Tarixiy leksika turkiy tillarning lug'at tarkibining muhim tarkibiy qismi bo'lib, zamonaviy hayotdan yo'qolgan ijtimoiy tuzilmalar, madaniy tajribalar va moddiy obyektlar nomlarini saqlab keladi. Ushbu maqolada tarixizmlar qiyosiy-tilshunoslik aspektidan, funktsional tasnif hamda madaniy-semantik talqin asosida tadqiq etiladi. Tadqiqot tarixiy hujjatlar, etimologik lug'atlar va ilmiy manbalarga asoslangan tasviriy-qiyosiy metodologiyaga tayanadi. Manbalar beshta asosiy funktsional kategoriyaga bo'linadi: ma'muriy-siyosiy, harbiy, moddiy-madaniy, ritual-diniy va huquqiy terminologiya. Tahlillar shuni ko'rsatadiki, tarixizmlar jamoaviy xotira va madaniy o'zlikni saqlashga xizmat qiladi. Qadimgi turkiy davrdan meros bo'lib o'tgan birliklar yuqori darajadagi uzviylikni namoyon etadi, keyingi davr tarixizmlari esa hududiy farqlarni aks ettiradi. Xulosa o'rnida aytish mumkinki, tarixizmlar tarixiy tilshunoslik va madaniyatshunoslik uchun muhim manbadir.
| Mualliflar | Умудова, Махбуба |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2026-09-10 |
| Jild | 7 |
| Son | 5 |
| Betlar | 65-73 |
| Til | O‘zbek |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-21 |
tarixizmlar, turkiy tillar, leksik semantika, madaniy xotira, qiyosiy leksikologiya, qadimgi turkiy til, osmonli terminologiyasi, historisms, Turkic languages, lexical semantics, cultural memory, comparative lexicology, Old Turkic, Ottoman terminology
| APA | Умудова, Махбуба (2026). HISTORIZMLAR TURKIY TILLARDA: FUNKTSIONAL TASNIF VA MADANIY-SEMANTIK TALQIN. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 65-73. https://journal.fdu.uz/main/article/7602 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Умудова, Махбуба HISTORIZMLAR TURKIY TILLARDA: FUNKTSIONAL TASNIF VA MADANIY-SEMANTIK TALQIN // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 65-73. |
| MLA | Умудова, Махбуба. “HISTORIZMLAR TURKIY TILLARDA: FUNKTSIONAL TASNIF VA MADANIY-SEMANTIK TALQIN.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 65-73, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7602 |
| Chicago | Умудова, Махбуба. “HISTORIZMLAR TURKIY TILLARDA: FUNKTSIONAL TASNIF VA MADANIY-SEMANTIK TALQIN.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 65-73 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7602 |
| Harvard | Умудова, Махбуба (2026) ‘HISTORIZMLAR TURKIY TILLARDA: FUNKTSIONAL TASNIF VA MADANIY-SEMANTIK TALQIN’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 65-73. https://journal.fdu.uz/main/article/7602 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {HISTORIZMLAR TURKIY TILLARDA: FUNKTSIONAL TASNIF VA MADANIY-SEMANTIK TALQIN},
author = {Умудова, Махбуба},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2026},
volume = {7},
number = {5},
pages = {65-73},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7602}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada Mirzacho‘l (Golodnaya dashti) hududi 20 ta landshaft xili kesimida yer qoplami tarkibining 2025-yildan 2050-yilgacha bo‘lgan prognoz o‘zgarishi tahlil qilingan. Tadqiqot 2017-2025-yillar oralig‘ida…
Ushbu maqola global isish va antropogen chiqindilar muammosini keng qamrovli tahlil qiladi. Inson faoliyati natijasida hosil bo‘lgan chiqindilar va ularning iqlim o‘zgarishiga ta’sirini ko‘rsatadi. Atmosferada karbonat…
Ushbu maqolada bo'lajak o'qituvchilarda ijtimoiy faol fuqarolik kompetentligini rivojlantirishning ilmiy-nazariy va falsafiy asoslari hamda pedagogik zarurati kompleks tarzda tahlil qilingan. “Fuqaro”, “fuqarolik”…
Ushbu tadqiqotda 2-amino-6-metilbenzotiazol va uning rux(II) koordinatsion birikmasi, bis(asetato)-bis(6-metil-1,3-benzotiazol-2-amin)-rux(II) ning bakterial DNK girazasiga (PDB ID: 1KZN) qarshi qiyosiy molekulyar…
Mazkur maqolada Fargʻona vodiysida sovet davri sogʻliqni saqlash tizimiga oid ilmiy tadqiqotlarning tarixshunoslik tahlili amalga oshirilgan. Sovet va mustaqillik yillarida yaratilgan ilmiy adabiyotlarning metodologik…
Maqolada rus tilshunoslik adabiyotida mavjud bo'lgan "Fazo" leksiko-semantik guruhini tushunishga yondashuvlar tizimlashtirilgan. Ushbu LSG tarkibini psixolingvistik tajriba orqali takomillashtirish imkoniyati…
Tomas de Vaalning "Qora bog': Armaniston va Ozarbayjon tinchlik va urush girdobida" asari Qorabog' mojarosiga oid ingliz tilidagi manbalar orasida alohida o'rin tutadi. Muallif olti oy davomida Janubiy Kavkazda olib…
Mazkur maqolada sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining ta’lim tizimiga kirib kelishi sharoitida o‘qituvchi kasbiy rolida yuz berayotgan o‘zgarishlar tahlil qilinadi. Tadqiqot tizimli adabiyotlar tahliliga asoslangan…
Annotatsiya: Ushbu maqolada Yangi O‘zbekistonda musiqa ta’limi tizimida olib borilayotgan islohotlar, yangidan tashkil etilayotgan musiqa markazlari va ularning faoliyati, sohaga oid mavzuda o‘tkazilgan festivallar…
Аннотация. В статье на основе геоэкологического подхода проанализировано влияние экологического состояния окружающей среды на здоровье населения. Выявлены основные антропогенные источники загрязнения атмосферного…