O‘zbekistonda anacanthotermes avlodi termitlariga Qarshi kurashning bioekologik va muhandislik yondashuvlari: tizimli sharh

Irgasheva , Charos

Agroinnovatsiya · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu tadqiqotda O‘zbekiston hududida tarqalgan Anacanthotermes avlodi termitlarining bioekologik xususiyatlari hamda ularga qarshi kurashda qo‘llaniladigan biologik, botanik, kimyoviy va muhandislik usullarining samaradorligi mavjud ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilindi. Tadqiqot Scopus, Web of Science hamda milliy ilmiy ma’lumotlar bazalaridan tanlab olingan 20 ta ilmiy manbaning qiyosiy tahlili va sinteziga asoslandi. Tahlil qilingan manbalarda Rindera tetraspis ekstraktining 1:4 nisbatdagi eritmasi 14 kunlik kuzatuv davomida 98,9% gacha nobud bo‘lish ko‘rsatkichini namoyon qilgani, Inula helenium ekstrakti uchun esa LC50 qiymati 0,47% ni tashkil etgani qayd etilgan. Biologik kurash vositalari orasida Beauveria tenella VD-85 shtammi hamda Caenorhabditis avlodiga mansub nematodalar bilan bog‘liq tadqiqotlarda Anacanthotermes avlodi termitlariga nisbatan yuqori biologik faollik qayd etilgan. Ayrim laboratoriya tajribalarida yuqori nobud bo‘lish ko‘rsatkichlari kuzatilgan. Tarixiy-me’moriy obidalarni muhofaza qilishda zararni aniqlash uchun buzmasdan tekshirish (NDT) texnologiyalaridan, jumladan akustik emissiya va Termatrac qurilmalaridan foydalanish, shuningdek, biologik va kimyoviy kurash vositalarini integratsiyalashgan zararkunandalarni boshqarish (IPM) tizimi doirasida qo‘llash taklif etildi. Repellent to‘siqlar sifatida nepetalakton asosidagi vositalardan foydalanish imkoniyati ham ko‘rib chiqildi. Ushbu tahlil kelgusida dala tajribalarini rejalashtirish va integratsiyalashgan kurash choralarini ishlab chiqish uchun nazariy-metodologik asos bo‘lib xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarIrgasheva , Charos
JurnalAgroinnovatsiya
NashriyotТермиз давлат муҳандислик ва агротехнологиялар университети
ISSN3030-3249
Nashr sanasi2026-10-11
Jild4
Son5
Betlar134-148
TilO‘zbek
Ilmiy sohaQishloq xo‘jaligi
Indeksga qo‘shilgan2026-10-12

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Anacanthotermes

Ilmiy soha

Qishloq xo‘jaligi

Iqtibos keltirish

APAIrgasheva , Charos (2026). O‘ZBEKISTONDA ANACANTHOTERMES AVLODI TERMITLARIGA QARSHI KURASHNING BIOEKOLOGIK VA MUHANDISLIK YONDASHUVLARI: TIZIMLI SHARH. Agroinnovatsiya, 4(5), 134-148. https://agroinnovatsiya.uz/index.php/ag/article/view/400
GOST (OAK)Irgasheva , Charos O‘ZBEKISTONDA ANACANTHOTERMES AVLODI TERMITLARIGA QARSHI KURASHNING BIOEKOLOGIK VA MUHANDISLIK YONDASHUVLARI: TIZIMLI SHARH // Agroinnovatsiya. – 2026. – T. 4, № 5. – B. 134-148.
MLAIrgasheva , Charos. “O‘ZBEKISTONDA ANACANTHOTERMES AVLODI TERMITLARIGA QARSHI KURASHNING BIOEKOLOGIK VA MUHANDISLIK YONDASHUVLARI: TIZIMLI SHARH.” Agroinnovatsiya, 4(5), 134-148, 2026. https://agroinnovatsiya.uz/index.php/ag/article/view/400
ChicagoIrgasheva , Charos. “O‘ZBEKISTONDA ANACANTHOTERMES AVLODI TERMITLARIGA QARSHI KURASHNING BIOEKOLOGIK VA MUHANDISLIK YONDASHUVLARI: TIZIMLI SHARH.” Agroinnovatsiya, 4(5), 134-148 (2026). https://agroinnovatsiya.uz/index.php/ag/article/view/400
HarvardIrgasheva , Charos (2026) ‘O‘ZBEKISTONDA ANACANTHOTERMES AVLODI TERMITLARIGA QARSHI KURASHNING BIOEKOLOGIK VA MUHANDISLIK YONDASHUVLARI: TIZIMLI SHARH’, Agroinnovatsiya, 4(5), 134-148. https://agroinnovatsiya.uz/index.php/ag/article/view/400
BibTeX
@article{irgashevacharos2026,
  title = {O‘ZBEKISTONDA ANACANTHOTERMES AVLODI TERMITLARIGA QARSHI KURASHNING BIOEKOLOGIK VA MUHANDISLIK YONDASHUVLARI: TIZIMLI SHARH},
  author = {Irgasheva , Charos},
  journal = {Agroinnovatsiya},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {5},
  pages = {134-148},
  url = {https://agroinnovatsiya.uz/index.php/ag/article/view/400}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Agroinnovatsiya jurnalidan boshqa maqolalar

Agroinnovatsiya — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi boshqa maqolalar

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi OAK jurnallari