Maqolada o‘zbek teatr terminlarining nomlash motivatsiyasi terminning kelib chiqishi bilan emas, tushunchani terminologik tizimda farqlovchi dominant belgi bilan bog‘liq holda tadqiq etiladi. Empirik bazani izohli lug‘atlar, teatrshunoslikka oid ilmiy va o‘quv adabiyotlari hamda elektron kasbiy matnlardan shakllantirilgan 685 birlikli ishchi kartoteka tashkil etadi. Maqola doirasida manbasi va maxsus ma’nosi tekshirilgan birliklar mezonli tanlanma asosida definitsion, komponent, derivatsion va kontekstual tahlil qilindi. O‘zlashganlik etimologik parametr, milliy-madaniy mansublik esa qo‘shimcha tavsif belgisi sifatida motivatsiya turidan ajratildi. Terminlarning ichki shakli sinxron jihatdan shaffof, qisman shaffof va xiralashgan darajalarga bo‘lindi. Funksional, makoniy, subyektga, jarayon va natijaga, predmet, vaqt hamda auditoriyaga asoslangan nominativ modellar tavsiflandi. Metafora va metonimiya mustaqil mavzuviy guruh emas, ikkilamchi nominatsiyaning semantik mexanizmlari sifatida talqin qilindi. Ko‘p motivli birliklarda dominant belgini aniqlash uchun besh bosqichli diagnostik mezon taklif etildi.
| Mualliflar | Usmanova, Zulayxo Ilxombek qizi |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashriyot | Қўқон давлат педагогика институти |
| ISSN | 3030-3958 |
| Nashr sanasi | 2026-09-09 |
| Jild | 8 |
| Son | 8 |
| Betlar | 637-645 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.70728/b.series.fil.v08.i08.095 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-14 |
DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i08.095 · Maqolaning asl sahifasi
o‘zbek teatr terminologiyasi, nomlash motivatsiyasi, ichki shakl, dominant belgi, ikkilamchi nominatsiya, metafora, metonimiya, milliy-madaniy belgi
| APA | Usmanova, Zulayxo Ilxombek qizi (2026). O‘ZBEK TEATR TERMINLARIDA NOMLASH MOTIVATSIYASI VA IKKILAMCHI NOMINATSIYA. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 637-645. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.095 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Usmanova, Zulayxo Ilxombek qizi O‘ZBEK TEATR TERMINLARIDA NOMLASH MOTIVATSIYASI VA IKKILAMCHI NOMINATSIYA // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 8. – B. 637-645. – DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i08.095. |
| MLA | Usmanova, Zulayxo Ilxombek qizi. “O‘ZBEK TEATR TERMINLARIDA NOMLASH MOTIVATSIYASI VA IKKILAMCHI NOMINATSIYA.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 637-645, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.095 |
| Chicago | Usmanova, Zulayxo Ilxombek qizi. “O‘ZBEK TEATR TERMINLARIDA NOMLASH MOTIVATSIYASI VA IKKILAMCHI NOMINATSIYA.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 637-645 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.095 |
| Harvard | Usmanova, Zulayxo Ilxombek qizi (2026) ‘O‘ZBEK TEATR TERMINLARIDA NOMLASH MOTIVATSIYASI VA IKKILAMCHI NOMINATSIYA’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 637-645. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.095 |
| BibTeX | @article{usmanovazulayxoilxombekqizi2026,
title = {O‘ZBEK TEATR TERMINLARIDA NOMLASH MOTIVATSIYASI VA IKKILAMCHI NOMINATSIYA},
author = {Usmanova, Zulayxo Ilxombek qizi},
journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
year = {2026},
volume = {8},
number = {8},
pages = {637-645},
doi = {10.70728/b.series.fil.v08.i08.095},
url = {https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.095}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada XX asr o‘zbek afabiyotining yirik namoyondalaridan biri, atoqli yozuvchi Oybekning yoshlar ijodiga bo‘lgan e’tibori, xususan, Abdulla Oripovning u bilan uchrashuvlardan olgan taassurotlari, adibning…
В статье представлена авторская методика «Русская речь как действие», переосмысливающая обучение русскому языку как иностранному через переход от усвоения языковых единиц к их целенаправленному использованию в реальной…
Ushbu maqolada tilshunoslikning muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan til interferensiyasi hodisasi tahlil qilinadi. Maqolada terminning lug‘aviy ma’nosi va kelib chiqishi, uning tilshunoslikda o‘rganilish tarixi…
Mazkur maqolada milliy uyg‘onish davri Qo‘qon adabiy muhitida XIX asrning ikkinchi yarmi XX asr boshlarida ijod qilgan shoirlar tomonidan maydonga turkum she’rlar mavzuiy jihatdan tasniflangan. Turkum she’rlarning…
Humor is a personal realization of the comic book category, which is an aesthetic and philosophical category denoting culturally conceived, socially and aesthetically significant laughter, and from the point of view of…
Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi iqtisodiy terminologik tizim doirasidagi taksonomik munosabatlar tahlil qilinadi. Taksonomik munosabatlar terminologik tizimni iyerarxik tuzilma sifatida modellashtirishning asosini…
Romanticism in 20th-century Azerbaijani poetry manifests as a movement linked to traditional roots and socio-cultural conditions.
This study explores the rich oral traditions of Turkic peoples, with particular focus on Karakalpak folklore and its transformation into dramatic art. It highlights the historical, cultural, and social values reflected…
Mazkur maqolada qoraqalpoq tilidagi ayron komponentli frazeologik birliklarning lingvomadaniy xususiyatlari ingliz tilidagi semantik jihatdan yaqin birliklar bilan qiyosiy o‘rganiladi. Tadqiqotda ayron komponentining…
В данной статье рассматриваются когнитивные и функциональные особенности глаголов движения, их образование в русском и узбекском языках. Работа в основном посвящена выявлению общих и специфических признаков…
Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi