O‘zbekiston maktablari misolida milliy-rus ikki tilliligi sharoitida o‘quvchilarning diskursiv kompetensiyasini shakllantirishning kontseptual asoslari

Zarnigor, Мo'minjon qizi Nabiyeva

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada milliy-rus ikki tilliligi sharoitida maktab yoshidagi o‘quvchilarning diskursiv kompetensiyasini shakllantirish uchun nazariy asoslangan kontseptual asos taqdim etiladi, e’tibor O‘zbekiston ta’lim tizimiga qaratilgan. O‘zbekiston maktablarida rus tili ko‘pincha chet tili sifatida o‘qitish (RCHT) uslubiga yaqin rasmiy ta’lim orqali o‘zlashtiriladi, shu bois diskursiv kompetensiya nafaqat kognitiv-lingvistik maqsad, balki o‘quvchilarning ko‘p tilli muhitga ijtimoiy, ta’lim va fuqarolik integratsiyasi mexanizmi sifatida ko‘rib chiqiladi. Sotsiomadaniy nazariya, kommunikativ kompetensiya modeli va ikki tillilik ta’limidagi so‘nggi yutuqlarga tayangan holda, maqola mavjud kontseptual yondashuvlarni sintez qiladi va ikki tilli o‘quvchilar uchun diskursiv kompetensiyaning asosiy tarkibiy qismlarini aniqlaydi. 2005–2025-yillarda nashr etilgan 45 ta tanlangan tadqiqot bo‘yicha tizimli adabiyotlar sharhi metodologiyasidan foydalanilgan holda kontseptual tahlil o‘tkazilib, to‘rt o‘zaro bog‘liq o‘lchovni – lingvistik-diskursiv, ijtimoiy-pragmatik, kognitiv- strategik va identifikatsion-refleksiv – birlashtiruvchi Integrativ ikki tilli diskursiv kompetensiya modeli (IBDCM) ishlab chiqildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ikki tilli diskursiv kompetensiyani samarali rivojlantirish tillararo transfer mexanizmlarining izchil ifodalanishini, kontekstlashtirilgan diskurs skaffoldingini, tilni o‘rganishga integrativ yo‘nalishni va shaxsni tasdiqlovchi pedagogik yondashuvlarni talab qiladi. Ushbu asos O‘rta Osiyo til ta’limi ilm-fanidagi muhim bo‘shliqni to‘ldirib, ko‘p tilli O‘zbekiston maktablarida o‘quv dasturlarini ishlab chiqish, o‘qituvchilarni tayyorlash va baholash uchun madaniy jihatdan mos va empirik jihatdan asoslangan kontseptual bazani taqdim etadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarZarnigor, Мo'minjon qizi Nabiyeva
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-10-11
Jild8
Son09
Betlar755-766
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.70728/c.series.ped.v08.i09.103
Indeksga qo‘shilgan2026-10-11

DOI: 10.70728/c.series.ped.v08.i09.103 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

diskursiv kompetensiya, ikki tillilik, o‘zbek-rus ikki tilli ta’lim, kommunikativ kompetensiya, til ta’limi, O‘zbekiston maktablari, ko‘p tilli pedagogika, diskurs tahlili, chet tili sifatida rus tili (RCHT), ijtimoiy-madaniy integratsiya, integrativ motivatsiya.

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAZarnigor, Мo'minjon qizi Nabiyeva (2026). O‘ZBEKISTON MAKTABLARI MISOLIDA MILLIY-RUS IKKI TILLILIGI SHAROITIDA O‘QUVCHILARNING DISKURSIV KOMPETENSIYASINI SHAKLLANTIRISHNING KONTSEPTUAL ASOSLARI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 755-766. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.103
GOST (OAK)Zarnigor, Мo'minjon qizi Nabiyeva O‘ZBEKISTON MAKTABLARI MISOLIDA MILLIY-RUS IKKI TILLILIGI SHAROITIDA O‘QUVCHILARNING DISKURSIV KOMPETENSIYASINI SHAKLLANTIRISHNING KONTSEPTUAL ASOSLARI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 09. – B. 755-766. – DOI: 10.70728/c.series.ped.v08.i09.103.
MLAZarnigor, Мo'minjon qizi Nabiyeva. “O‘ZBEKISTON MAKTABLARI MISOLIDA MILLIY-RUS IKKI TILLILIGI SHAROITIDA O‘QUVCHILARNING DISKURSIV KOMPETENSIYASINI SHAKLLANTIRISHNING KONTSEPTUAL ASOSLARI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 755-766, 2026. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.103
ChicagoZarnigor, Мo'minjon qizi Nabiyeva. “O‘ZBEKISTON MAKTABLARI MISOLIDA MILLIY-RUS IKKI TILLILIGI SHAROITIDA O‘QUVCHILARNING DISKURSIV KOMPETENSIYASINI SHAKLLANTIRISHNING KONTSEPTUAL ASOSLARI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 755-766 (2026). https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.103
HarvardZarnigor, Мo'minjon qizi Nabiyeva (2026) ‘O‘ZBEKISTON MAKTABLARI MISOLIDA MILLIY-RUS IKKI TILLILIGI SHAROITIDA O‘QUVCHILARNING DISKURSIV KOMPETENSIYASINI SHAKLLANTIRISHNING KONTSEPTUAL ASOSLARI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 755-766. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.103
BibTeX
@article{zarnigorominjonqizinabiyeva2026,
  title = {O‘ZBEKISTON MAKTABLARI MISOLIDA MILLIY-RUS IKKI TILLILIGI SHAROITIDA O‘QUVCHILARNING DISKURSIV KOMPETENSIYASINI SHAKLLANTIRISHNING KONTSEPTUAL ASOSLARI},
  author = {Zarnigor, Мo'minjon qizi Nabiyeva},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {09},
  pages = {755-766},
  doi = {10.70728/c.series.ped.v08.i09.103},
  url = {https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.103}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari