Metabolik assotsiatsiyalangan jigar yog‘ kasalligi va surunkali buyrak kasalligi: kardiometabolik xavfning umumiy patogenetik mexanizmlari va zamonaviy baholash usullari

Salimova Z.O‘.

Ёш олимлар тиббиёт журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Metabolik assotsiatsiyalangan jigar yog‘ kasalligi (MAJYK, MASLD) va surunkali buyrak kasalligi (SBK) metabolik disfunksiya, yallig‘lanish va tomir zararlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan keng tarqalgan surunkali holatlardir. Ushbu sharhda MAJYK va SBKning kardiometabolik xavf bilan bog‘liq umumiy patogenetik mexanizmlari hamda zamonaviy noinvaziv baholash usullari tahlil qilindi. Insulinrezistentlik, aterogen dislipidemiya, lipotoksiklik, surunkali past darajali yallig‘lanish, oksidlovchi stress, endotelial va mitoxondrial disfunksiya hamda fibrogenez asosiy umumiy mexanizmlar sifatida ko‘rib chiqildi. Jigar xavfini baholashda FIB-4 va elastografiyaning ketma-ket qo‘llanilishi, buyrak holatini baholashda eGFR va albuminuriya, yurak-qon tomir xavfini baholashda esa klinik kontekstga mos risk modellaridan foydalanishning o‘rni yoritildi. IL-6, yuqori sezgir C-reaktiv oqsil va TGF-β1 kabi biomarkerlarning ilmiy istiqbollari ham muhokama qilindi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSalimova Z.O‘.
JurnalЁш олимлар тиббиёт журнали
NashriyotТошкент тиббиёт академияси
ISSN2181-3485
Nashr sanasi2026-09-12
Son19
Betlar62-66
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-09-13

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

metabolik assotsiatsiyalangan jigar yog‘ kasalligi, MASLD, surunkali buyrak kasalligi, kardiometabolik xavf, insulinrezistentlik, yallig‘lanish, oksidlovchi stress, endotelial disfunksiya, FIB-4, eGFR, albuminuriya, biomarkerlar.

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APASalimova Z.O‘. (2026). METABOLIK ASSOTSIATSIYALANGAN JIGAR YOG‘ KASALLIGI VA SURUNKALI BUYRAK KASALLIGI: KARDIOMETABOLIK XAVFNING UMUMIY PATOGENETIK MEXANIZMLARI VA ZAMONAVIY BAHOLASH USULLARI. Ёш олимлар тиббиёт журнали, (19), 62-66. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/6307
GOST (OAK)Salimova Z.O‘. METABOLIK ASSOTSIATSIYALANGAN JIGAR YOG‘ KASALLIGI VA SURUNKALI BUYRAK KASALLIGI: KARDIOMETABOLIK XAVFNING UMUMIY PATOGENETIK MEXANIZMLARI VA ZAMONAVIY BAHOLASH USULLARI // Ёш олимлар тиббиёт журнали. – 2026. – № 19. – B. 62-66.
MLASalimova Z.O‘. “METABOLIK ASSOTSIATSIYALANGAN JIGAR YOG‘ KASALLIGI VA SURUNKALI BUYRAK KASALLIGI: KARDIOMETABOLIK XAVFNING UMUMIY PATOGENETIK MEXANIZMLARI VA ZAMONAVIY BAHOLASH USULLARI.” Ёш олимлар тиббиёт журнали, (19), 62-66, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/6307
ChicagoSalimova Z.O‘. “METABOLIK ASSOTSIATSIYALANGAN JIGAR YOG‘ KASALLIGI VA SURUNKALI BUYRAK KASALLIGI: KARDIOMETABOLIK XAVFNING UMUMIY PATOGENETIK MEXANIZMLARI VA ZAMONAVIY BAHOLASH USULLARI.” Ёш олимлар тиббиёт журнали, (19), 62-66 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/6307
HarvardSalimova Z.O‘ (2026) ‘METABOLIK ASSOTSIATSIYALANGAN JIGAR YOG‘ KASALLIGI VA SURUNKALI BUYRAK KASALLIGI: KARDIOMETABOLIK XAVFNING UMUMIY PATOGENETIK MEXANIZMLARI VA ZAMONAVIY BAHOLASH USULLARI’, Ёш олимлар тиббиёт журнали, (19), 62-66. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/6307
BibTeX
@article{salimovazo2026,
  title = {METABOLIK ASSOTSIATSIYALANGAN JIGAR YOG‘ KASALLIGI VA SURUNKALI BUYRAK KASALLIGI: KARDIOMETABOLIK XAVFNING UMUMIY PATOGENETIK MEXANIZMLARI VA ZAMONAVIY BAHOLASH USULLARI},
  author = {Salimova Z.O‘.},
  journal = {Ёш олимлар тиббиёт журнали},
  year = {2026},
  number = {19},
  pages = {62-66},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/6307}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Ёш олимлар тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Ёш олимлар тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari