Namangan Viloyatining turli gidrohavzalarida stressogen kimyoviy omillar dinamikasi hamda ularning akvakultura baliqlari gomeostaziga taʼsirini baholash

Matyakubova, M.Sh., Sheraliyev, A.A., Abdullayev, G‘.R.

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada Namangan viloyatining turli gidrohavzalari (Norin daryosi, Sirdaryo, Norin tumani Fishville va Sirdaryo atrofi yer osti suvlari) gidrokimyoviy koʻrsatkichlarining qiyosiy tahlili hamda ularning akvakultura baliqlarida stress-reaksiyalarni keltirib chiqaruvchi omil sifatidagi roli tadqiq etilgan. Laboratoriya tahlillari natijasida suv manbalaridagi organik va mineral ifloslanish darajalari (XPK, BPK-5, ammoniy azot, xlorid va sulfatlar) baholandi. Gidrokimyoviy stressorlarning baliqlar gomeostaziga taʼsirini aniqlash maqsadida qonning gematologik hamda biokimyoviy biomarkerlari (kortizol, glyukoza) va Lidokain anesteziyasining himoya effekti (n=14) oʻrganildi. Aniqlanishicha, yer osti va Sirdaryo oʻzani suvlari tarkibidagi biogen (ammoniy azoti >2,1mg/l) hamda mineral birikmalarning yuqori konsentratsiyasi qon zardobida kortizol va glyukoza miqdorini keskin oshiruvchi biramchi stressogen omillar hisoblanadi. Olingan natijalar akvakulturalarda suv muhitini optimallashtirish va stressga chidamli baliq kolleksiyalarini shakllantirishda amaliy ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMatyakubova, M.Sh., Sheraliyev, A.A., Abdullayev, G‘.R.
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-09-09
Jild8
Son8
Betlar225-232
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i08.025
Indeksga qo‘shilgan2026-09-10

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i08.025 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Namangan viloyati, akvakultura, gidrokimyoviy tarkib, stressogen omillar, qon biomarkerlari, kortizol, glyukoza, Lidokain, baliqlar gomeostazi.

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APAMatyakubova, M.Sh., Sheraliyev, A.A., & Abdullayev, G‘.R. (2026). NAMANGAN VILOYATINING TURLI GIDROHAVZALARIDA STRESSOGEN KIMYOVIY OMILLAR DINAMIKASI HAMDA ULARNING AKVAKULTURA BALIQLARI GOMEOSTAZIGA TAʼSIRINI BAHOLASH. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 225-232. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.025
GOST (OAK)Matyakubova, M.Sh., Sheraliyev, A.A., Abdullayev, G‘.R. NAMANGAN VILOYATINING TURLI GIDROHAVZALARIDA STRESSOGEN KIMYOVIY OMILLAR DINAMIKASI HAMDA ULARNING AKVAKULTURA BALIQLARI GOMEOSTAZIGA TAʼSIRINI BAHOLASH // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 8. – B. 225-232. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i08.025.
MLAMatyakubova, M.Sh., Sheraliyev, A.A., and Abdullayev, G‘.R. “NAMANGAN VILOYATINING TURLI GIDROHAVZALARIDA STRESSOGEN KIMYOVIY OMILLAR DINAMIKASI HAMDA ULARNING AKVAKULTURA BALIQLARI GOMEOSTAZIGA TAʼSIRINI BAHOLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 225-232, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.025
ChicagoMatyakubova, M.Sh., Sheraliyev, A.A., and Abdullayev, G‘.R. “NAMANGAN VILOYATINING TURLI GIDROHAVZALARIDA STRESSOGEN KIMYOVIY OMILLAR DINAMIKASI HAMDA ULARNING AKVAKULTURA BALIQLARI GOMEOSTAZIGA TAʼSIRINI BAHOLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 225-232 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.025
HarvardMatyakubova, M.Sh., Sheraliyev, A.A., and Abdullayev, G‘.R (2026) ‘NAMANGAN VILOYATINING TURLI GIDROHAVZALARIDA STRESSOGEN KIMYOVIY OMILLAR DINAMIKASI HAMDA ULARNING AKVAKULTURA BALIQLARI GOMEOSTAZIGA TAʼSIRINI BAHOLASH’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 225-232. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.025
BibTeX
@article{matyakubovamsh2026,
  title = {NAMANGAN VILOYATINING TURLI GIDROHAVZALARIDA STRESSOGEN KIMYOVIY OMILLAR DINAMIKASI HAMDA ULARNING AKVAKULTURA BALIQLARI GOMEOSTAZIGA TAʼSIRINI BAHOLASH},
  author = {Matyakubova, M.Sh. and Sheraliyev, A.A. and Abdullayev, G‘.R.},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {8},
  pages = {225-232},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i08.025},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.025}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari