Oʻsimlik gravitropizmining statolit–lazy–rld–pin signal tizimi va uni triterpenoid birikmalar bilan boshqarish imkoniyatlari

Shodmonova, Sevinch, Qo'shiev, H.H

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Oʻsimlik organlarining gravitatsiya vektoriga nisbatan yoʻnaltirilgan oʻsishi - gravitropizm - ildiz tizimi arxitekturasi, suv va mineral moddalarni oʻzlashtirish hamda noqulay muhit sharoitlariga moslashishda muhim ahamiyatga ega. Maqolada 2001– 2026-yillarda chop etilgan ilmiy manbalar asosida gravitropik signalni qabul qilish va uzatishning zamonaviy statolit–LAZY-RLD-PIN modeli tahlil qilindi hamda triterpenoid birikmalarning ushbu tizimga taʼsir koʻrsatish imkoniyatlari baholandi. Amiloplast- statolitlarning choʻkishi LAZY oqsillarini hujayraning pastki tomoniga qutblashi, LAZY esa RLD oqsillarini jalb qilib, PIN tashuvchilari orqali auksinning assimetrik taqsimlanishiga olib kelishi koʻrsatildi. Triterpenoid saponin - chromosaponin I ning AUX1 auksin tashuvchisi orqali ildiz gravitropizmini oʻzgartirishi triterpenoidlar va gravitropik signal tizimi oʻrtasidagi bogʻliqlikning bevosita eksperimental dalili ekani qayd etildi. Glitsirrizin kislota va uning fitogormonlar bilan supramolekulyar komplekslarining ildiz oʻsishiga taʼsiri maʼlum boʻlsa-da, ularning LAZY-RLD-PIN yoʻliga bevosita taʼsiri hali isbotlanmagan. Ushbu gipotezani tekshirish uchun ehtimoliy taʼsir nuqtalari va ularni oʻrganish usullari taklif etildi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarShodmonova, Sevinch, Qo'shiev, H.H
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-10-10
Jild8
Son9
Betlar351-358
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i09.045
Indeksga qo‘shilgan2026-10-11

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i09.045 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

gravitropizm, triterpenoidlar, glitsirrizin kislota, statolit, amiloplast, LAZY, RLD, PIN, AUX1, auksin transporti.

Iqtibos keltirish

APAShodmonova, Sevinch, & Qo'shiev, H.H (2026). OʻSIMLIK GRAVITROPIZMINING STATOLIT–LAZY–RLD–PIN SIGNAL TIZIMI VA UNI TRITERPENOID BIRIKMALAR BILAN BOSHQARISH IMKONIYATLARI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 351-358. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.045
GOST (OAK)Shodmonova, Sevinch, Qo'shiev, H.H OʻSIMLIK GRAVITROPIZMINING STATOLIT–LAZY–RLD–PIN SIGNAL TIZIMI VA UNI TRITERPENOID BIRIKMALAR BILAN BOSHQARISH IMKONIYATLARI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 9. – B. 351-358. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i09.045.
MLAShodmonova, Sevinch, and Qo'shiev, H.H. “OʻSIMLIK GRAVITROPIZMINING STATOLIT–LAZY–RLD–PIN SIGNAL TIZIMI VA UNI TRITERPENOID BIRIKMALAR BILAN BOSHQARISH IMKONIYATLARI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 351-358, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.045
ChicagoShodmonova, Sevinch, and Qo'shiev, H.H. “OʻSIMLIK GRAVITROPIZMINING STATOLIT–LAZY–RLD–PIN SIGNAL TIZIMI VA UNI TRITERPENOID BIRIKMALAR BILAN BOSHQARISH IMKONIYATLARI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 351-358 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.045
HarvardShodmonova, Sevinch, and Qo'shiev, H.H (2026) ‘OʻSIMLIK GRAVITROPIZMINING STATOLIT–LAZY–RLD–PIN SIGNAL TIZIMI VA UNI TRITERPENOID BIRIKMALAR BILAN BOSHQARISH IMKONIYATLARI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 351-358. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.045
BibTeX
@article{shodmonovasevinch2026,
  title = {OʻSIMLIK GRAVITROPIZMINING STATOLIT–LAZY–RLD–PIN SIGNAL TIZIMI VA UNI TRITERPENOID BIRIKMALAR BILAN BOSHQARISH IMKONIYATLARI},
  author = {Shodmonova, Sevinch and Qo'shiev, H.H},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {9},
  pages = {351-358},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i09.045},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.045}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi