Raqamli firibgarlikda qasd, motiv va jinoyat subyektining jinoyat-huquqiy tavsifi

Utayev, Xusniddin, Utayev, Xusniddin, Утаев, Хусниддин

Криминология ва жиноий одил судлов / TSUL Legal Report · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada axborot texnologiyalaridan foydalanib sodir etiladigan firibgarlik jinoyatining subyektiv belgilari jinoyat-huquqiy nuqtayi nazardan tahlil qilingan. Unda raqamli firibgarlikda qasdning shakllanishi, gʻarazli maqsadning jinoyat tarkibidagi oʻrni, motivning huquqiy ahamiyati, shuningdek, jinoyat subyektining texnik, tashkiliy va ijtimoiy-psixologik xususiyatlari ochib berilgan. Axborot texnologiyalari muhitida firibgarlik subyektini faqat maxsus texnik bilimga ega shaxs sifatida talqin qilish yetarli emasligi, bunday jinoyatlarda ijtimoiy manipulyatsiya, psixologik taʼsir va jabrlanuvchining ishonchidan foydalanish usullari ham hal qiluvchi ahamiyat kasb etishi asoslangan. Shuningdek, raqamli firibgarlikda ishtirokchilik shakllari, sunʼiy intellekt vositalaridan foydalanish, raqamli shaxsiyatni oʻgʻirlash, yuridik shaxslarning javobgarligi va yetkazilgan zararni qoplash bilan bogʻliq jinoyat-huquqiy masalalar yoritilgan. Mazkur holatlar raqamli firibgarlikni kvalifikatsiya qilishda subyektiv tomon belgilarini aniq va kompleks baholash zarurligini koʻrsatadi. Muallif xulosasiga koʻra, axborot texnologiyalari sohasidagi firibgarlik uchun alohida jinoyat tarkibini aniqlashtirish, raqamli identifikatsiya maʼlumotlarini oʻgʻirlash uchun mustaqil javobgarlik belgilash, yuridik shaxslar javobgarligini qasd mezoni asosida ishlab chiqish, ishtirokchilik rollarini differensiatsiya qilish va zararni qoplash tizimini raqamli muhitga moslashtirish maqsadga muvofiq. Ushbu choralar raqamli firibgarlikka qarshi kurashishda jinoyat-huquqiy taʼsirning aniqligi va samaradorligini oshiradi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarUtayev, Xusniddin, Utayev, Xusniddin, Утаев, Хусниддин
JurnalКриминология ва жиноий одил судлов / TSUL Legal Report
NashriyotТДЮУ
Nashr sanasi2026-07-14
Jild6
Son2
Betlar92-100
TilO‘zbek
Ilmiy sohaYuridik
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

digital fraud, subjective element, intent, motive, offender, cyber fraudster, legal entity, digital identity, compensation for harm, цифровое мошенничество, субъективный признак, умысел, мотив, субъект преступления, кибермошенник, юридическое лицо, цифровая идентичность, возмещение ущерба, raqamli firibgarlik, subyektiv belgi, qasd, motiv, jinoyat subyekti, kiberfiribgar, yuridik shaxs, raqamli shaxsiyat, zararni qoplash

Ilmiy soha

Yuridik

Iqtibos keltirish

APAUtayev, Xusniddin, Utayev, Xusniddin, & Утаев, Хусниддин (2026). RAQAMLI FIRIBGARLIKDA QASD, MOTIV VA JINOYAT SUBYEKTINING JINOYAT-HUQUQIY TAVSIFI. Криминология ва жиноий одил судлов / TSUL Legal Report, 6(2), 92-100. https://ccj.tsul.uz/index.php/kjos/article/view/168
GOST (OAK)Utayev, Xusniddin, Utayev, Xusniddin, Утаев, Хусниддин RAQAMLI FIRIBGARLIKDA QASD, MOTIV VA JINOYAT SUBYEKTINING JINOYAT-HUQUQIY TAVSIFI // Криминология ва жиноий одил судлов / TSUL Legal Report. – 2026. – T. 6, № 2. – B. 92-100.
MLAUtayev, Xusniddin, Utayev, Xusniddin, and Утаев, Хусниддин. “RAQAMLI FIRIBGARLIKDA QASD, MOTIV VA JINOYAT SUBYEKTINING JINOYAT-HUQUQIY TAVSIFI.” Криминология ва жиноий одил судлов / TSUL Legal Report, 6(2), 92-100, 2026. https://ccj.tsul.uz/index.php/kjos/article/view/168
ChicagoUtayev, Xusniddin, Utayev, Xusniddin, and Утаев, Хусниддин. “RAQAMLI FIRIBGARLIKDA QASD, MOTIV VA JINOYAT SUBYEKTINING JINOYAT-HUQUQIY TAVSIFI.” Криминология ва жиноий одил судлов / TSUL Legal Report, 6(2), 92-100 (2026). https://ccj.tsul.uz/index.php/kjos/article/view/168
HarvardUtayev, Xusniddin, Utayev, Xusniddin, and Утаев, Хусниддин (2026) ‘RAQAMLI FIRIBGARLIKDA QASD, MOTIV VA JINOYAT SUBYEKTINING JINOYAT-HUQUQIY TAVSIFI’, Криминология ва жиноий одил судлов / TSUL Legal Report, 6(2), 92-100. https://ccj.tsul.uz/index.php/kjos/article/view/168
BibTeX
@article{utayevxusniddin2026,
  title = {RAQAMLI FIRIBGARLIKDA QASD, MOTIV VA JINOYAT SUBYEKTINING JINOYAT-HUQUQIY TAVSIFI},
  author = {Utayev, Xusniddin and Utayev, Xusniddin and Утаев, Хусниддин},
  journal = {Криминология ва жиноий одил судлов / TSUL Legal Report},
  year = {2026},
  volume = {6},
  number = {2},
  pages = {92-100},
  url = {https://ccj.tsul.uz/index.php/kjos/article/view/168}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Криминология ва жиноий одил судлов / TSUL Legal Report jurnalidan boshqa maqolalar

Криминология ва жиноий одил судлов / TSUL Legal Report — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Yuridik sohasidagi boshqa maqolalar

Yuridik sohasidagi OAK jurnallari