Maqolada o‘zbek va tojik tillaridagi modal evfemalar qiyosiy-tipologik jihatdan tadqiq etilgan. Modal evfema gapning diktumini o‘zgartirmasdan, noxush yoki tabulashgan voqelik ifodasini grammatik, leksikgrammatik va intonatsion vositalar orqali yumshatuvchi, pardalovchi evfemik birlik sifatida talqin qilinadi. Modal vositaning evfemik qiymatini belgilovchi mezonlar ishlab chiqilgan. Modal evfemalar semantik-pragmatik mohiyatiga ko‘ra epistemik, deontik-direktiv va emotsional-baholovchi turlarga ajratilgan. Ifoda vositasiga ko‘ra esa morfologik vositalar, fe’l shakllari, leksik birliklar, yuklamalar, ohang hamda sintaktik qurilmalar orqalishakllanadigan guruhlarga bo‘lingan. Badiiy asarlar, xalq og‘zaki ijodi va so‘zlashuv nutqidan olingan misollar asosida ikki tildagi modal evfemalarning umumiy va farqli jihatlari ochib berilgan. Umumiylik sharqona muomala odobi, ko‘p asrlik etnomadaniy aloqalar va lisoniy o‘zlashmalar bilan izohlanadi. Farqlar esa agglyutinativ o‘zbek tili va analitik xususiyatlari kuchli bo‘lgan tojik tilining tipologik tuzilishi bilan bog‘liq ekani ko‘rsatilgan.
| Mualliflar | Surayyo Oripovna, Samiyeva |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-10-18 |
| Jild | 4 |
| Son | 10/2 |
| Betlar | 52-55 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/st.7628 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-31 |
DOI: 10.66345/st.7628 · Maqolaning asl sahifasi
evfemiya, modal evfema,, modallik, diktum va modus, hurmat ko‘pligi,, eshitilganlik (evidensiallik),, olqish formulalari,, diniy-etiket formulalari, qatlamli evfemalashuv,, o‘zbek tili,, tojik tili,, qiyosiy tahlil.
| APA | Surayyo Oripovna, Samiyeva (2026). O‘ZBEK VA TOJIK TILLARIDA MODAL EVFEMALAR. Science time, 4(10/2), 52-55. https://doi.org/10.66345/st.7628 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Surayyo Oripovna, Samiyeva O‘ZBEK VA TOJIK TILLARIDA MODAL EVFEMALAR // Science time. – 2026. – T. 4, № 10/2. – B. 52-55. – DOI: 10.66345/st.7628. |
| MLA | Surayyo Oripovna, Samiyeva. “O‘ZBEK VA TOJIK TILLARIDA MODAL EVFEMALAR.” Science time, 4(10/2), 52-55, 2026. https://doi.org/10.66345/st.7628 |
| Chicago | Surayyo Oripovna, Samiyeva. “O‘ZBEK VA TOJIK TILLARIDA MODAL EVFEMALAR.” Science time, 4(10/2), 52-55 (2026). https://doi.org/10.66345/st.7628 |
| Harvard | Surayyo Oripovna, Samiyeva (2026) ‘O‘ZBEK VA TOJIK TILLARIDA MODAL EVFEMALAR’, Science time, 4(10/2), 52-55. https://doi.org/10.66345/st.7628 |
| BibTeX | @article{surayyooripovnasamiyeva2026,
title = {O‘ZBEK VA TOJIK TILLARIDA MODAL EVFEMALAR},
author = {Surayyo Oripovna, Samiyeva},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {10/2},
pages = {52-55},
doi = {10.66345/st.7628},
url = {https://doi.org/10.66345/st.7628}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada Alisher Navoiyning “Sab’ai sayyor” dostonidagi ijtimoiy-siyosiy terminlar guruhiga mansub bo‘lgan mutlaq hukmdor tushunchasini bildiruvchi istilohlar tarixiy-etimologik jihatdan ochib berilgan…
Ushbu maqolada Muhammad Sharif Gulxaniyning “zarbulmasal” asaridagi o‘zbek xalq maqollari tarkibida mavjud bo‘lgan o‘lchov birliklarining lingvistik tahlili keltirilgan. Jumladan, “Zarbulmasal” asarida keltirilgan “Oyni…
Ushbu maqolada XX asr ikkinchi yarmi Buxoro adabiy muhiti, shu davrda ijod qilgan ijodkorlar hamda ularning ijodi borasida fikr yuritiladi. Buxoro adabiy muhiti (aynan XX asrning ikkinchi yarmi)ning o’rganilishi, tadqiq…
Maqolada “Ming bir kecha” asarining o'zbekcha matnida uchraydigan barqaror birliklar korpus lingvistikasi va pragmatik nutqiy akt nazariyasi kesishmasida o'rganiladi. Tadqiqot materiali sifatida asarning paremiologik…
В статье рассматриваются особенности экономического контента как объекта русско-узбекского перевода. Актуальность исследования обусловлена развитием экономических связей, международной торговли и цифровой экономики, что…
Maqolada Ogahiy gʻazaliyotini lingvopoetik jihatdan tahlil qilishning nazariy-metodologik asoslari yoritiladi. Lingvopoetikaning antik va Sharq poetikasidan kognitiv poetikagacha boʻlgan shakllanish bosqichlari…
Maqolada ta’lim taşkilotlarida moliya-xöjalik faoliyatini taşkil etişning nazariy asoslari, moliyaviy resurslarni şakllantiriş va taqsimlaş tamoyillari, xarajatlarni rejalaştiriş hamda me’yorlaştiriş yondaşuvlari tahlil…
В статье рассматриваются прагматические особенности репрезентации языковой личности в художественном диалоге, а также способы выражения коммуникативных целей и стратегий в процессе речевого взаимодействия. Анализируются…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Resume. This article examines the major theoretical approaches to the classification of phraseological units in English. Semantic, structural-grammatical, functional, and corpus-based classifications of phraseological…
Ushbu maqolada raqamli jamiyatda ta’lim transformatsiyasining ontologik jihatlari hamda uning shaxs avtonomiyasi va subyektivlik mavqeiga ta’siri nazariy jihatdan tahlil qilingan
Mazkur maqolada ingliz tilidagi brotherhood («birodarlik») oti bilan bog‘liq konseptual tizim o‘rganilib, ushbu birlikning turli ma’nolari va qo‘llanishlarida qarindoshlik, ijtimoiy mansublik hamda axloqiy…
Maqolada sarlavha sintaksisidagi axborot zichligi tushunchasi va uni ta’minlovchi reduksiya tamoyillari o‘zbek hamda ingliz tillari materialida qiyosiy tahlil qilinadi. Axborot nazariyasi, til iqtisodi va leksik zichlik…
Fe-Ga-Gd-Tm-Bi ferrit-granatda qayta segmentatsiya qilingan Faradey tasvirlari asosida domen-yuza xotirasi o‘rganildi. XRF bo‘yicha tarkib 〖〖(〖Gd〗_1.18 〖Tm〗_1.48 〖Bi〗_0.38)〗_3.05 (〖Fe〗_2.38 〖Ga〗_2.57)〗_4.95 O_12 deb…
Maqolada postmodern jamiyat şaroitida vatanparvarlik tuyḡusining şakllaniş xususiyatlari va uning yangi kōrinişi - simulyativ vatanparvarlik fenomeni ijtimoiy-falsafiy jihatdan tahlil qilinadi. J.-F.Liotarning…