XX asrgacha bo‘lgan davr tasviriy san’at asarlarining tanitilish shakllari va artionimlarning protoshakl bosqichi diaxronik tahlili

Safiyazova, Nazokat

Қўқон университети хабарномаси · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada o‘zbek onomastikasida ideonimlar makroko‘lamining tarkibiy qismi bo‘lgan artionimlarning - tasviriy san’at asarlari atoqli otlarining shakllanishidan oldingi davri diaxronik jihatdan yaxlit tahlil qilinadi. XX asrgacha bo‘lgan ko‘p asrlik tarixiy-madaniy taraqqiyot davomida qoyatosh rasmlari (petrogliflar), qo‘lyozma kitob grafikasi (Sharq miniatyurasi), me’moriy-epigrafik unvon an’analari (kitoba bitiklari) hamda o‘zbek xalq amaliy bezak san’ati terminologiyasi (naqsh va rang nomenklaturasi) misolida tasviriy asarni jamiyatga tanitish vositalarining lisoniy tabiati hamda ularning atoqli ot maqomiga yaqinlashuv darajasi tadqiq etiladi. Izlanish natijasida XX asrgacha o‘zbek madaniy muhitida mustaqil, fiksatsiyalangan artionimik tizim mavjud bo‘lmagani, biroq keyingi davrlar uchun zamin vazifasini o‘tagan to‘rtta asosiy tanitish shakli amal qilgani aniqlanadi. Maqolada, shuningdek, zamonaviy san’atshunoslikka xos bo‘lgan retrospektiv metatil birliklari bilan sinxron onomastik faktlar orasidagi nazariy-metodologik farqlar asoslab beriladi hamda 1930-yillarda yuzaga kelgan muzeylashtirish, ko‘rgazmalar tizimi va kataloglashtirish kabi ijtimoiy-madaniy omillarning artionimni lisoniy kategoriya sifatida qaror toptirishdagi hal qiluvchi o‘rni yoritiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSafiyazova, Nazokat
JurnalҚўқон университети хабарномаси
NashriyotҚўқон университети
ISSN2181-1695
Nashr sanasi2026-08-19
Jild19
Betlar272-276
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-10-22

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

onomastika, ideonim, artionim, protoartionim, petroglif, miniatyura, bibliononim, antroponim, kitoba, naqsh kompozitsiyasi, rang atamalari, diaxroniya, sinxron nomlash, retrospektiv metatil, kataloglashtirish.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APASafiyazova, Nazokat (2026). XX ASRGACHA BO‘LGAN DAVR TASVIRIY SAN’AT ASARLARINING TANITILISH SHAKLLARI VA ARTIONIMLARNING PROTOSHAKL BOSQICHI DIAXRONIK TAHLILI. Қўқон университети хабарномаси, 19, 272-276. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1866
GOST (OAK)Safiyazova, Nazokat XX ASRGACHA BO‘LGAN DAVR TASVIRIY SAN’AT ASARLARINING TANITILISH SHAKLLARI VA ARTIONIMLARNING PROTOSHAKL BOSQICHI DIAXRONIK TAHLILI // Қўқон университети хабарномаси. – 2026. – T. 19. – B. 272-276.
MLASafiyazova, Nazokat. “XX ASRGACHA BO‘LGAN DAVR TASVIRIY SAN’AT ASARLARINING TANITILISH SHAKLLARI VA ARTIONIMLARNING PROTOSHAKL BOSQICHI DIAXRONIK TAHLILI.” Қўқон университети хабарномаси, 19, 272-276, 2026. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1866
ChicagoSafiyazova, Nazokat. “XX ASRGACHA BO‘LGAN DAVR TASVIRIY SAN’AT ASARLARINING TANITILISH SHAKLLARI VA ARTIONIMLARNING PROTOSHAKL BOSQICHI DIAXRONIK TAHLILI.” Қўқон университети хабарномаси, 19, 272-276 (2026). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1866
HarvardSafiyazova, Nazokat (2026) ‘XX ASRGACHA BO‘LGAN DAVR TASVIRIY SAN’AT ASARLARINING TANITILISH SHAKLLARI VA ARTIONIMLARNING PROTOSHAKL BOSQICHI DIAXRONIK TAHLILI’, Қўқон университети хабарномаси, 19, 272-276. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1866
BibTeX
@article{safiyazovanazokat2026,
  title = {XX ASRGACHA BO‘LGAN DAVR TASVIRIY SAN’AT ASARLARINING TANITILISH SHAKLLARI VA ARTIONIMLARNING PROTOSHAKL BOSQICHI DIAXRONIK TAHLILI},
  author = {Safiyazova, Nazokat},
  journal = {Қўқон университети хабарномаси},
  year = {2026},
  volume = {19},
  pages = {272-276},
  url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1866}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон университети хабарномаси jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Safiyazova, Nazokat — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari