Ichak mikrobiomi asosan erta yoshda shakllanadi va organizm gomeostazini saqlashda muhim rol o‘ynaydi. Ichakning dastlabki kolonizatsiyasi bolaning immun tizimi rivojlanishi, metabolik jarayonlar va neyropsixik rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatadi. Ko‘krak suti bilan oziqlantirish ichak mikrobiomasining shakllanishiga ta’sir etuvchi eng muhim omillardan biri hisoblanadi, chunki ona suti nafaqat oziq moddalarni, balki foydali mikrofloraning shakllanishiga yordam beruvchi biologik faol komponentlarni ham o‘z ichiga oladi.Maqsad: Erta yoshdagi bolalarda ichak mikrobiomasining shakllanishida ko‘krak suti bilan oziqlantirishning roliga oid zamonaviy ilmiy ma’lumotlarni tahlil qilish va umumlashtirish, shuningdek uning immun, metabolik va neyropsixik rivojlanishga ta’sirinibaholashdan iborat.Materiallar va usullar: 2020–2025 yillarda chop etilgan ilmiy adabiyotlar tahlil qilindi. Tadqiqot ishlari PubMed, Scopus va Web of Science ma’lumotlar bazalarida olib borildi. Obzorga tizimli sharhlar, kohort tadqiqotlar va randomizatsiyalangan nazoratlitadqiqotlar kiritildi. Tanlab olish quyidagi kalit so‘zlar asosida amalga oshirildi: breastfeeding, gut microbiome, infant microbiota, early life.Natijalar va muhokama: dabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatdiki, ko‘krak suti bilan oziqlantirish ichak mikrobiotasining tarkibi va funksional faolligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Ona suti tarkibida prebiotik vazifasini bajaruvchi oligosaxaridlar mavjud bo‘lib, ular bifidobakteriyalar va boshqa kommensal mikroorganizmlar o‘sishini rag‘batlantiradi. Ko‘krak suti bilan oziqlantirilgan bolalarda foydali mikroflora ustun bo‘lgan yanada barqaror mikrobiom shakllanishi aniqlangan, bu esa yallig‘lanish jarayonlarini kamaytirish va ichakning bar’yer funksiyasini mustahkamlashga yordam beradi. Shuningdek, ichak mikrobiotasi qisqa zanjirli yog‘ kislotalarini sintez qilishda ishtirok etadi, ular immun javob va metabolik jarayonlarni tartibga soladi. Ko‘krak suti bilan oziqlantirish “ichak–miya o‘qi” shakllanishiga ham ta’sir ko‘rsatib, optimal neyro rivojlanishni ta’minlaydi va neyropsixik buzilishlar xavfini kamaytiradi.Xulosa: Ko‘krak suti bilan oziqlantirish ichak mikrobiomasining shakllanishida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, bola salomatligiga kompleks ta’sir ko‘rsatadi. U immun tizim rivojlanishiga, metabolik muvozanatni saqlashga va normal neyropsixik rivojlanishga yordam beradi. Ko‘krak suti bilan oziqlantirishni qo‘llab-quvvatlash profilaktik tibbiyotning muhim yo‘nalishlaridan biridir. Erta yoshdagi kasalliklarning oldini olish va davolash uchun mikrobiomga yo‘naltirilgan samarali strategiyalarni ishlab chiqish maqsadida qo‘shimcha tadqiqotlar zarur.
| Mualliflar | Agzamova Sh.A., Lutfullayeva S.A. |
|---|---|
| Jurnal | Педиатрия |
| Nashr sanasi | 2026-07-31 |
| Son | 1 |
| Betlar | 15-26 |
| Til | Rus |
ko‘krak suti bilan oziqlantirish, ichak mikrobiomi, erta yoshdagi bolalar, mikrobiota, immunitet
В статье представлен аналитический обзор современных подходов к комплексной оценке иммуногенетических критериев диагностики и прогноза миокардитов у детей. Представленысовременные данные литературы, посвящённые…
В статье представлен аналитический обзор современных подходов к комплексной оценке состояния здоровья детей с врожденными пороками сердца (ВПС) на до- и послеоперационном этапах.Рассматриваются клинические…
Kirish. So‘nggi o‘n yilliklarda bolalar orasida glomerulopatiyalar ko‘rsatkichlarining barqaror o‘sish tendensiyasi kuzatilmoqda. Shu bilan birga, nefropatiya rivojlanishi muayyan hududiy xususiyatlar, jumladan…
Мақолада янги туғилган чақалоқларда туғма пневмониянинг этиопатогенетик хусусиятлари, хавф омиллари, клиник кечиши ва диагностикаси таҳлил қилинган. Ҳомила ичи инфекциялари перинатал касалланиш ва ўлимнинг асосий…
Цель. Оценить качество жизни детей с врожденными пороками сердца (ВПС) до и после хирургического лечения, а также определить клинико-функциональные факторы, ассоциированные с низким исходным качеством жизни и выраженным…
The article provides a comprehensive review of recent advancements in the understanding, diagnosis, and management of Bartter’s syndrome, a rare autosomal recessive tubulopathy characterized by hypokalemic metabolic…
Kasalxonadan tashqari zotiljam (KTZ) keng tarqalgan infeksion kasalliklardan biri bo‘lib, uning rivojlanishida immun tizimining holati muhim ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, gumoral va hujayraviy immunitet omillarining…
Врожденные пороки сердца остаются одной из основных причин детской заболеваемости и смертности, особенно в странах с ограниченными ресурсами. У значительной части пациентов выявляется недостаточность питания, которая…
Tadqiqot maqsadi. Bir yoshgacha bo‘lgan bolalarda jamoat orttirilgan pnevmoniya rivojlanishida xavf omillarining ahamiyatini oziqlantirish turiga qarab aniqlash.Material va usullar. Tadqiqotga bir yoshgacha bo‘lgan 72…
Зотилжам — бу ўткир инфекцион касаллик бўлиб, турли сабабларга эга бўлиши мумкин ва альвеолаларда экссудат тўпланиши билан характерланади. Касалликда кучли интоксикация, нафас олишда бузилишлар, ўпкани текширишда…