Kognitiv mexanizmlarining mavsumiy konseptuallashtirishdagi o‘rni: ingliz va qoraqalpoq lingvomadaniyatlari misol

Joldasbaeva Ramuza Jaksibay qizi

World of Philology · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada ingliz va qoraqalpoq lingvomadaniyatlarida yil fasllarining konseptuallashuvi kognitiv lingvistika nuqtayi nazaridan tadqiq etiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi tabiiy mavsumiy siklning inson tafakkurida qanday kognitiv mexanizmlar orqali qayta ishlanishi hamda uning til birliklarida qanday ifodalanishini aniqlashdan iborat. Maqolada mavsumiy konseptuallashuvning asosiy mexanizmlari sifatida kategoriyalashtirish, metaforalashtirish, obrazli-sxematik modellashtirish, personifikatsiya, fazoviy modellashtirish va ramziy konseptuallashuv tahlil qilinadi. Ingliz va qoraqalpoq tillaridagi til birliklari asosida hayot - yil fasllari, vaqt - harakat, fasl - jonli mavjudot, qish - sinov, bahor - yangilanish kabi konseptual modellar aniqlanadi. Tadqiqot natijalari mavsumiy obrazlarning universal kognitiv asosga ega ekanligini, biroq ularning lingvomadaniy mazmuni tabiiy-geografik sharoit, tarixiy tajriba, xo‘jalik faoliyati va milliy qadriyatlar ta’sirida turlicha shakllanishini ko‘rsatadi. Maqolaning ilmiy ahamiyati ingliz va qoraqalpoq tillarida mavsumiy konseptlarning kognitiv modellarini qiyosiy o‘rganish hamda ularning universal va milliy-madaniy xususiyatlarini aniqlash bilan belgilanadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarJoldasbaeva Ramuza Jaksibay qizi
JurnalWorld of Philology
NashriyotЎзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали
Nashr sanasi2026-09-17
Jild5
Son9
Betlar51-62
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-09-18

Kalit so‘zlar

kognitiv lingvistika, konseptuallashtirish, yil fasllari, lingvomadaniyat, konseptual metafora, kognitiv model, obrazli sxema

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APAJoldasbaeva Ramuza Jaksibay qizi (2026). KOGNITIV MEXANIZMLARINING MAVSUMIY KONSEPTUALLASHTIRISHDAGI O‘RNI: INGLIZ VA QORAQALPOQ LINGVOMADANIYATLARI MISOL. World of Philology, 5(9), 51-62. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6534
GOST (OAK)Joldasbaeva Ramuza Jaksibay qizi KOGNITIV MEXANIZMLARINING MAVSUMIY KONSEPTUALLASHTIRISHDAGI O‘RNI: INGLIZ VA QORAQALPOQ LINGVOMADANIYATLARI MISOL // World of Philology. – 2026. – T. 5, № 9. – B. 51-62.
MLAJoldasbaeva Ramuza Jaksibay qizi. “KOGNITIV MEXANIZMLARINING MAVSUMIY KONSEPTUALLASHTIRISHDAGI O‘RNI: INGLIZ VA QORAQALPOQ LINGVOMADANIYATLARI MISOL.” World of Philology, 5(9), 51-62, 2026. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6534
ChicagoJoldasbaeva Ramuza Jaksibay qizi. “KOGNITIV MEXANIZMLARINING MAVSUMIY KONSEPTUALLASHTIRISHDAGI O‘RNI: INGLIZ VA QORAQALPOQ LINGVOMADANIYATLARI MISOL.” World of Philology, 5(9), 51-62 (2026). https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6534
HarvardJoldasbaeva Ramuza Jaksibay qizi (2026) ‘KOGNITIV MEXANIZMLARINING MAVSUMIY KONSEPTUALLASHTIRISHDAGI O‘RNI: INGLIZ VA QORAQALPOQ LINGVOMADANIYATLARI MISOL’, World of Philology, 5(9), 51-62. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6534
BibTeX
@article{joldasbaevaramuzajaksibayqizi2026,
  title = {KOGNITIV MEXANIZMLARINING MAVSUMIY KONSEPTUALLASHTIRISHDAGI O‘RNI: INGLIZ VA QORAQALPOQ LINGVOMADANIYATLARI MISOL},
  author = {Joldasbaeva Ramuza Jaksibay qizi},
  journal = {World of Philology},
  year = {2026},
  volume = {5},
  number = {9},
  pages = {51-62},
  url = {https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6534}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

World of Philology jurnalidan boshqa maqolalar

World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari