Bolalarda ortiqcha vazn va semizlik rivojlanishida oilaviy-irsiy omillarning ahamiyatini baholash

Mamatxojayeva, Gulhayo, Arzikulov, Abdurayim, Mamatxojayeva, Gulhayo, Arzikulov, Abdurayim, Маматхожаева, Гулхаё, Абдурайим

Халқаро илмий педиатрия журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Bolalar oʻrtasida semizlik va ortiqcha vazn muammosi bugungi kunda sogʻliqni saqlash tizimining eng dolzarb masalalaridan biridir. Ushbu patologiyaning rivojlanishida genetik moyillik muhim oʻrin tutadi. Semizlik koʻpincha qandli diabet, arterial gipertoniya va yurak-qon tomir kasalliklari kabi jiddiy somatik xastaliklar bilan birgalikda namoyon boʻlib, erta yoshdagi bolalarda metabolik sindrom buzilishlariga olib kelishi kuzatiladi. Maqsad. Bolalarda semizlik va unga yondosh patologiyalar rivojlanishida irsiy omillarning uchrash chastotasini baholashdan iborat. Material va usullar: Tadqiqotda 246 nafar bola ishtirok etdi (90 nafar normal vaznli, 156 nafar ortiqcha vaznli va semiz). Oilaviy anamnez (1 va 2-darajali qarindoshlar) tahlil qilindi. Guruhlar orasidagi sifat koʻrsatkichlari boʻyicha farqlarning statistik ishonchliligi Pirsonning χ² (xi-kvadrat) mezoni yordamida baholandi. Natijalar farqi p<0,05 darajasida statistik ishonchli deb qabul qilindi. Matematik hisob-kitoblar SPSS Statistics 23.0 va MS Excel dasturlari yordamida bajarildi. Natijalar: Semizlik (p<0,001), qandli diabet (p=0,006), arterial gipertenziya (p=0,031) va yurak-qon tomir patologiyasi (p=0,027) asosiy guruhdagi bolalarning oilasida nazorat guruhiga nisbatan ishonchli darajada koʻproq qayd etildi. Xulosa: Ota-onalar hamda yaqin qarindoshlarda semizlik, qandli diabet va arterial gipertoniyaning mavjudligi bolalarda ortiqcha vazn shakllanishi uchun asosiy xavf omili boʻlib xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMamatxojayeva, Gulhayo, Arzikulov, Abdurayim, Mamatxojayeva, Gulhayo, Arzikulov, Abdurayim, Маматхожаева, Гулхаё, Абдурайим
JurnalХалқаро илмий педиатрия журнали
NashriyotАндижон давлат тиббиёт институти; In Science МЧЖ
ISSN2181-2926, 2181-2926
Nashr sanasi2026-10-08
Jild5
Son5
Betlar1447-1452
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
DOI10.56121/2181-2926-2026-5-5-1447-1452
Indeksga qo‘shilgan2026-10-10

DOI: 10.56121/2181-2926-2026-5-5-1447-1452 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

obesity, overweight, hereditary factors, arterial hypertension, diabetes mellitus, ожирение, избыточная масса тела, наследственные факторы, артериальная гипертензия, сахарный диабет, semizlik, ortiqcha vazn, irsiy omillar, arterial gipertoniya, qandli diabet

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAMamatxojayeva, Gulhayo, Arzikulov, Abdurayim, Mamatxojayeva, Gulhayo, Arzikulov, Abdurayim, Маматхожаева, Гулхаё, & Абдурайим (2026). Bolalarda ortiqcha vazn va semizlik rivojlanishida oilaviy-irsiy omillarning ahamiyatini baholash. Халқаро илмий педиатрия журнали, 5(5), 1447-1452. https://doi.org/10.56121/2181-2926-2026-5-5-1447-1452
GOST (OAK)Mamatxojayeva, Gulhayo va b. Bolalarda ortiqcha vazn va semizlik rivojlanishida oilaviy-irsiy omillarning ahamiyatini baholash // Халқаро илмий педиатрия журнали. – 2026. – T. 5, № 5. – B. 1447-1452. – DOI: 10.56121/2181-2926-2026-5-5-1447-1452.
MLAMamatxojayeva, Gulhayo, Arzikulov, Abdurayim, Mamatxojayeva, Gulhayo, Arzikulov, Abdurayim, Маматхожаева, Гулхаё, and Абдурайим. “Bolalarda ortiqcha vazn va semizlik rivojlanishida oilaviy-irsiy omillarning ahamiyatini baholash.” Халқаро илмий педиатрия журнали, 5(5), 1447-1452, 2026. https://doi.org/10.56121/2181-2926-2026-5-5-1447-1452
ChicagoMamatxojayeva, Gulhayo, Arzikulov, Abdurayim, Mamatxojayeva, Gulhayo, Arzikulov, Abdurayim, Маматхожаева, Гулхаё, and Абдурайим. “Bolalarda ortiqcha vazn va semizlik rivojlanishida oilaviy-irsiy omillarning ahamiyatini baholash.” Халқаро илмий педиатрия журнали, 5(5), 1447-1452 (2026). https://doi.org/10.56121/2181-2926-2026-5-5-1447-1452
HarvardMamatxojayeva, Gulhayo, Arzikulov, Abdurayim, Mamatxojayeva, Gulhayo, Arzikulov, Abdurayim, Маматхожаева, Гулхаё, and Абдурайим (2026) ‘Bolalarda ortiqcha vazn va semizlik rivojlanishida oilaviy-irsiy omillarning ahamiyatini baholash’, Халқаро илмий педиатрия журнали, 5(5), 1447-1452. https://doi.org/10.56121/2181-2926-2026-5-5-1447-1452
BibTeX
@article{mamatxojayevagulhayo2026,
  title = {Bolalarda ortiqcha vazn va semizlik rivojlanishida oilaviy-irsiy omillarning ahamiyatini baholash},
  author = {Mamatxojayeva, Gulhayo and Arzikulov, Abdurayim and Mamatxojayeva, Gulhayo and Arzikulov, Abdurayim and Маматхожаева, Гулхаё and Абдурайим},
  journal = {Халқаро илмий педиатрия журнали},
  year = {2026},
  volume = {5},
  number = {5},
  pages = {1447-1452},
  doi = {10.56121/2181-2926-2026-5-5-1447-1452},
  url = {https://doi.org/10.56121/2181-2926-2026-5-5-1447-1452}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Халқаро илмий педиатрия журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Халқаро илмий педиатрия журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari