O‘zlashma artionimlarning moslashuv tipologiyasi va variantlilikni me’yorlashtirish tamoyillari

Safiyazova, Nazokat

Қўқон университети хабарномаси · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada o‘zbek onomastikasining o‘rganilmagan sohalaridan biri hisoblangan o‘zlashma artionimlar - jahon hamda rus tasviriy san’ati asarlari atoqli otlarining o‘zbek tilida lisoniy moslashuv xususiyatlari, tarkibiy tuzilishi hamda ularning variantlilik holatlari 81 birlikdan iborat korpus asosida tizimli tadqiq etiladi. Asarlarning o‘zbek tiliga o‘zlashishida to‘liq tarjima (kalka), aralash tip, transkripsiya, tavsifiy tarjima kabi moslashtirish modellarining miqdoriy va sifat ko‘rsatkichlari tahlil qilinib, qabul qiluvchi tilda semantik va madaniy moslik tamoyili yetakchi o‘rin tutishi asoslab beriladi. Tadqiqot jarayonida o‘zlashma nomlarning aksariyati o‘zbek tiliga rus tili vositachiligida kirib kelgani aniqlanib, bu holat ikki bosqichli semantik siljish va xatoliklar kelib chiqishiga sabab bo‘lgani ochib beriladi. Manbalarda uchraydigan ziddiyatli holatlar - diniy-e’tiqodiy tushunchalarning noto‘g‘ri almashtirilishi, leksik buzilishlar va manbashunoslik noaniqliklari tahlil qilinib, o‘zlashma artionimlarni ilmiy, o‘quv hamda lug‘atshunoslik amaliyotida birxillashtirishga qaratilgan olti bosqichli me’yorlashtirish modeli taklif etiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSafiyazova, Nazokat
JurnalҚўқон университети хабарномаси
NashriyotҚўқон университети
ISSN2181-1695
Nashr sanasi2026-06-18
Jild18
Betlar160-163
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-10-21

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

onomastika, ideonim, artionim, o‘zlashma artionim, kalka, transkripsiya, aralash tip, variantlilik, me’yorlashtirish, vositachi til, lingvomadaniy moslik.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APASafiyazova, Nazokat (2026). O‘ZLASHMA ARTIONIMLARNING MOSLASHUV TIPOLOGIYASI VA VARIANTLILIKNI ME’YORLASHTIRISH TAMOYILLARI. Қўқон университети хабарномаси, 18, 160-163. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1865
GOST (OAK)Safiyazova, Nazokat O‘ZLASHMA ARTIONIMLARNING MOSLASHUV TIPOLOGIYASI VA VARIANTLILIKNI ME’YORLASHTIRISH TAMOYILLARI // Қўқон университети хабарномаси. – 2026. – T. 18. – B. 160-163.
MLASafiyazova, Nazokat. “O‘ZLASHMA ARTIONIMLARNING MOSLASHUV TIPOLOGIYASI VA VARIANTLILIKNI ME’YORLASHTIRISH TAMOYILLARI.” Қўқон университети хабарномаси, 18, 160-163, 2026. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1865
ChicagoSafiyazova, Nazokat. “O‘ZLASHMA ARTIONIMLARNING MOSLASHUV TIPOLOGIYASI VA VARIANTLILIKNI ME’YORLASHTIRISH TAMOYILLARI.” Қўқон университети хабарномаси, 18, 160-163 (2026). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1865
HarvardSafiyazova, Nazokat (2026) ‘O‘ZLASHMA ARTIONIMLARNING MOSLASHUV TIPOLOGIYASI VA VARIANTLILIKNI ME’YORLASHTIRISH TAMOYILLARI’, Қўқон университети хабарномаси, 18, 160-163. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1865
BibTeX
@article{safiyazovanazokat2026,
  title = {O‘ZLASHMA ARTIONIMLARNING MOSLASHUV TIPOLOGIYASI VA VARIANTLILIKNI ME’YORLASHTIRISH TAMOYILLARI},
  author = {Safiyazova, Nazokat},
  journal = {Қўқон университети хабарномаси},
  year = {2026},
  volume = {18},
  pages = {160-163},
  url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1865}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон университети хабарномаси jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Safiyazova, Nazokat — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari