Jahonda va O'zbekistonda og'ir atletika federatsiyalarining paydo bo'lishi va rivojlanishi: tarixiy-tahliliy tadqiqot

Raximov, Farxod

FarDU ilmiy xabarlari · 2025-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada jahon miqyosida og'ir atletika sportining xalqaro boshqaruv tizimi shakllanishi hamda O'zbekistonda og'ir atletika federatsiyasining paydo bo'lishi va bosqichma-bosqich rivojlanish jarayonlari tarixiy-analitik yondashuv asosida yoritildi. Tadqiqotning empirik asosini taqdim etilgan tarixiy ma'lumotlar (1905 yil Bryussel, 1912 yil Stokgolm, 1913 yil Berlin, 1920 yil Antverpen davri hamda O'zbekistonda 1917 yildan boshlangan taraqqiyot bosqichlari) tashkil etdi. Natijalar og'ir atletika federatsiyalari sportni standartlash (vazn toifalari, dastur, qoidalar), musobaqalar tizimini yo'lga qo'yish, trenerlik va hakamlik tizimini shakllantirish, sport infratuzilmasini rivojlantirish hamda yuqori natijali sportchilarni tayyorlashda hal qiluvchi institutsional omil bo'lganini ko'rsatdi. Muhokama qismida federatsiyalarning rivojlanish logikasi, urushlar va siyosiy-iqtisodiy omillarning ta'siri, O'zbekistonda hududiy markazlar va kadrlar siyosati orqali natija olish mexanizmlari tahlil qilindi. Xulosa sifatida federatsiyalar faoliyati sportning barqaror rivojlanishini ta'minlovchi boshqaruv resursi ekani asoslandi. Аннотация В данной статье на историко-аналитическом подходе рассматривается формирование международной системы управления тяжелой атлетикой во всем мире, а также возникновение и постепенное развитие Федерatsiи тяжелой атлетики в Узбекистане. Эмпирической основой исследования послужили исторические данные (Брюссель 1905, Стокгольм 1912, Берлин 1913, Антверпен 1920 и этапы развития в Узбекистане с 1917 года). Результаты показали, что федерatsiи тяжелой атлетики являлись решающим институциональным фактором стандартизatsiи спорта (весовые категории, программа, правила), создания системы соревнований, формирования тренерско-судейской системы, развития спортивной инфраструктуры и подготовки высококвалифицированных спортсменов. В разделе обсуждения анализируется логика развития федерatsiй, влияние войн и политико-экономических факторов, а также механизмы достижения результатов через региональные центры и кадровую политику в Узбекистане. В заключение утверждается, что деятельность федерatsiй является управленческим ресурсом, обеспечивающим устойчивое развитие спорта.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarRaximov, Farxod
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2025-12-31
Jild31
Betlar343-346
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTarix
Indeksga qo‘shilgan2026-10-20

Kalit so‘zlar

og'ir atletika, xalqaro federatsiya, FIХ/IWF, vazn toifalari, Olimpiya dasturi, O'zbekiston og'ir atletika federatsiyasi, tarixiy tahlil, sport boshqaruvi., weightlifting, international federation, FIХ/IWF, weight categories, Olympic program, Uzbekistan Weightlifting Federation, historical analysis, sports management.

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APARaximov, Farxod (2025). Jahonda va O'zbekistonda og'ir atletika federatsiyalarining paydo bo'lishi va rivojlanishi: tarixiy-tahliliy tadqiqot. FarDU ilmiy xabarlari, 31, 343-346. https://journal.fdu.uz/main/article/8156
GOST (OAK)Raximov, Farxod Jahonda va O'zbekistonda og'ir atletika federatsiyalarining paydo bo'lishi va rivojlanishi: tarixiy-tahliliy tadqiqot // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 31. – B. 343-346.
MLARaximov, Farxod. “Jahonda va O'zbekistonda og'ir atletika federatsiyalarining paydo bo'lishi va rivojlanishi: tarixiy-tahliliy tadqiqot.” FarDU ilmiy xabarlari, 31, 343-346, 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/8156
ChicagoRaximov, Farxod. “Jahonda va O'zbekistonda og'ir atletika federatsiyalarining paydo bo'lishi va rivojlanishi: tarixiy-tahliliy tadqiqot.” FarDU ilmiy xabarlari, 31, 343-346 (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/8156
HarvardRaximov, Farxod (2025) ‘Jahonda va O'zbekistonda og'ir atletika federatsiyalarining paydo bo'lishi va rivojlanishi: tarixiy-tahliliy tadqiqot’, FarDU ilmiy xabarlari, 31, 343-346. https://journal.fdu.uz/main/article/8156
BibTeX
@article{raximovfarxod2025,
  title = {Jahonda va O'zbekistonda og'ir atletika federatsiyalarining paydo bo'lishi va rivojlanishi: tarixiy-tahliliy tadqiqot},
  author = {Raximov, Farxod},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2025},
  volume = {31},
  pages = {343-346},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/8156}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Tarix sohasidagi boshqa maqolalar

Tarix sohasidagi OAK jurnallari