Sun’iy intellekt transformatsiyasi sharoitida inson kapitaliga qo‘yiladigan kompetensiyaviy talablarning o‘zgarishi: xalqaro tendensiyalar va O‘zbekiston uchun ustuvor yo‘nalishlar

Davletova, Durdona

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada sun’iy intellektning jadal rivojlanishi sharoitida inson kapitalining iqtisodiy qiymatinibelgilovchi kompetensiyaviy talablarning qanday o‘zgarayotgani tadqiq etiladi. Tadqiqotning markaziy g‘oyasi sun’iy intellektinson kapitaliga bo‘lgan ehtiyojni kamaytiradi, degan soddalashtirilgan yondashuvni tahlil qilish hamda texnologiyalarmehnat vazifalari tarkibini o‘zgartirishi orqali insonning qaysi bilim, ko‘nikma va xulqiy kompetensiyalarining iqtisodiyahamiyatini oshirayotganini aniqlashdan iborat. Metodologiyada inson kapitali nazariyasi va mehnat vazifalariga asoslangantexnologik o‘zgarish yondashuvlari sintezi, 2023–2026-yillardagi xalqaro statistik va institutsional ma’lumotlarningqiyosiy tahlili, shuningdek, generativ sun’iy intellektning mehnat unumdorligiga ta’sirini o‘lchagan eksperimental tadqiqotlarnatijalarini tizimli umumlashtirish usullari qo‘llanildi. Natijalar sun’iy intellekt ta’siri kasblarning to‘liq o‘rnini egallashdanko‘ra, ularning ichki vazifalarini qayta taqsimlash va inson hamda texnologiya o‘rtasidagi hamkorlikni kengaytirish orqalinamoyon bo‘layotganini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, sun’iy intellekt savodxonligi bilan bir qatorda, sohaviy bilimlar, natijalarnitanqidiy tekshirish, tahliliy va ijodiy fikrlash, ijtimoiy-kommunikativ kompetensiyalar, etik mas’uliyat hamda uzluksizo‘rganish qobiliyatining iqtisodiy qiymati ortib bormoqda. Maqolada O‘zbekiston uchun sun’iy intellekt davridagi insonkapitali standartining besh blokli mualliflik modeli ishlab chiqilib, uni Milliy malaka tizimi, kasbiy standartlar va ta’lim dasturlarigabosqichma-bosqich integratsiya qilish mexanizmi taklif etiladi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarDavletova, Durdona
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
NashriyotПлеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали
ISSN3060-463X, 3060-463X
Nashr sanasi2026-09-01
Jild4
Son9
Betlar36-55
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTexnika
Indeksga qo‘shilgan2026-09-18

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

sun’iy intellekt, inson kapitali, kompetensiyalar, mehnat bozori, avtomatlashtirish, sun’iy intellekt savodxonligi, raqamli savodxonlik, kasbiy standartlar, malaka tizimi, hayot davomida ta’lim olish.

Ilmiy soha

Texnika

Iqtibos keltirish

APADavletova, Durdona (2026). SUN’IY INTELLEKT TRANSFORMATSIYASI SHAROITIDA INSON KAPITALIGA QO‘YILADIGAN KOMPETENSIYAVIY TALABLARNING O‘ZGARISHI: XALQARO TENDENSIYALAR VA O‘ZBEKISTON UCHUN USTUVOR YO‘NALISHLAR. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(9), 36-55. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4302
GOST (OAK)Davletova, Durdona SUN’IY INTELLEKT TRANSFORMATSIYASI SHAROITIDA INSON KAPITALIGA QO‘YILADIGAN KOMPETENSIYAVIY TALABLARNING O‘ZGARISHI: XALQARO TENDENSIYALAR VA O‘ZBEKISTON UCHUN USTUVOR YO‘NALISHLAR // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 9. – B. 36-55.
MLADavletova, Durdona. “SUN’IY INTELLEKT TRANSFORMATSIYASI SHAROITIDA INSON KAPITALIGA QO‘YILADIGAN KOMPETENSIYAVIY TALABLARNING O‘ZGARISHI: XALQARO TENDENSIYALAR VA O‘ZBEKISTON UCHUN USTUVOR YO‘NALISHLAR.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(9), 36-55, 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4302
ChicagoDavletova, Durdona. “SUN’IY INTELLEKT TRANSFORMATSIYASI SHAROITIDA INSON KAPITALIGA QO‘YILADIGAN KOMPETENSIYAVIY TALABLARNING O‘ZGARISHI: XALQARO TENDENSIYALAR VA O‘ZBEKISTON UCHUN USTUVOR YO‘NALISHLAR.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(9), 36-55 (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4302
HarvardDavletova, Durdona (2026) ‘SUN’IY INTELLEKT TRANSFORMATSIYASI SHAROITIDA INSON KAPITALIGA QO‘YILADIGAN KOMPETENSIYAVIY TALABLARNING O‘ZGARISHI: XALQARO TENDENSIYALAR VA O‘ZBEKISTON UCHUN USTUVOR YO‘NALISHLAR’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(9), 36-55. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4302
BibTeX
@article{davletovadurdona2026,
  title = {SUN’IY INTELLEKT TRANSFORMATSIYASI SHAROITIDA INSON KAPITALIGA QO‘YILADIGAN KOMPETENSIYAVIY TALABLARNING O‘ZGARISHI: XALQARO TENDENSIYALAR VA O‘ZBEKISTON UCHUN USTUVOR YO‘NALISHLAR},
  author = {Davletova, Durdona},
  journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {9},
  pages = {36-55},
  url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4302}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Davletova, Durdona — boshqa maqolalari

Texnika sohasidagi boshqa maqolalar

Texnika sohasidagi OAK jurnallari