Korpus lingvistikasi asosida esp ta’limi mazmunini adaptiv shakllantirish: ehtiyojlar tahlili va kasbiy til birliklarini aniqlash

Xoshimova, Nozimaxon Baxtiyor qizi

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada maxsus maqsadlar uchun ingliz tili (ESP — English for Specific Purposes) ta’limi mazmunini korpus lingvistikasi metodlari asosida adaptiv tarzda shakllantirish muammosi ko‘rib chiqiladi. Zamonaviy kasbiy ta’lim tizimida talabalarning kasbiy-kommunikativ ehtiyojlari tezkor o‘zgarib borishi natijasida o‘quv dasturlarini statik holda tuzish o‘z samarasini yo‘qotmoqda. Tadqiqotda ehtiyojlar tahlili (needs analysis) nazariy modeli — xususan, maqsadli vaziyat tahlili (Target Situation Analysis), hozirgi holat tahlili (Present Situation Analysis) va o‘quv ehtiyojlari tahlili (Learning Needs Analysis) — korpusga asoslangan miqdoriy tahlil usullari, ya’ni chastota tahlili, kalit so‘z (keyword) tahlili va kolokatsiya tahlili bilan uyg‘unlashtirilgan holda, kasbga yo‘naltirilgan til birliklarini aniqlashning bosqichma-bosqich algoritmi taklif etiladi. Maqolaning maqsadi — kasbiy matnlar korpusini yaratish, uni referens korpus bilan qiyoslash orqali soha-spetsifik leksik- grammatik birliklarni ajratib olish hamda ularni davriy yangilanadigan, ma’lumotlarga asoslangan (data-driven) ESP o‘quv dasturiga aylantirish mexanizmini ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqot natijasida o‘quv mazmunini uch bosqichli (diagnostika — korpus tahlili — pedagogik moslashtirish) sikl asosida doimiy yangilab boruvchi adaptiv model taklif qilindi. Ushbu model ESP kurslarini loyihalashtiruvchi o‘qituvchilar, dastur tuzuvchilar va til markazlari uchun amaliy ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarXoshimova, Nozimaxon Baxtiyor qizi
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-10-11
Jild8
Son09
Betlar435-441
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.70728/c.series.ped.v08.i09.059
Indeksga qo‘shilgan2026-10-11

DOI: 10.70728/c.series.ped.v08.i09.059 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

korpus lingvistikasi, ESP (kasbga yo‘naltirilgan chet tili), ehtiyojlar tahlili, kasbiy leksika, chastota tahlili, kalit so‘z tahlili, kolokatsiya, adaptiv ta’lim mazmuni, o‘quv dasturini loyihalashtirish.

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAXoshimova, Nozimaxon Baxtiyor qizi (2026). KORPUS LINGVISTIKASI ASOSIDA ESP TA’LIMI MAZMUNINI ADAPTIV SHAKLLANTIRISH: EHTIYOJLAR TAHLILI VA KASBIY TIL BIRLIKLARINI ANIQLASH. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 435-441. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.059
GOST (OAK)Xoshimova, Nozimaxon Baxtiyor qizi KORPUS LINGVISTIKASI ASOSIDA ESP TA’LIMI MAZMUNINI ADAPTIV SHAKLLANTIRISH: EHTIYOJLAR TAHLILI VA KASBIY TIL BIRLIKLARINI ANIQLASH // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 09. – B. 435-441. – DOI: 10.70728/c.series.ped.v08.i09.059.
MLAXoshimova, Nozimaxon Baxtiyor qizi. “KORPUS LINGVISTIKASI ASOSIDA ESP TA’LIMI MAZMUNINI ADAPTIV SHAKLLANTIRISH: EHTIYOJLAR TAHLILI VA KASBIY TIL BIRLIKLARINI ANIQLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 435-441, 2026. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.059
ChicagoXoshimova, Nozimaxon Baxtiyor qizi. “KORPUS LINGVISTIKASI ASOSIDA ESP TA’LIMI MAZMUNINI ADAPTIV SHAKLLANTIRISH: EHTIYOJLAR TAHLILI VA KASBIY TIL BIRLIKLARINI ANIQLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 435-441 (2026). https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.059
HarvardXoshimova, Nozimaxon Baxtiyor qizi (2026) ‘KORPUS LINGVISTIKASI ASOSIDA ESP TA’LIMI MAZMUNINI ADAPTIV SHAKLLANTIRISH: EHTIYOJLAR TAHLILI VA KASBIY TIL BIRLIKLARINI ANIQLASH’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 435-441. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.059
BibTeX
@article{xoshimovanozimaxonbaxtiyorqizi2026,
  title = {KORPUS LINGVISTIKASI ASOSIDA ESP TA’LIMI MAZMUNINI ADAPTIV SHAKLLANTIRISH: EHTIYOJLAR TAHLILI VA KASBIY TIL BIRLIKLARINI ANIQLASH},
  author = {Xoshimova, Nozimaxon Baxtiyor qizi},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {09},
  pages = {435-441},
  doi = {10.70728/c.series.ped.v08.i09.059},
  url = {https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.059}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari