Parkinson kasalligida mikrogliya hujayralarining morfofunksional transformatsiyasi va dopaminergik neyronlar degeneratsiyasi o‘rtasidagi patogenetik bog‘liqlik (adabiyotlar sharhi)

Ahrorov A.A., Toshpulatov S.S.

Ёш олимлар тиббиёт журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur adabiyotlar sharhida Parkinson kasalligi (PK) patogenezida mikrogliya hujayralarining morfofunksional transformatsiyasi va bu jarayonning substantia nigra pars compacta hududidagi dopaminergik neyronlar degeneratsiyasi bilan patogenetik bog‘liqligi so‘nggi yillarda olib borilgan ilmiy tadqiqotlar asosida tizimli tahlil qilindi. Mikrogliyaning gomeostatik holatdan reaktiv/amyoboid fenotipga o‘tishi, α-sinuklein agregatlarining TLR2/4 retseptori va NLRP3 inflammasoma orqali mikroglial faollashuvni induksiya qilish mexanizmlari, yagona hujayra, LRRK2 va GBA1 genlaridagi mutatsiyalarning mikroglial immun funksiyaga ta’siri, komplement tizimi orqali sinapslarning selektiv eleminatsiyasi, ichak mikrobiotasi-mikrogliya-miya o‘qi, mikrogliya keksayishi hamda TSPO-PET orqali in vivo neyroinflammatsiyani baholash usullari batafsil yoritilgan. Shuningdek, NLRP3 inflammasoma ingibitorlari (NT-0796, VENT-02 va boshqalar) bilan olib borilayotgan klinik tadqiqotlarning dastlabki natijalari muhokama qilingan. Sharh amaliyotchi shifokorlar, nevrologlar va ilmiy tadqiqotchilar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, kasallikni erta diagnostika qilish va kasallik kechishini o‘zgartiruvchi terapevtik yondashuvlarni ishlab chiqishda amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan zamonaviy ma’lumotlarni taqdim etadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAhrorov A.A., Toshpulatov S.S.
JurnalЁш олимлар тиббиёт журнали
NashriyotТошкент тиббиёт академияси
ISSN2181-3485
Nashr sanasi2026-09-12
Son19
Betlar53-61
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-09-13

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

mikrogliya, Parkinson kasalligi, neyroinflammatsiya, dopaminergik neyron degeneratsiyasi, α-sinuklein, NLRP3 inflammasoma, LRRK2, GBA1, TSPO-PET, ichak mikrobiotasi, mikrogliya keksayishi.

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAAhrorov A.A., Toshpulatov S.S. (2026). PARKINSON KASALLIGIDA MIKROGLIYA HUJAYRALARINING MORFOFUNKSIONAL TRANSFORMATSIYASI VA DOPAMINERGIK NEYRONLAR DEGENERATSIYASI O‘RTASIDAGI PATOGENETIK BOG‘LIQLIK (ADABIYOTLAR SHARHI). Ёш олимлар тиббиёт журнали, (19), 53-61. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/6306
GOST (OAK)Ahrorov A.A., Toshpulatov S.S. PARKINSON KASALLIGIDA MIKROGLIYA HUJAYRALARINING MORFOFUNKSIONAL TRANSFORMATSIYASI VA DOPAMINERGIK NEYRONLAR DEGENERATSIYASI O‘RTASIDAGI PATOGENETIK BOG‘LIQLIK (ADABIYOTLAR SHARHI) // Ёш олимлар тиббиёт журнали. – 2026. – № 19. – B. 53-61.
MLAAhrorov A.A., Toshpulatov S.S. “PARKINSON KASALLIGIDA MIKROGLIYA HUJAYRALARINING MORFOFUNKSIONAL TRANSFORMATSIYASI VA DOPAMINERGIK NEYRONLAR DEGENERATSIYASI O‘RTASIDAGI PATOGENETIK BOG‘LIQLIK (ADABIYOTLAR SHARHI).” Ёш олимлар тиббиёт журнали, (19), 53-61, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/6306
ChicagoAhrorov A.A., Toshpulatov S.S. “PARKINSON KASALLIGIDA MIKROGLIYA HUJAYRALARINING MORFOFUNKSIONAL TRANSFORMATSIYASI VA DOPAMINERGIK NEYRONLAR DEGENERATSIYASI O‘RTASIDAGI PATOGENETIK BOG‘LIQLIK (ADABIYOTLAR SHARHI).” Ёш олимлар тиббиёт журнали, (19), 53-61 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/6306
HarvardAhrorov A.A., Toshpulatov S.S (2026) ‘PARKINSON KASALLIGIDA MIKROGLIYA HUJAYRALARINING MORFOFUNKSIONAL TRANSFORMATSIYASI VA DOPAMINERGIK NEYRONLAR DEGENERATSIYASI O‘RTASIDAGI PATOGENETIK BOG‘LIQLIK (ADABIYOTLAR SHARHI)’, Ёш олимлар тиббиёт журнали, (19), 53-61. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/6306
BibTeX
@article{ahrorovaatoshpulatovss2026,
  title = {PARKINSON KASALLIGIDA MIKROGLIYA HUJAYRALARINING MORFOFUNKSIONAL TRANSFORMATSIYASI VA DOPAMINERGIK NEYRONLAR DEGENERATSIYASI O‘RTASIDAGI PATOGENETIK BOG‘LIQLIK (ADABIYOTLAR SHARHI)},
  author = {Ahrorov A.A., Toshpulatov S.S.},
  journal = {Ёш олимлар тиббиёт журнали},
  year = {2026},
  number = {19},
  pages = {53-61},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/6306}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Ёш олимлар тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Ёш олимлар тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Ahrorov A.A., Toshpulatov S.S. — boshqa maqolalari

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari