Preklinik revmatoid artritda biomarkerlar va risk stratifikatsiyasi: zamonaviy adabiyotlar sharhi

DJUMANIYAZOVA, ZULXUMOR, ISLOMOV, INOMJON, PULATOVA, MA`MURA, XUDOYBERDIYEV, MUZAFFAR

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Revmatoid artrit (RA)- surunkali, tizimli autoimmun yallig`lanish kasalligi bo`lib, klinik jihatdan namoyon bo`lishdan oldin bir necha bosqichlardan o`tishi mumkin. So`ngi yillarda RA patogenezining ushbu “klinikagacha” davrini aniqlash, kasallik rivojlanish xavfi yuqori bo`lgan shaxslarni stratifikatsiya qilish va kelajakda RA rivojlanishining oldini olishga qaratilgan strategiyalarni ishlab chiqishga katta e`tibor berilmoqda. Ushbu sharhning maqsadi preklinik RAda qo`llanilayotgan asosiy serologik, yallig`lanish, tasviriy va molekulyar biomarkerlarning diagnostik va prognostik ahamiyatini baholash hamda zamonaviy risk stratifikatsiyasi tamoyillarini yoritishdan iborat. Adabiyotlar tahlili shuni koʻrsatadiki, anti-sitrullinlangan oqsil antitanalari (ACPA) va revmatoid faktor (RF) RA rivojlanish xavfini baholashda eng koʻp oʻrganilgan serologik markerlar hisoblanadi. C-reaktiv oqsil (CRP), klinik simptomlar va subklinik sinovit esa xavfni yanada aniqlashtirishga yordam beradi. 14-3-3η oqsili, kalprotektin, interleykin-6 va boshqa biomarkerlaristiqbolli boʻlsa-da, ularning preklinik bosqichdagi universal klinik qoʻllanilishi hali toʻliq standartlashtirilmagan. 2025-yilda e`lon qilingan EULAR/ACR RA rivojlanish stratifikatsiya qilish mezonlari ertalabki qotishish, bemor tomonidan bidirilgan boʻgʻim shishi, musht qilish qiyinligi, CRP, RF va ACPA kabi oltita klinik-serologik oʻzgarshni birlashtiradi. MRI orqali aniqlangan subklinik yalligʻlanish modelning diskriminativ imkoniyatini yanada oshirishi mumkin. Kelajakda multimodal biomarker panellari, koʻp omilli modellar va sun’iy intellektga asoslangan yondashuvlar RA rivojlanish xavfini individuallashtirish imkonini berishi mumkin

Maqola ma’lumotlari
MualliflarDJUMANIYAZOVA, ZULXUMOR, ISLOMOV, INOMJON, PULATOVA, MA`MURA, XUDOYBERDIYEV, MUZAFFAR
JurnalЖанубий оролбўйи тиббиёт журнали
NashriyotТТА Урганч филиали
ISSN3093-8740, 2012-2021
Nashr sanasi2026-10-07
Jild2
Son5
Betlar306-313
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-10-09

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

revmatoid artrit, preklinik revmatoid artrit, ACPA, revmatoid faktor, biomarker

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APADJUMANIYAZOVA, ZULXUMOR, ISLOMOV, INOMJON, PULATOVA, MA`MURA, & XUDOYBERDIYEV, MUZAFFAR (2026). PREKLINIK REVMATOID ARTRITDA BIOMARKERLAR VA RISK STRATIFIKATSIYASI: ZAMONAVIY ADABIYOTLAR SHARHI. Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(5), 306-313. http://journal.urdti.uz/index/article/view/1157
GOST (OAK)DJUMANIYAZOVA, ZULXUMOR va b. PREKLINIK REVMATOID ARTRITDA BIOMARKERLAR VA RISK STRATIFIKATSIYASI: ZAMONAVIY ADABIYOTLAR SHARHI // Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали. – 2026. – T. 2, № 5. – B. 306-313.
MLADJUMANIYAZOVA, ZULXUMOR, ISLOMOV, INOMJON, PULATOVA, MA`MURA, and XUDOYBERDIYEV, MUZAFFAR. “PREKLINIK REVMATOID ARTRITDA BIOMARKERLAR VA RISK STRATIFIKATSIYASI: ZAMONAVIY ADABIYOTLAR SHARHI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(5), 306-313, 2026. http://journal.urdti.uz/index/article/view/1157
ChicagoDJUMANIYAZOVA, ZULXUMOR, ISLOMOV, INOMJON, PULATOVA, MA`MURA, and XUDOYBERDIYEV, MUZAFFAR. “PREKLINIK REVMATOID ARTRITDA BIOMARKERLAR VA RISK STRATIFIKATSIYASI: ZAMONAVIY ADABIYOTLAR SHARHI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(5), 306-313 (2026). http://journal.urdti.uz/index/article/view/1157
HarvardDJUMANIYAZOVA, ZULXUMOR, ISLOMOV, INOMJON, PULATOVA, MA`MURA, and XUDOYBERDIYEV, MUZAFFAR (2026) ‘PREKLINIK REVMATOID ARTRITDA BIOMARKERLAR VA RISK STRATIFIKATSIYASI: ZAMONAVIY ADABIYOTLAR SHARHI’, Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(5), 306-313. http://journal.urdti.uz/index/article/view/1157
BibTeX
@article{djumaniyazovazulxumor2026,
  title = {PREKLINIK REVMATOID ARTRITDA BIOMARKERLAR VA RISK STRATIFIKATSIYASI: ZAMONAVIY ADABIYOTLAR SHARHI},
  author = {DJUMANIYAZOVA, ZULXUMOR and ISLOMOV, INOMJON and PULATOVA, MA`MURA and XUDOYBERDIYEV, MUZAFFAR},
  journal = {Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали},
  year = {2026},
  volume = {2},
  number = {5},
  pages = {306-313},
  url = {http://journal.urdti.uz/index/article/view/1157}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

DJUMANIYAZOVA, ZULXUMOR — boshqa maqolalari

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari