В данной статье рассматриваются когнитивные и функциональные особенности глаголов движения, их образование в русском и узбекском языках. Работа в основном посвящена выявлению общих и специфических признаков грамматических значений глаголов в сопоставительном аспекте. В глагольной лексической системе анализируется семантический выход глагола. Кроме того, обсуждаются выражение, направленность, разнообразие и полезность русских глаголов в отношениях пространства и времени, а также их передача на узбекском. Использование однонаправленных и многонаправленных глаголов в русском языке типа «идти» (bormoq) и «идти» (yurmoq), а также их способы образования. Сравниваются аффиксы, анализы и поствыражения (ko’makchi fe’lli qurilma) в узбекском языке. Когнитивный подход позволяет изучать глаголы с точки зрения их психологической характеристики. Функциональный анализ помогает выявить прагматичные и дискурсивные особенности глаголов в литературных текстах. Результаты показывают сходства и различия в грамматике и типологии, семантической структуры глаголов. Анализируются особенности формирования направлений и ограничений действий.
| Mualliflar | Хамраева, Маликахон Гайрат кизи |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashriyot | Қўқон давлат педагогика институти |
| ISSN | 3030-3958 |
| Nashr sanasi | 2026-09-09 |
| Jild | 8 |
| Son | 8 |
| Betlar | 677-685 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Psixologiya |
| DOI | 10.70728/b.series.fil.v08.i08.100 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-14 |
DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i08.100 · Maqolaning asl sahifasi
глаголы движения, когнитивная лингвистика, семантическая деривация, однонаправленность/разнонаправленность, пространственные отношения, видовременные отношения, аффиксальность, аналитические средства, постпозиционные средства.
| APA | Хамраева, Маликахон Гайрат кизи (2026). КОГНИТИВНО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ПАРАМЕТРЫ ГЛАГОЛОВ ДВИЖЕНИЯ В РУССКОМ И УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКАХ: ТИПОЛОГИЯ, ГРАММАТИЧЕСКАЯ КАТЕГОРИЗАЦИЯ И СЕМАНТИЧЕСКАЯ ДЕРИВАЦИЯ. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 677-685. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.100 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Хамраева, Маликахон Гайрат кизи КОГНИТИВНО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ПАРАМЕТРЫ ГЛАГОЛОВ ДВИЖЕНИЯ В РУССКОМ И УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКАХ: ТИПОЛОГИЯ, ГРАММАТИЧЕСКАЯ КАТЕГОРИЗАЦИЯ И СЕМАНТИЧЕСКАЯ ДЕРИВАЦИЯ // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 8. – С. 677-685. – DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i08.100. |
| MLA | Хамраева, Маликахон Гайрат кизи. “КОГНИТИВНО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ПАРАМЕТРЫ ГЛАГОЛОВ ДВИЖЕНИЯ В РУССКОМ И УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКАХ: ТИПОЛОГИЯ, ГРАММАТИЧЕСКАЯ КАТЕГОРИЗАЦИЯ И СЕМАНТИЧЕСКАЯ ДЕРИВАЦИЯ.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 677-685, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.100 |
| Chicago | Хамраева, Маликахон Гайрат кизи. “КОГНИТИВНО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ПАРАМЕТРЫ ГЛАГОЛОВ ДВИЖЕНИЯ В РУССКОМ И УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКАХ: ТИПОЛОГИЯ, ГРАММАТИЧЕСКАЯ КАТЕГОРИЗАЦИЯ И СЕМАНТИЧЕСКАЯ ДЕРИВАЦИЯ.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 677-685 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.100 |
| Harvard | Хамраева, Маликахон Гайрат кизи (2026) ‘КОГНИТИВНО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ПАРАМЕТРЫ ГЛАГОЛОВ ДВИЖЕНИЯ В РУССКОМ И УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКАХ: ТИПОЛОГИЯ, ГРАММАТИЧЕСКАЯ КАТЕГОРИЗАЦИЯ И СЕМАНТИЧЕСКАЯ ДЕРИВАЦИЯ’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 677-685. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.100 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {КОГНИТИВНО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ПАРАМЕТРЫ ГЛАГОЛОВ ДВИЖЕНИЯ В РУССКОМ И УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКАХ: ТИПОЛОГИЯ, ГРАММАТИЧЕСКАЯ КАТЕГОРИЗАЦИЯ И СЕМАНТИЧЕСКАЯ ДЕРИВАЦИЯ},
author = {Хамраева, Маликахон Гайрат кизи},
journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
year = {2026},
volume = {8},
number = {8},
pages = {677-685},
doi = {10.70728/b.series.fil.v08.i08.100},
url = {https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.100}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada o‘zbek teatr terminlarining nomlash motivatsiyasi terminning kelib chiqishi bilan emas, tushunchani terminologik tizimda farqlovchi dominant belgi bilan bog‘liq holda tadqiq etiladi. Empirik bazani izohli…
Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi iqtisodiy terminologik tizim doirasidagi taksonomik munosabatlar tahlil qilinadi. Taksonomik munosabatlar terminologik tizimni iyerarxik tuzilma sifatida modellashtirishning asosini…
Romanticism in 20th-century Azerbaijani poetry manifests as a movement linked to traditional roots and socio-cultural conditions.
This study explores the rich oral traditions of Turkic peoples, with particular focus on Karakalpak folklore and its transformation into dramatic art. It highlights the historical, cultural, and social values reflected…
Mazkur maqolada qoraqalpoq tilidagi ayron komponentli frazeologik birliklarning lingvomadaniy xususiyatlari ingliz tilidagi semantik jihatdan yaqin birliklar bilan qiyosiy o‘rganiladi. Tadqiqotda ayron komponentining…
This paper examines the systematic deviation of social media language from the codified orthographic norm and explains why such deviation occurs so consistently across languages and platforms. Orthography is treated not…
Mazkur tadqiqotda zamonaviy yapon adabiyotining yirik vakili Haruki Murakamining “1Q84” romani asosida inson ruhiy olami, shaxsning o‘zligini anglash jarayoni hamda ruhiy uyg‘onish masalalari adabiy-falsafiy jihatdan…
Ushbu maqolada hozirgi zamon o‘zbek adabiyoti hikoyalaridan bir hisoblangan “Maymun yetaklagan odam” hikoyasida qo‘llanilgan frazeologik birliklarning lisoniy tahlili amalga oshirildi. Maqolada frazeologizmlarning…
Speech is a multidimensional neuropsycholinguistic phenomenon involving the interaction of neural structures, cognitive processes, and linguistic systems. Although speech disorders and speech isolation are often…
Ushbu maqolada o‘zbek tilining raqamli segmenti, xususan, Telegram ijtimoiy tarmog‘idagi yozishmalar materialida qo‘llanuvchi emojilarning polifunksional tabiati lingvopragmatik nuqtai nazardan tahlil qilingan…
Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Maqolada 2028-yilgi Olimpiya o‘yinlariga saralash davri sharoitida malakali dzyudochilarni xalqaro musobaqalarga tayyorlash tizimini takomillashtirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. O‘zbekiston terma jamoasining…
Maqolada malakali dzyudochilarni tayyorlashda texnik-taktik mahoratni takomillashtirish mexanizmlariga innovatsion yondashuv asoslab berilgan. O‘zbekiston terma jamoasining 2023–2025-yillardagi jahon chempionatlaridagi…
В тезисе рассматриваются онлайн-проекты как эффективный механизм формирования профессиональных навыков у будущих учителей русского языка в условиях цифровизации образования. Анализируются возможности проектной…
Maqolada ingliz tilini o‘qitishda turli metodlarning elementlarini o‘quv maqsadi asosida uyg‘unlashtirish masalasi nazariy va metodik jihatdan ko‘rib chiqiladi. Aralash metod tushunchasi miqdoriy va sifat tadqiqotlarini…
Maqolada sun’iy intellekt (SI) ta’sirida ta’lim paradigmasining raqamli bosqichdan intellektual transformatsiya bosqichiga o‘tishi, o‘qituvchi va o‘quvchi rollarining o‘zgarishi hamda inson markazli yondashuv sharoitida…
Har bir bola dunyoni o‘ziga xos tarzda his qiladi, anglaydi va kashf etadi. Autizm spektri buzilishi bo‘lgan bolalar uchun esa atrof-muhitdagi tovushlar, yorug‘lik, teginish va harakatlar turlicha sezilishi mumkin. Shu…