Mazkur maqolada pedagogik diskursda konseptual metaforalarning o‘rni hamda metaforik modellar orqali ta’lim, o‘qitish, bilim, o‘qituvchi, o‘quvchi va sinfdagi o‘zaro munosabatlarning qanday konseptuallashtirilishi tahlil qilinadi. Tadqiqot Konseptual metafora nazariyasiga asoslanib, pedagogik diskurs, o‘qituvchi kognitsiyasi va metaforaga asoslangan ta’limga oid zamonaviy ilmiy tadqiqotlarning sifat va korpusga yo‘naltirilgan hujjatli tahlilini amalga oshiradi. Tahlil natijasida pedagogik diskursda o‘zaro bog‘liq bo‘lgan yetti asosiy metafora modeli aniqlanadi: SAYOHAT, QURILISH, KONTEYNER, RESURS/OBYEKT, O‘SISH, YO‘NALTIRISH va JAMOATCHILIK. Ushbu metaforalar ta’lim jarayonining turli jihatlarini, jumladan, rivojlanish va maqsad sari harakat, o‘quvchi faolligi, bilimni egallash va uzatish, shaxsiy rivojlanish, o‘qituvchining yo‘naltiruvchi roli, hamkorlik va tegishlilikni oldingi planga chiqaradi. Tadqiqot natijalari ta’lim jarayonining murakkabligini yagona metafora orqali to‘liq ifodalab bo‘lmasligini ko‘rsatadi. Shu sababli metaforik xilma-xillik pedagogik munosabatlar va ta’lim amaliyotlarini yanada kengroq va differensial tarzda tushunish imkonini beradi. Maqolada metaforik anglashni o‘qituvchilarni tayyorlash va kasbiy refleksiya jarayoniga joriy etish pedagogik diskursni takomillashtirishga xizmat qilishi ta’kidlanadi.
| Mualliflar | Tojaliyeva, Kabira, Yusupova, Sabohatxon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2026-09-16 |
| Jild | 7 |
| Son | 5 |
| Betlar | 29-43 |
| Til | O‘zbek |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-21 |
Konseptual metafora, pedagogik diskurs, ta’lim, o‘qitish, Conceptual metaphor, pedagogical discourse, learning, teaching
| APA | Tojaliyeva, Kabira, & Yusupova, Sabohatxon (2026). Pedagogik diskursda konseptual metafralar. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 29-43. https://journal.fdu.uz/main/article/7564 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Tojaliyeva, Kabira, Yusupova, Sabohatxon Pedagogik diskursda konseptual metafralar // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 29-43. |
| MLA | Tojaliyeva, Kabira, and Yusupova, Sabohatxon. “Pedagogik diskursda konseptual metafralar.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 29-43, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7564 |
| Chicago | Tojaliyeva, Kabira, and Yusupova, Sabohatxon. “Pedagogik diskursda konseptual metafralar.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 29-43 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7564 |
| Harvard | Tojaliyeva, Kabira, and Yusupova, Sabohatxon (2026) ‘Pedagogik diskursda konseptual metafralar’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 29-43. https://journal.fdu.uz/main/article/7564 |
| BibTeX | @article{tojaliyevakabira2026,
title = {Pedagogik diskursda konseptual metafralar},
author = {Tojaliyeva, Kabira and Yusupova, Sabohatxon},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2026},
volume = {7},
number = {5},
pages = {29-43},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7564}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada ilmiy ratsionallik va hayot ma’nosi munosabati falsafiy-antropologik tahlil qilinadi. Tarixiy-qiyosiy, germenevtik va normativ-argumentativ usullar qo‘llanadi. Bilimning ishonchliligi, vosita samaradorligi va…
Mazkur maqolada raqamli jamiyat sharoitida yoshlarda mediamadaniyatning shakllanishiga ta’sir ko‘rsatuvchi asosiy ijtimoiy omillar ilmiy va falsafiy jihatdan tahlil qilinadi. Media makonining kengayishi, ijtimoiy…
Maqolada xavfsizlik fenomenining ijtimoiy-falsafiy mohiyati zamonaviy globallashuv jarayonlari va O'zbekiston jamiyati taraqqiyoti kontekstida tahlil qilinadi. G'arb falsafiy an'anasida (M. Veber, M. Xaydegger, R…
Ushbu maqolada jamiyat barqarorligi va ijtimoiy taraqqiyotini ta’minlashda oilaning o‘rni va ahamiyati tahlil qilingan. Oilaning jamiyatning asosiy ijtimoiy instituti sifatida shaxsni ijtimoiylashtirish, yosh avlodni…
Annotatsiya. Maqolada maktab direktorlarining o‘zgarishlarni boshqarish ko‘nikmalarini innovatsion menejment asosida rivojlantirishning takomillashtirilgan mexanizmi ilmiy-amaliy jihatdan asoslanadi. Mexanizmning…
Ushbu tadqiqot ingliz, rus va oʻzbek tillaridagi shartli konstruksiyalarda zamon va maylni qiyosiy oʻrganadi. Tahlilda shartlilik va noreallikning turli grammatik vositalar orqali ifodalanishiga eʼtibor qaratiladi…
Maqolada burhon va ta’vil munosabati Forobiy, Ibn Sino va G‘azzoliyga oid matnlar asosida tarixiy-qiyosiy hamda germenevtik usullarda tahlil qilinadi. Mantiqiy qat’iylik, talqinning daliliy ta’minoti va teologik…
Maqolada bo‘lajak tarix o‘qituvchilarining informatsion-analitik kompetentligini rivojlantiruvchi integrativ didaktik model taklif etiladi. Maqsadli adabiyotlar tahlili va didaktik modellashtirish qo‘llanildi. Model…
Ushbu tadqiqot chuqur aralashma satxlariga ega bo’lgan Cu₂₋ₓCdS–CdTe geterostrukturasining polikristalli yupqa qatlamlarini strukturaviy va optik xususiyatlari o'rganilgan. Qatlamlarning polikristalli tuzilishini va mis…
Ushbu maqolada Farg‘ona vodiysidan yig‘ilgan va morfologik belgilari hamda genitaliy tuzilishidagi nomuvofiqliklar sababli identifikatsiyasi bahsli bo‘lgan Agrotis ipsilon namunalarining taksonomik maqomi…