy rivojlanish xususiyatlarini hisobga olgan holda kompleks, ko‘p tarmoqli yondashuv asosida davolash va reabilitatsiya olib borishni talab qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarHamdamov Sh.I.
JurnalПедиатрия
Nashr sanasi2026-07-31
Son1
Betlar300-307
TilRus

Kalit so‘zlar

skolioz, jismoniy rivojlanish, antropometriya, maktab yoshidagi bolalar, tana massasi indeksi, umurtqa deformatsiyasi, funksional buzilishlar.

Ilmiy soha

Педиатрия jurnalidan boshqa maqolalar

Педиатрия — barcha maqolalar